Overijssel

Provincie
Overijssel

overijssel_kaart_verdeling_in_regios_kopie.jpg

Kaart van de vandaag de dag meest gangbare indeling van de provincie Overijssel in regio's; roze is Steenwijkerland / Kop van Overijssel, geel is Salland, groen is Twente (met 2 gearceerde gemeenten die geografisch gezien half in Salland liggen).

Kaart van de vandaag de dag meest gangbare indeling van de provincie Overijssel in regio's; roze is Steenwijkerland / Kop van Overijssel, geel is Salland, groen is Twente (met 2 gearceerde gemeenten die geografisch gezien half in Salland liggen).

Overijssel gemeenten genummerd [640x480].jpg

Overijssel, de ligging van de 25 gemeenten in de provincie. Voor de namen bij de nummers: zie het hoofdstuk Status.

Overijssel, de ligging van de 25 gemeenten in de provincie. Voor de namen bij de nummers: zie het hoofdstuk Status.

OV Provincie Overijssel in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Provincie Overijssel in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Provincie Overijssel in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Overijssel

(De cursieve alinea's zijn van onze lokale sponsoren)

Terug naar boven

Eten en drinken

- Wil je vanavond nog lekker uit eten? Met flinke korting? Kijk dan snel of er nog een last minute tafeltje vrij is in een restaurant in de provincie Overijssel!

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Twente.

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Kop van Overijssel.

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Salland.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Overijssel (online te bestellen).

Terug naar boven

Status en ligging

- De provincie Overijssel ligt in het oosten van het land. De hoofdstad is Zwolle.

- Deze provincie is vanouds verdeeld in 3 streken: Twente in het zuidoosten, de Kop van Overijssel in het noordwesten en Salland, het grote gebied tussen deze beide regio's in. De Kop van Overijssel is in ieder geval de gemeente Steenwijkerland (nr. 20 op de kaart hiernaast). De gemeenten Kampen, Zwartewaterland en Staphorst (nrs. 12, 24, 19) worden doorgaans tot Salland gerekend, maar soms ook tot de Kop. Ook tussen Twente en Salland zijn er 'grensgevallen': de gemeenten Rijssen-Holten, Hellendoorn en Twenterand (nrs. 18, 9, 22) vallen bestuurlijk onder Twente, geografisch vallen ze ook deels onder Salland. De details daarvan vind je bij de beschrijvingen van de gemeenten in kwestie.

- Uit landschappelijk, natuur- en toeristisch oogpunt is er verder nog sprake van de regio's Vechtdal, IJsseldelta en Reestdal in Salland, en Waterreijk Weerribben-Wieden in de Kop van Overijssel.

- Na een reeks gemeentelijke herindelingen* zijn er nu nog 25 gemeenten in Overijssel (vóór 2001 waren dat er nog 44). Dit zijn 1. Almelo, 2. Borne, 3. Dalfsen, 4. Deventer, 5. Dinkelland, 6. Enschede, 7. Haaksbergen, 8. Hardenberg, 9. Hellendoorn, 10. Hengelo, 11. Hof van Twente, 12. Kampen, 13. Losser, 14. Oldenzaal, 15. Olst-Wijhe, 16. Ommen, 17. Raalte, 18. Rijssen-Holten, 19. Staphorst, 20. Steenwijkerland, 21. Tubbergen, 22. Twenterand, 23. Wierden, 24. Zwartewaterland en 25. Zwolle. Voor de ligging van deze gemeenten in de provincie, zie de kaart elders op deze pagina.
* De laatste grootschalige herindeling was in 2001, met 'nakomer' gem. Bathmen naar gem. Deventer in 2005.

- Voor nadere informatie over de herindelingen van 2001, zie Wet gemeentelijke herindeling West-Overijssel 2001, - Wet gemeentelijke herindeling deel van Twente 2001 en - Ingetrokken wetsvoorstel herindeling Twente 2001 (incl. voorstel Twentestad).

Terug naar boven

Geschiedenis

Staatkundig en geografisch
De huidige provincie is in de Franse Tijd ontstaan in 1807* als departement Overijssel (vanaf 1810 'Monden van de IJssel' geheten). De grens tussen de departementen Overijssel en Gelderland (vanaf 1810 'Boven-IJssel' geheten) volgde de IJssel (enclaves van de schoutambten Olst en Wijhe behoorden bij Gelderland) en de Koerhuisbeek, Schipbeek en Buurserbeek (delen van de schoutambten Diepenveen en Bathmen alsmede de richterambten Kedingen, Diepenheim en Haaksbergen gingen over naar Gelderland). Daar stond tegenover dat het departement Overijssel delen van de Gelderse buurtschappen Brammelerbroek en Lochuizen aan haar grondgebied kon toevoegen, alsmede het noordelijke deel van het eiland Schokland, dat daarvoor tot het departement Amstelland (ongeveer het huidige Noord-Holland) behoorde. (© Andreas Bartelink)
* Voorheen viel Drenthe ook onder het departement Overijssel.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze provincie, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Geschiedenis van Overijssel, plus de streken en gemeenten in deze provincie, op de site van de provincie.

- Historisch Centrum Overijssel.

- Mijn Stad Mijn Dorp is een platform waar instanties en personen publiceren over de geschiedenis van Overijssel.

- Vereeniging tot beoefening van Overijsselsch Regt en Geschiedenis (VORG).

- Cultuurhistorische Atlas Overijssel.

- Informatie over historische tijdschriften in Overijssel.

- Op de website Erfgoedbibliotheek Overijssel, een samenwerkingsverband van Stadsarchief en Athenaeumbibliotheek Deventer (SAB), vind je uiteenlopende informatie rondom het Overijsselse historisch erfgoed, zoals nieuws, weblogs, speciale dossiers, nieuw verschenen titels en een digitale bibliotheek.

- Plaatsbeschrijvingen van plaatsen in Overijssel uit gidsen en tijdschriften uit de periode 1880-1930.

- Op de door Robert van 't Hul beheerde en nog in ontwikkeling zijnde website Digitale Bibliotheek Overijssel worden boeken en tijdschriftartikelen geplaatst die betrekking hebben op de geschiedenis van deze provincie, en die niet of moeilijk antiquarisch verkrijgbaar zijn.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De missie van Trendbureau Overijssel is het, door verkennen van trends, leveren van een inhoudelijke bijdrage aan het debat over relevante beleidsonderwerpen tussen maatschappelijke partners in de provincie. De trendverkenningen sluiten aan bij maatschappelijke ontwikkelingen in de provincie en bij de onderwerpen die bij provincie en lokale overheden op de agenda staan. De keuze van de onderwerpen komt tot stand in samenwerking met gemeenten, kennisinstellingen en andere instanties.

- Omgevingsvisie Overijssel.

- De trendstudie 'Wonen in Overijssel' (2014) geeft drie richtingen aan van waaruit woonprofessionals in de provincie kunnen gaan werken. UItgangspunt is dat er een grote variëteit aan woningmarkten in de provincie gaat ontstaan. Iedere regio heeft specifieke mogelijkheden. Perspectieven zijn er voor vraaggericht bouwen, de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad en bottum-up initiatieven. De teksten zijn niet alleen relevant voor de situatie in deze provincie maar ook voor de geïnteresseerden daarbuiten. De vele actuele thema’s die worden aangesneden bieden veel inspiratie om er ook in andere regio’s en gemeenten mee aan de slag te gaan.

- Overijssel kent 23 Duurzame Dorpen die sinds 2010 en 2011 duurzame ambities waarmaken. Het betreft Basse, Borne, Broekland, Delden, Dwarsgracht / Jonen, Fleringen, Hasselt, Heeten (publiekswinnaar 2010), Heino, Hellendoorn (Reggestroom), Hoonhorst (jurywinnaar 2010), Kalenberg, Laag Zuthem, Lettele, Markelo, Noord-Deurningen, Olst/Wijhe (Aardehuizen, jurywinnaar 2011), Ommerkanaal, Overdinkel, Tubbergen, Vasse (publiekwinnaar 2011), Willemsoord en Zwolle (trapjeswijk).Vele vrijwilligers zijn met kleine en grote budgetten (van 25.000 euro tot ruim 1 miljoen euro) aan de slag. Tot 2015 hadden de dorpen de tijd om hun ambities waar te maken. Zij zijn gecoacht in het behalen van resultaten door de Provincie en door bureau Stimuland.

- De Gebiedsagenda Oost-Nederland (2013) beschrijft de gezamenlijke opgaven van het Rijk en het Landsdeel Oost (de provincies Gelderland en Overijssel, Regio Arnhem-Nijmegen en Regio Twente) met een horizon tot 2030/2040.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Op de site Herbestemde kerken in Overijssel vind je kerken die een herbestemming hebben gekregen als bijvoornbeeld woning of werkruimte. De site is mede bedoeld als inspiratie voor wat je met de kerken die de komende jaren leeg komen (landelijk ca. 1.200 van de ca. 4.200!) zou kunnen doen.

- Op de site van de Overijsselse Grenspalen Verzamelaars Club OGVC vind je honderden beschrijvingen en afbeeldingen van grenspalen uit de regio.

- Stichting Bedehuizen in Overijssel en Flevoland.

- Site over een aantal begraafplaatsen in Overijssel.

- Buitenplaatsen in Overijssel.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Al sinds 1991 is er op 5 mei jaarlijks het Bevrijdingsfestival Overijssel in Zwolle.

- De eendaagse wielerklassieker Ronde van Overijssel (wielrennen, op een zaterdag begin mei) was er in 2017 voor de 65e keer. Er nemen ca. 20 ploegen deel uit ca. 7 verschillende landen. De wedstrijd is een zogeheten 1.2 koers op de internationale kalender van de UCI.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Gedetailleerde informatie over ontstaan en ontwikkeling van de regionale landschappen in de provincie, vind je in de - via de link online te lezen - studie Ontgonnen Verleden. Historisch-geografische regiobeschrijvingen betreffende de provincie Overijssel (114 pagina's, Ministerie van LNV, 2009).

- Weblog van Staatsbosbeheer Overijssel.

- Natuurgebieden in Overijssel van Natuurmonumenten.

- Ruiterroutes in Overijssel.

- In het Natuurbeheerplan Overijssel 2017 staat waar de provincie welke natuur wil stimuleren. Er wordt gewerkt met doelen per leefgebied. De leefgebieden zijn begrensd op basis van het voorkomen van diersoorten van provinciaal belang of voorkomend in de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn, en waarbij het agrarisch natuurbeheer kan bijdragen aan de instandhouding van deze diersoorten. Het natuurbeheerplan bevat criteria hoe deze doelen door de collectieven moeten worden gerealiseerd.

- Het Overijssels Particulier Grondbezit (OPG) verenigt de particuliere eigenaren van het buitengebied in deze provincie en stimuleert een duurzame en rendabele exploitatie. Het gaat om eigenaren van landbouwgronden, bossen en natuur, vaak in een rijke schakering: een verweven landschap met een hoge biodiversiteit, gepositioneerd tussen de grootschalige landbouw en de grootschalige 'wilde' natuur. De ruim 260 leden van OPG zijn gezamenlijk eigenaar van 37.000 ha. bos-, natuur- en landbouwgrond. Dat is meer dan 10 procent van de oppervlakte van de provincie.

- Landschap Overijssel beschermt, beheert en ontwikkelt natuur en landschap met kwaliteit voor mens, plant en dier zodat het er goed leven is. Daarnaast organiseren zij allerlei activiteiten om het landschap te beleven. Het is een organisatie met deskundige beroepskrachten en vrijwilligers, die zich met hart en ziel inzetten voor het landschap in de provincie. Wat doen ze zoal concreet?: ze beheren en ontwikkelen het streekeigen landschap in de provincie. Ze onderhouden en herstellen bijvoorbeeld landschapselementen, zoals houtwallen, poelen en boomgaarden; ze delen hun kennis met iedereen die zich betrokken voelt bij het landschap. In hun kennisbank leer je bijvoorbeeld hoe je een fruitboom snoeit; ze beheren en ontwikkelen natuur. Dat doen ze in de eigen natuurterreinen.

Ze maken zich ook hard voor biodiversiteit in de groenblauwe dooradering van het landschap; ze stimuleren natuur op de plekken waar kansen liggen. Gronden die wachten op hun definitieve ontwikkeling bieden mooie kansen voor tijdelijke natuur. Pioniersoorten ontwikkelen zich bijvoorbeeld voorspoedig op Bedrijventerrein Eeserwold bij Steenwijk; ze organiseren excursies, activiteitendagen en tentoonstellingen om mensen de waarde van natuur en landschap te laten beleven. Ze willen mensen er daarmee bewust van laten worden hoe natuur en landschap ontstaan en zich ontwikkelen; ze organiseren praktische cursussen. Bijvoorbeeld over hoe je op je eigen erf een hoogstamboomgaard aanlegt of onderhoudt, zoals de cursus hoogstamfruit snoeien.

- IVN Overijssel is uitvoerder van landelijke campagnes als Gezonde Schoolpleinen, Groen Dichterbij, Groene Loper en Woordvoerders voor de Natuur. Het IVN is verantwoordelijk voor de coördinatie en uitvoering van communicatie- en educatie-activiteiten in de Overijsselse Nationale Parken Weerribben-Wieden en Sallandse Heuvelrug en werkt samen met Natuur en Milieu Overijssel (NMO). NMO ondersteunt de lokale IVN afdelingen. Op de site vind je o.a. welke (ca. 15) lokale en regionale IVN-afdelingen er zijn in de provincie.

Terug naar boven

Beeld

- Atlas van Overijssel.

- Mooi Overijssel is hét online videoplatform voor historisch en nieuw beeldmateriaal van deze provincie. De website en apps zijn gevuld met mooi materiaal uit de archieven van RTV Oost, actuele videoreportages, video's van YouTube en Vimeo en ingestuurde video's.

Terug naar boven

Links

- Provincie: - Officiële site van de Provincie Overijssel. Met name op de pagina Over Overijssel, en daarbinnen in het hoofdstuk Cijfers & Onderzoek, vind je een reeks rapporten en nieuwsberichten over uiteenlopende thema's.

- Kleine kernen: - In ca. 25 dorpen in Overijssel zijn en deels worden nog dorpsplannen gemaakt onder de noemer Dorpsplanplus. - Ruim 130 plaatselijke belangenorganisaties, dorpshuisbesturen en lokale initiatiefgroepen hebben zich verenigd in de Overijsselse Vereniging van Kleine Kernen (OVKK). Samen met haar leden werkt de OVKK aan een duurzaam en leefbaar platteland. Dit doen ze door bewoners te stimuleren om zich in te zetten voor de leefbaarheid van hun dorp. De OVKK faciliteert betrokkenheid en participatie van bewoners bij activiteiten voor de leefbaarheid. Via uitwisseling van kennis en informatie, maar ook door bewoners te betrekken bij leefbaarheidsprojecten, krijgen lokale initiatieven een kans. De OVKK fungeert ook als intermediair in het leefbaarheidsnetwerk van initiatiefnemers, maatschappelijke organisaties en overheden. Door het leggen van verbindingen tussen initiatieven, kennis en expertise wordt de synergie in het netwerk versterkt. Lokale initiatieven krijgen meer kans en de participatie in de samenleving wordt vergroot.

- Volkscultuur: - Tradities in Overijssel.

- Ideeëncommunity: - Via de site JIJ & Overijssel kun je de provincie een tikkeltje mooier maken door jouw goede idee, mooie droom, tof project of slimme plan online te delen met andere inwoners van de provincie. Andere bezoekers op het platform kunnen jouw idee ondersteunen, zich er bij aansluiten, het delen of jouw idee nog beter maken door een reactie toe te voegen. Hoe meer energie het idee krijgt, hoe prominenter het op de site zichtbaar is. Maak je droom ook waar. Start ook online je eigen initiatief op.

- Sport en bewegen: - Sportservice Overijssel is het provinciale servicepunt voor sport en bewegen. Samen met vele partners werken zij continu aan de randvoorwaarden voor een zo optimaal mogelijk sportklimaat in de provincie. Hun doel is zoveel mogelijk inwoners de kans te geven om (blijvend) te sporten en te bewegen. Het accent ligt daarbij vooral op de breedtesport. - Op de site Sportwijzer Overijssel is een overzicht van het sport- en beweegaanbod voor zowel 50+ als voor mensen met een beperking en/of chronische aandoening in de provincie te vinden. - KNSB gewest Overijssel (schaatsen).

Reactie toevoegen