Hengelo

Plaats
Stad en gemeente
Hengelo
Twente
Overijssel

hengelo ov burg jansenplein met stadhuis 1957 [640x480].jpg

Hengelo OV Burg. Jansenplein met stadhuis 1957

Hengelo OV Burg. Jansenplein met stadhuis 1957

hengelo_berfloweg_vereenigingsgebouw_kopie.jpg

Hengelo, Tussen de ultramoderne nieuwbouw en historische fabriekspanden staat op Berfloweg 1 het fraaie Vereenigingsgebouw uit 1893, door C.T. Stork geschonken aan zijn personeel t.g.v. het 25-jarig bestaan van zijn bedrijf.

Hengelo, Tussen de ultramoderne nieuwbouw en historische fabriekspanden staat op Berfloweg 1 het fraaie Vereenigingsgebouw uit 1893, door C.T. Stork geschonken aan zijn personeel t.g.v. het 25-jarig bestaan van zijn bedrijf.

hengelo_brandweertoren_kopie.jpg

Hengelo, De witgepleisterde toren van de Hengelose brandweerkazerne waarin nu brandslangen te drogen hangen (Lansinkesweg 59), is in 1917 gebouwd als watertoren voor de firma Stork.

Hengelo, De witgepleisterde toren van de Hengelose brandweerkazerne waarin nu brandslangen te drogen hangen (Lansinkesweg 59), is in 1917 gebouwd als watertoren voor de firma Stork.

hengelo_enschedesestraat_wijffie_kopie.jpg

Sinds 2012 staat op de hoek Beursstraat / Enschedesestraat een beeld van een boerin in delftsblauw met ouderwetse klederdracht, maar wel met laptop en mobieltje. Het beeld 'Wiefie' is ontworpen door de Hengelose kunstenares Guusje Beverdam.

Sinds 2012 staat op de hoek Beursstraat / Enschedesestraat een beeld van een boerin in delftsblauw met ouderwetse klederdracht, maar wel met laptop en mobieltje. Het beeld 'Wiefie' is ontworpen door de Hengelose kunstenares Guusje Beverdam.

hengelo_helmerstaat_syrisch_orthodoxe_kerk_kopie.jpg

Hengelo, Syrisch Orthodoxe kerk aan de Helmerstraat

Hengelo, Syrisch Orthodoxe kerk aan de Helmerstraat

hengelo_huys_hengelo_2_kopie.jpg

Hengelo, Na de sloop midden jaren negentig van de HEEMAF legden archeologen de contouren bloot van het oude Huys Hengelo. Deze contouren zijn door kunstenaar Jeroen Hoogstraten verwerkt in zijn creatie Watereiland (aan het Bevrijderslaantje).

Hengelo, Na de sloop midden jaren negentig van de HEEMAF legden archeologen de contouren bloot van het oude Huys Hengelo. Deze contouren zijn door kunstenaar Jeroen Hoogstraten verwerkt in zijn creatie Watereiland (aan het Bevrijderslaantje).

hengelo_huys_hengelo_1_kopie.jpg

Hengelo, tekening van het Huys Hengelo zoals het er destijds moet hebben uitgezien.

Hengelo, tekening van het Huys Hengelo zoals het er destijds moet hebben uitgezien.

hengelo_langestraat_lambooijhuis_kopie.jpg

Hengelo, De voormalige stadsboerderij uit 1840 het Lambooijhuis (Langestraat 35) is vernoemd naar kunstschilder Henri Lambooij (1885-1974) die bijna 50 jaar op dit adres heeft gewoond.

Hengelo, De voormalige stadsboerderij uit 1840 het Lambooijhuis (Langestraat 35) is vernoemd naar kunstschilder Henri Lambooij (1885-1974) die bijna 50 jaar op dit adres heeft gewoond.

hengelo_oude_algemene_begraafplaats_kopie.jpg

Hengelo, De Oude Algemene Begraafplaats (Bornestraat 27) is een rijksmonument. Al sinds de 14e eeuw stond hier een klein kerkgebouw. Frederik van Twickelo liet dat herbouwen. Als de kapel in 1545 klaar is, sterft Frederik en wordt hij begraven in de kapel

Hengelo, De Oude Algemene Begraafplaats (Bornestraat 27) is een rijksmonument. Al sinds de 14e eeuw stond hier een klein kerkgebouw. Frederik van Twickelo liet dat herbouwen. Als de kapel in 1545 klaar is, sterft Frederik en wordt hij begraven in de kapel

hengelo_tuindorp_t_lansink_c.t._storkplein_kopie.jpg

Hengelo, tuindorp 't Lansink, hotel 't Lansink aan het C.T. Storkplein.

Hengelo, tuindorp 't Lansink, hotel 't Lansink aan het C.T. Storkplein.

hengelo_tuindorp_t_lansink_hofje_lansinkweg_kopie.jpg

Hengelo, hofje aan de Lansinkweg. Tuindorp 't Lansink is sinds 2003 een beschermd stadsgezicht.

Hengelo, hofje aan de Lansinkweg. Tuindorp 't Lansink is sinds 2003 een beschermd stadsgezicht.

OV gemeente Hengelo in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Hengelo in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Hengelo in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Hengelo

Terug naar boven

Status

- Hengelo is een stad en gemeente in de provincie Overijssel, in de streek Twente.

- De gemeente Hengelo omvat naast de gelijknamige stad verder nog het dorp Beckum, de buurtschappen Oele en Woolde (deels) en nog een klein gedeelte van de buurtschappen Buren en Twekkelo. De voormalige buurtschappen Groot Driene en Klein Driene, Brinkhuis, Achterhoek en Hasselo zijn tegenwoordig grotendeels omgevormd tot woonwijken en industriegebieden van de stad Hengelo. Nog wél bestaand is de buurtschap Driene, die deels in de gemeente Hengelo, deels in de gemeente Enschede ligt. Bij elkaar genomen omvat de gemeente tegenwoordig dus 1 stad, 1 dorp en 5 buurtschappen (geheel of gedeeltelijk).

- Onder de stad Hengelo vallen de buurtschappen Buren (deels), Driene (deels), Twekkelo (deels) en Woolde (deels).

- Wapen van de gemeente Hengelo.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Hengelo OV.

Terug naar boven

Naam

In het Nedersaksisch
Hengel.

Oudere vermeldingen
1362 Henghelo, 1598 Hengell, 1639 Hengelo, 1657 Hengel, 1750 Hengelo, 1883 Hengeloo, 1901 Hengelo.

Naamsverklaring
- Samenvoeging van eng 'es, hoger gelegen akker' en loo 'bosje op hoge zandgrond'? De nederzetting bevond zich op een es met daaromheen een bosrijk gebied.

- Een andere verklaring gaat uit van een samenvoeging van de Germaanse woorden hangi- 'helling' en lauhaz 'bosje op hoge zandgrond'.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Hengelo ligt NW en W van Enschede, ZO van Borne en ZW van Oldenzaal. Het stadgebied van de gelijknamige hoofdplaats maakt de NO helft van het grondgebied van de gemeente uit; De A1 loopt N door de gemeente, van W naar O, en de A35 centraal, van NW naar ZO.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- Het dorp Hengelo kreeg op 1 mei 1802 een eigen dorpsbestuur. In 1800 telde het dorp ca. 110 huizen.

- Oorspronkelijk gebied van de gemeente Hengelo, die in 1811 ontstond uit de marken Beckum, Oele en Woolde.

- In 1840 heeft de gemeente Hengelo 529 huizen met 3.561 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 268/1.830 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Woolde 139/979, Oele 72/448 en Beckum 50/304.

Grenscorrecties:
- 1881 van Lonneker: 203 hectare met 659 personen;
- 1-5-1886 van Weerselo: 169 hectare met 324 inwoners;
- 1-5-1937 van Enschede: 772 hectare met 957 inwoners;
- 1-12-1943 van Weerselo: 142 hectare met 341 inwoners;
- 1972 van Weerselo: 1.106 hectare met 1.017 inwoners;
- 1972 naar Borne: 19 hectare met 9 inwoners;
- 1996 van Borne: 28 hectare met 13 huizen en 34 inwoners;
- 1996 naar Borne: 1 hectare;
- 2001 naar Hof van Twente: 354 hectare met 25 huizen en 65 inwoners;*
- 2001 van Weerselo: 79 hectare met 34 huizen en 38 inwoners.
* Dit betrof de delen van de buurtschappen Buren en Woolde W van knooppunt Buren en de A35.
(© van de bewerkte plattegronden: Andreas Bartelink)

- Tegenwoordig heeft de gemeente Hengelo ca. 37.000 huizen met ca. 81.000 inwoners. De gelijknamige stad heeft ca. 36.500 huizen met ca. 80.000 inwoners (dit is exclusief de aantallen voor het dorp Beckum, dat postaal gezien 'in' Hengelo ligt, met ca. 350 huizen en ca. 1.000 inwoners).

- Feiten en cijfers Hengelo.

Terug naar boven

Geschiedenis

De gemeente staatkundig en geografisch
De gemeente Hengelo is op 28 november 1811 ontstaan door splitsing van het Richterambt Delden in de gemeenten Delden, die het westelijke deel van het voormalige richterambt behelsde, en Hengelo. De gemeente was een samenvoeging van de voormalige marken Woolde (met dorp Hengelo), Oele en Beckum.

Pas na het begin van de industriële revolutie, in de jaren tachtig van de 19e eeuw, bestond de noodzaak om het grondgebied van de gemeente uit te breiden, aangezien grote delen van het grondgebied van de gemeente behoren tot de eigendommen van landgoed Twickel, en dus niet voor woningbouw konden worden aangewend. Per 1 januari 1881 werd een gedeelte van de voormalige marke Groot Driene, die tot die tijd tot de gemeente Lonneker had behoord, overgedragen aan de gemeente Hengelo, per 1 mei 1886 gevolgd door een gedeelte van de voormalige marke Klein Driene, die tot de gemeente Weerselo behoorde.

Vervolgens zou het 50 jaar duren alvorens de gemeente opnieuw uitbreiding kreeg. Per 1 januari 1937 werd ter ontwikkeling van de haven, die een jaar eerder aan het Twente-Rijnkanaal werd geopend, een gedeelte van de voormalige marken Twekkelo en Groot Driene van de gemeente Enschede gewonnen. In en na de oorlog vond Hengelo uitbreiding aan de noordoostzijde van de stad. Per 1 december 1943 werd bij verordening van de Rijkscommissaris voor de bezette Nederlandsche gebieden nogmaals een deel van de Weerselose buurtschap Klein Driene naar de gemeente Hengelo overgeheveld. Tijdens de wederopbouw zou hier vanaf de jaren vijftig de gelijknamige wijk verrijzen.

De laatste grote uitbreiding van de gemeente betrof een groot deel van de Weerselose buurtschap Hasselo, dat ten behoeve van de woonwijk Hasseler Es per 1 januari 1972 grotendeels onderdeel werd van de gemeente Hengelo. Vanaf halverwege de jaren zeventig zouden hier de wijken Hasseler Es, Slangenbeek en Vossenbelt verrijzen.

Naast grootschalige uitbreidingen van het grondgebied heeft de gemeente in de laatste 40 jaar ook diverse kleinere gebieden geruild. In 1972 werd een gedeelte langs de Bornse Beek gewonnen, dat in 1996 overigens grotendeels weer teruggegeven werd. Bij de grootscheepse gemeentelijke herindeling van 2001 won Hengelo van Weerselo een strook met de bedoeling de ontsluitingsweg van de nieuwbouwwijken Het Broek en Dalmeden aan te leggen. Tegelijkertijd werd aan de westelijke zijde van de gemeente een gedeelte van de buurtschap Woolde ten westen van de autosnelweg A35 naar de gemeente Hof van Twente overgeheveld.

Van dorp tot stad
Het oorspronkelijke dorp Hengelo ligt op een plaats waar reeds duizenden jaren bewoning moet zijn geweest en waar drie beken - de Berflobeek, Elsbeek en Drienerbeek - samen kwamen. Het dorp ontwikkelde zich langzaam nabij het in de 14e eeuw gebouwde Huys Hengelo en kreeg op 1 mei 1802 een eigen dorpsbestuur, waarmee het onafhankelijkheid verwierf van de markebestuur van de marke Woolde, waartoe Hengelo tot die tijd behoorde.

De daadwerkelijke groei van Hengelo tot de omvang van een stad loopt parallel met de industriële revolutie. Kort na elkaar worden in oktober en november 1865 de spoorlijnen tussen Almelo en Salzbergen en Zutphen en de Nederlands-Duitse grens ter hoogte van Glanerbrug in gebruik genomen. Deze spoorlijnen kruisen elkaar in Hengelo, waardoor de plaats een interessante vestigingsplaats wordt voor verschillende bedrijfstakken. Oorspronkelijk was Hengelo ook in trek als vestigingsplaats voor de textielindustrie, maar later verplaatste deze branche zich richting Oldenzaal en vooral Enschede. In 1868 verplaatste C.T. Stork zijn smederij van Borne naar Hengelo, dat de basis was voor de bevolkingsgroei van het dorp, nadat hij een jaar eerder de Hengelosche Bouwvereeniging had opgericht. De groei van het dorp zwelde in het begin langzaam aan. Bij de volkstelling van 1869 telde Hengelo 2.380 inwoners, dat bij de volkstelling van 1889 was gegroeid tot ruim 2.600 inwoners. In de jaren negentig van de 19e eeuw kwam de bevolkingsgroei in een stroomversnelling en in 1899 kende de ‘kom’ van Hengelo reeds een kleine 12.000 inwoners.

Aan het begin van de 20e eeuw nam de werkgelegenheid in Hengelo door de komst van onder anderen Heemaf en Hazemeyer in snel tempo toe. Om alle arbeiders van een onderkomen te voorzien werd het eerste grote woningbouwproject ontwikkeld, ’t Lansink, dat vanaf 1911 volgens de uit Engeland overgewaaide tuinstadgedachte werd aangelegd. Tot de Tweede Wereldoorlog werd Hengelo uitgebreid met de wijken Wilderinkshoek, Woolde, Hengelose Es en de Anninks- en Nijhofshoek. Daarnaast kreeg de stad in 1936 middels het Twente-Rijnkanaal (tegenwoordig, vanwege het ontbreken van de geplande maar nooit aangelegde schakel Almen-Pannerden, bekend als Twentekanaal) een aansluiting op het landelijke waterwegnetwerk.

Vanwege de strategische legging nabij een spoorwegknooppunt, werd Hengelo in de oorlog regelmatig het slachtoffer van bombardementen. Zo ook in de nacht van 6 op 7 oktober 1944, waardoor het oude stadscentrum zo goed als geheel werd vernietigd. Na de oorlog wordt het centrum snel weer opgebouwd, waarbij historische panden die de bombardementen overleefd hadden alsnog ten prooi vielen aan de slopershamer.

Hengelo, dat ondertussen de grootte en aanzien van een stad had gekregen, bleef ook na de oorlog doorgroeien. Vanaf de jaren vijftig werden de wijken Groot- en Klein Driene gebouwd, vanaf de jaren zeventig, wanneer de stad middels de rijkswegen 1 en 35 ook een aansluiting krijgt op het landelijke autosnelwegnetwerk, gevolgd door de noordelijke wijken Hasseler Es en Slangenbeek. (© Andreas Bartelink)

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze gemeente, kun je terecht bij Museum Hengelo.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Hengelo heeft 65 rijksmonumenten.

- Hengelo heeft 110 gemeentelijke monumenten.

- Tuindorp 't Lansink is sinds 2003 een beschermd stadsgezicht. De gemeente onderzoekt of ook tuindorp De Nijverheid een beschermd stadsgezicht kan worden.

- RK Sint Lambertusbasiliek.

- RK Onze Lieve Vrouwekerk. - RK Onze Lieve Vrouwekerk op Facebook.

- De voormalige Hervormde kerk op Deldenerstraat 18 is gebouwd in 1848 (als opvolger van het te klein geworden en vervallen kerkje bij Huys Hengelo) en heeft een neoclassicistische stijl. Bijzonder is de entree; die bevindt zich in de zijgevel en niet aan de voorkant in de zuilengalerij.

- De voormalige Heilig Hartkerk is de afgelopen jaren getransformeerd tot Brede School.

- Het Thomassonhuis (Pastorieweg) is genoemd naar een aannemer die zich hier in 1917 vestigde. Van origine is het een boerderij, daarna heeft het nog dienst gedaan als thuisweverij, boekdrukkerij en houtdraaierij. Ooit woonden er zelfs 5 gezinnen, elk met een eigen ingang. In de rechter zijgevel zijn nog resten te zien van het oorspronkelijke gebintwerk.

- Tussen de ultramoderne nieuwbouw en historische fabriekspanden staat op Berfloweg 1 het fraaie Vereenigingsgebouw uit 1893, door C.T. Stork geschonken aan zijn personeel t.g.v. het 25-jarig bestaan van zijn bedrijf. Sociale binding was namelijk ook iets wat Stork erg belangrijk vond. En om dat te stimuleren werden er verschillende verenigingen opgericht. Zo vonden een muziek- en gymnastiekvereniging, mannenkoor, bibliotheek, bewaarschool én een gaarkeuken hier onderdak.

- De witgepleisterde toren van de Hengelose brandweerkazerne waarin nu brandslangen te drogen hangen (Lansinkesweg 59), is in 1917 gebouwd als watertoren voor de firma Stork. De toren leverde water aan een sprinklerinstallatie die branden moest blussen in de hier gevestigde modelmakerij en de naastgelegen gieterij (nu ROC). Het water wordt nu gebruikt als bluswater en voor de toiletspoeling van ROC Twente.

- Gevelstenen in Hengelo.

- Twents Techniekmuseum HEIM in Hengelo geeft een boeiend beeld van de Twentse Industrie; verleden, heden en toekomst. In het museum is op een dynamische manier anderhalve eeuw industriële ontwikkeling bijeengebracht. Van stoommachine tot ruimtevaart. Onder het motto 'Ontdek! Speel! Geniet!' kan het hele gezin genieten van een leuk bezoek aan een museum waar geldt "verboden af te blijven". Het museum heeft de volgende afdelingen: werktuigbouw, elektrotechniek, radar en detectie, telecommunicatie, textiel, educatie en procestechniek.

- Museum Electro en Radio Nostalgie. Gedurende 50 jaar heeft conservator Henk de Groot deze verzameling opgebouwd. 100 jaar technische ontwikkeling van de radio is in het museum te zien. Verder bezit het radiomuseum een grote verzameling 78-toeren platen met opnamen van bekende artiesten uit de vooroorlogse jaren en LP's die indertijd zijn uitgebracht naar aanleiding van belangrijke gebeurtenissen. Gratis toegang.

- De voormalige stadsboerderij uit 1840 het Lambooijhuis (Langestraat 35) is vernoemd naar kunstschilder Henri Lambooij (1885-1974) die bijna 50 jaar op dit adres heeft gewoond. Lambooij kreeg teken- en schilderles van de Twentse kunstenaar Johan Marinus Tibbe en schilderde onder meer Twentse landschappen aan de hand van zelfgemaakte foto’s. Ook ontwierp hij glas-in-loodramen. Tegenwoordig is in het Lambooijhuis een kunstsociëteit gevestigd.

- Na de sloop midden jaren negentig van de fabriekshallen van de Hengelosche Electrische en Mechanische Apparaten Fabriek (HEEMAF), legden archeologen de contouren bloot van het oude Huys Hengelo. Deze contouren zijn door kunstenaar Jeroen Hoogstraten verwerkt in zijn creatie Watereiland (aan het Bevrijderslaantje). Op dit natuurstenen reliëf wordt water gepompt. Wanneer het waterpeil weer zakt, komen achtereenvolgens de buitenmuren, de binnenmuren, de vloeren en daarmee de ligging van Huys Hengelo te voorschijn. Het symboliseert de gelaagdheid van de geschiedenis. Het Huys is het historische middelpunt van Hengelo. Al in de 13e eeuw is er bewoning op deze locatie. Drie eeuwen later staat er een versterkt huis met een grote graanzolder erop. Een spieker wordt zoiets genoemd, een verbastering van het Latijnse woord 'spicarium' dat graanopslag betekent. Soms werd zo’n spieker voorzien van een herenkamer, zodat de landheer af en toe een oogje in het zeil kon houden. Langzaamaan groeide het dan uit tot een groter huis. Of, zoals hier, tot een heus 'buiten' met een gracht, poort en eigen kapel!

- Het Bevrijderslaantje is de toegang tot de moderne wijk Thiemsland, gebouwd op een voormalige fabriekslocatie. Op het glazen kunstwerk aan deze laan staat: 'In commemoration of our liberators' (ter herdenking van onze bevrijders). Hengelo is op 3 april 1945 bevrijd. Diverse straatnamen in de wijk verwijzen naar legereenheden van onze bevrijders.

- De Oude Algemene Begraafplaats (Bornestraat 27) is een rijksmonument. Al sinds de 14e eeuw stond hier een klein kerkgebouw. Frederik van Twickelo liet dat herbouwen. Als de kapel in 1545 gereed is, sterft Frederik en wordt hij begraven in de kapel. Rondom de kerk ontstaat vervolgens een begraafplaats die nu bekend staat als de Oude Algemene Begraafplaats en één van de oudste van Nederland is. De kerk is inmiddels verdwenen, maar de funderingsresten zijn nog steeds zichtbaar tussen de graven. Op de begraafplaats is een QR code route.

- Sinds 2012 staat op de hoek Beursstraat / Enschedesestraat een beeld van een boerin in delftsblauw met ouderwetse klederdracht, maar wel met laptop en mobieltje. Het beeld is ontworpen door de Hengelose kunstenares Guusje Beverdam. Een prijsvraag heeft geleid tot de naam 'Wiefie'.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Nieuws over evenementen in Hengelo op Facebook.

- FBK-Games (internationaal topatletiek-evenement, op een zondag in mei/juni).

- Nacht van Hengelo (wielerevenement, eerste vrijdag van juni).

- Op de Kunstmarkt Tuindorp 't Lansink (op een zondag in juni) etaleren ca. 150 kunstenaars hun werken op kramen rond de vijver van het Tuindorpbad. Verder is er straattheater, muziek en een terras. - Filmpje over Kunstmarkt Tuindorp 't Lansink door John M. Pieper.

- Festival op de Markt (weekend in augustus).

- Lambertuskermis (lang weekend in september).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- IVN Hengelo organiseert natuur- en milieueducatieve activiteiten voor jong en oud in Hengelo en omstreken.

- De heemtuin van IVN Hengelo is in 2014 verhuisd van de Landmansweg naar het nieuwe Stadspark Weusthag, en is daarmee vier keer zo groot geworden.

- De Koekoeksbeek is in 2012 ter hoogte van de wijk Veldwijk-Zuid weer meanderend gemaakt, wat zowel wateropvang als het landschap ten goede komt.

- Waterschap Regge en Dinkel heeft in 2008 een gebied bij de Hesbeek ingericht voor waterberging. Het water wordt hierdoor bij extreem natte weersomstandigheden eerst opgevangen en vervolgens vertraagd afgevoerd. Daarnaast is de Hesbeek over een lengte van 700 meter natuurvriendelijk ingericht en meanderend (kronkelend) aangelegd. Het stroomgebied van de Hesbeek is ongeveer 430 ha groot.

- In 2016 is de ruim 2 km lange goederenspoorlijn Hengelo-Twekkelo, bekend als het Akzo-lijntje, door ProRail verkocht aan de firma Rail Pleasure, die er een spoorfietsen-lijn van gaat maken. Tot 2007 is het Akzo-lijntje intensief gebruikt door goederentreinen om zout en chloor te vervoeren naar de fabrieken van AkzoNobel. In genoemd jaar is de chloorfabriek opgeheven en daarna is de spoorlijn nog maar zelden gebruikt. In 2013 rijdt er voor het laatst een trein op en neer.

- Bureau Hengelo is het bureau voor evenementen, toerisme en stadspromotie. Zij is er voor bewoners, bezoekers en bedrijven. Op hun site vind je onder meer wandel- en fietsroutes en een MTB-route door en rond Hengelo.

- Rabotheater.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's en ansichtkaarten van Hengelo op Facebook.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Hengelo (online te bestellen).

- Lijst van boeken e.d. over de geschiedenis van Hengelo (even scrollen op de pagina), aanwezig en in te zien in het Twents Streekarchief te Delden.

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Hengelo.

- Algemeen: - Allerlei wetenswaardigheden over heden en verleden van Hengelo op Facebook.

- Wijken: - Online magazine over verleden en heden van de wijk Berflo Es.

- Jongeren: - Cerberus is een zelfstandig jongerencentrum dat al ca. 50 jaar bestaat. Het jongerencentrum draait volledig op vrijwilligers en zo min mogelijk subsidie.

- Sport: - Volleybalvereniging Webton. - Handbalvereniging Olympia. - Handbalvereniging HHV Donar.

- Zorg: - Zorgboerderij De Tukkerij.

Terug naar boven

Trivia

- Cabaretier, zanger en geboren Hengeloër Jeffrey Spalburg had in 2013 een hit met het nummer Hengelo-o-o.

Reacties

(2)

Bij zeer veel dubbele namen, ter onderscheid in het plaatsnamenregister, wordt aan de formele naam van de gemeente/plaats een extra indicatie meegegeven, zoals in dit geval Hengelo OV. Dit onderscheid op de zoeklijst is evident.

Dat deze naam 'Hengelo OV' dan voorts wordt gebruikt als naam (in vette letters op de homepage) lijkt mij minder omdat je dan geen directe aansluiting hebt met de formele schrijfwijze van de naam i.g.v. de BAG-lijst.

Red.:
De BAG-lijst is voor ons ook niet zaligmakend (zo heeft de BAG slechts ca. 2.500 plaatsnamen van de ca. 6.000 die er zijn, dus 3.500 namen moeten wij sowieso 'pragmatisch naar eigen inzicht aanpakken', waarmee een theoretisch ideaal van alle plaatsnamen conform BAG alleen al een utopie is). Natuurlijk houden wij die als richtlijn zo veel als mogelijk aan, maar in de zoeklijst, in de www adressen maar ook in de paginatitels, moet je plaatsen met dezelfde naam toch van elkaar onderscheiden. Ook in de titel bovenaan een pagina wil ik als bezoeker toch wel gelijk zien wélk Spijk bijvoorbeeld, er bedoeld wordt. Bovendien heeft het CMS, zoals ieder systeem, zijn beperkingen: naam in het plaatsenregister en naam bovenaan de pagina zijn hetzelfde veld, dus die kunnen we niet verschillend benoemen, als we dat al zouden willen. Als er landelijk meer dezelfde namen zijn maar in een provincie is er maar één, gebruiken wij de provincie-afkorting. Zijn er meer in een provincie, dan vallen wij terug op de gemeente- of streeknaam als toevoeging (zoals bij de Gelderse Spijk'en, Steenenkamer's en Voorst'en). Als het een duidelijk grootste plaats betreft waar men als eerste aan denkt bij het horen van de naam, laten wij de provincie weg (bijv. ook bij Rijswijk, Katwijk). Hier hadden wij dat nog niet gedaan. Bij dezen alsnog.

Hoi,
Mooie informatieve site !!
Maar is Hengelo nou een stad of een dorp ??
Heeft Hengelo stadsrechten ??
Ik hoor het graag.
Groeten,
Antoine

Red.:
Dank voor uw compliment.
Betreffende uw vragen:
- Hengelo is een stad.
- Hengelo heeft nooit stadsrechten gekregen.
Maar het één sluit het ander dus niet uit. Dat zit zo:

Vroeger, tot medio 19e eeuw, bepaalden de stadsrechten of een plaats ja of nee een stad was / mocht worden genoemd. Tegenwoordig bestaat wettelijk het begrip stad (of dorp) niet meer (wettelijk zijn er alleen de begrippen 'gemeente' en 'woonplaats'), en is het puur gevoelsmatig wat de inwoners er zelf van vinden (zo vindt ca. de helft van de inwoners van Drachten dat het een inmiddels een stad is en de andere helft vindt dat het nog een dorp is. En de inwoners van Zeist vinden hun plaats met toch ca. 60.000 inwoners ook nog altijd een dorp). Maar bij 99 van de 100 plaatsen is er wel overeenstemming over. Vroeger (eveneens tot medio 19e eeuw) noemde men grote plaatsen die toch geen stad waren, een 'vlek' (zoals Drachten, Heerenveen, Joure) maar die term is buiten gebruik geraakt. De inwoners van Hilversum vinden hun plaats geen stad, ondanks de ca. 80.000 inwoners en de centrumfunctie, maar voor een dorp is het ook wel érg groot, dus noemen wij het op onze site maar 'plaats'.

Vooral bepalend zijn vandaag de dag een zekere grootte (die dus niet objectief is vast te stellen) en een zekere centrumfunctie, en stedelijkheid qua voorzieningen. Zie ook http://nl.wikipedia.org/wiki/Stad#Definitie_stad_in_Nederland en http://www.plaatsengids.nl/pagina/wat-een-plaats . Maar uiteindelijk is dus bepalend hoe de inwoners hun plaats betitelen. Zo zijn bijv. Hengelo dus, en ook Apeldoorn en Almere steden, ondanks dat ze nooit stadsrechten hebben gehad.

Hoe zit het dan met Staverden, Bronkhorst e.d.?
Plaatsen die wél ooit stadsrechten hebben gekregen maar nooit echt tot stad zijn uitgegroeid qua inwonertal, voorzieningen, centrumfunctie, worden vaak ook nog stad genoemd. Maar die benaming is dan meer symbolisch. Zo profileert Staverden met slechts een handvol huizen zich als 'kleinste stad van Nederland'. Maar voor die titel komen er meer in aanmerking... Zie https://www.plaatsengids.nl/kennisbank/kleinste-stad-van-nederland

Reactie toevoegen