Graetheide

Plaats
Buurtschap
Sittard-Geleen
Westelijke Mijnstreek
Limburg

RIT_20120128_8793_Graetheide_actiebord.jpg

'Graetheide Groen' staat al jarenlang op protestborden in deze buurtschap.

'Graetheide Groen' staat al jarenlang op protestborden in deze buurtschap.

Graetheide

Terug naar boven

Status

- Graetheide is een buurtschap en streeknaam in de provincie Limburg, in de regio Westelijke Mijnstreek, gemeente Sittard-Geleen. T/m 2000 gedeeltelijk gemeente Born, gedeeltelijk (Z van de bebouwde kom gelegen heide/landbouwgebied aan weerszijden van de A2, O tot aan de Dorpsstraat, N tot aan de Maasweg) gemeente Geleen, gedeeltelijk (O van A2 en N van de Maasweg) gemeente Sittard.

- De buurtschap Graetheide valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Born. De buurtschap heeft wel officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden) en heeft dus een 'bebouwde kom'.

- Aan het andere uiteinde van de Graetheide, in het N van de Geleense wijk Lindenheuvel, ligt ook nog een weg genaamd Graetheide, met daaraan (nog) slechts 2 panden, wat vanouds ook een buurtschap is geweest.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
Graathei.

Oudere vermeldingen
Den Graet.

Naamsverklaring
Betekenis: de grote heide?

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Graetheide ligt rond de gelijknamige weg en de weg Oude Baan, ZW van Born, en ligt ingeklemd tussen het Julianakanaal in het W en de A2 in het O.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De buurtschap Graetheide heeft ca. 80 huizen met ca. 200 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Legende: volgens Poell (1851/1967) schonk koning Swentibold de ‘zoogenoemde Groedheide’ aan de omliggende kerkdorpen ‘tot vergoeding der schade, die hij door zijne troepen veroorzaakt had’. Volgens de overlevering zou het stuk grond zo groot zijn als een paard met ruiter zouden kunnen berijden zolang zijn maaltijd zou duren. De Graetheide werd daardoor een gebied van 6.666 ha. Destijds deelden veertien dorpen het vruchtgebruik ervan. Een paar jaar later (ca. 900) sneuvelde koning Swentibold in de Slag aan de Maas, in de buurt van Buchten. Hij ligt met zijn ega begraven in Susteren.

F.Th.W. Smeets stelt in (3304) dat het verhaal waarheid bevat. Hij meent “dat op zijn minst vanuit een aloude traditie reeds de vroegste Heren van Born de schenking van de Graet beheerden en indien de schenking niet door Zwentibold of zijn schrijver is op schrift gesteld, dat deze zich in een traditioneel verhaal voortgezet heeft en reeds in de 10e  of 11e eeuw kan zijn vastgelegd en zich ontwikkelde tot wat er heden in archieven van bekend is.” Deze visie is inmiddels achterhaald. Latere geschiedschrijvers betitelen dit verhaal als een legende. Zie ook bij Born > Geschiedenis.

- Uitvoerige geschiedenis van het gebied de Graetheide op de site van het Graetheidecomité.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- O en Z van de buurtschap Graetheide ligt een bos- (Heksenberg) en landbouwgebied. Het gebied is eigendom van DSM en heeft een industriële bestemming. De toekomst van het gebied is nog onzeker.

Terug naar boven

Beeld

- Honderden prachtige oude foto's van de dorpen in en rond het gebied van de Graetheide.

Terug naar boven

Links

- Buurtvereniging Graetheide.

- Het Graetheidecomité zet zich in voor behoud van het open en groene landschap van de Graetheide, of beter gezegd wat er nog van over is. Forse stukken van het gebied zijn in de loop der tijd namelijk al geannexeerd door DSM. Het gebied wordt nog voortdurend bedreigd door plannen voor industie en woningbouw. De actuele stand van zaken kun je lezen op de site van het Graetheidecomité.

- Sport: - Paardensportvereniging Jagers te Paard Graetheide en omgeving is opgericht in 1934.

Reactie toevoegen