Kampen

Plaats
Stad en gemeente
Kampen
IJsseldelta
Overijssel

gemeente_kampen_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Kampen anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Gemeente Kampen anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

gemeente_kampen_stad_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper.jpg

Stad Kampen anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie atlasenkaart.nl)

Stad Kampen anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie atlasenkaart.nl)

kampen_collage.jpg

Kampen, collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Kampen, collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Kampen.JPG

Zicht op de Hanzestad Kampen

Zicht op de Hanzestad Kampen

_MG_6436.JPG

In de Kerkstraat in Kampen

In de Kerkstraat in Kampen

Kampen (3).JPG

Stadsgezicht Kampen

Stadsgezicht Kampen

Kampen (2).JPG

In het centrum van de mooie stad Kampen

In het centrum van de mooie stad Kampen

IJsselmuiden (2).JPG

De IJssel bij Kampen met een replica van een Kamper koggeschip

De IJssel bij Kampen met een replica van een Kamper koggeschip

Kampen

Terug naar boven

Status

- Kampen is een stad en gemeente in de provincie Overijssel, in de streek IJsseldelta. Het is de hoofdplaats van de gemeente.

- De gemeente Kampen omvat naast de gelijknamige stad de dorpen Grafhorst, 's-Heerenbroek, IJsselmuiden, Kampereiland, Kamperveen, Mastenbroek (deels), Wilsum en Zalk, en de buurtschappen Bisschopswetering, De Heuvels, De Roskam, De Zande, Hogeweg, Nieuwstad, Oosterholt, Oude Wetering (deels), Posthoorn (grotendeels) en Zuideinde (deels). In totaal zijn dit 1 stad, 8 dorpen en 10 buurtschappen, waarbij dient te worden aangetekend, dat Kamperveen eigenlijk alleen een 'formele woonplaats' is.

- Wapen van de gemeente Kampen.

- De gemeente Kampen is per 10-7-1859 vergroot met de gemeente Schokland (die inmiddels tot de Flevolandse gemeente Noordoostpolder behoort) en in 2001 met de gemeente IJsselmuiden.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Kampen.

- Onder de stad Kampen vallen in de praktijk de buurtschappen De Heuvels en De Roskam, die voor de postadressen onder de formele woonplaats Kamperveen vallen. Verder valt het dorp Kampereiland voor de postadressen onder de stad.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Kampen grenst in het W aan de provincie Gelderland, Oosterwolde, Noordeinde, het Drontermeer, het Vossemeer, de provincie Flevoland en Dronten, in het N aan het Ketelmeer, het Zwartemeer, ook aan de provincie Flevoland, Ens en Kraggenburg, in het O aan Genemuiden, Kamperzeedijk, het deel van Mastenbroek binnen de gemeente Zwartewaterland en aan Zwolle en in het ZO ook aan de provincie Gelderland, Hattem, Hattemerbroek en Wezep, en ligt ZO van Schokland en Emmeloord, Z van Vollenhove, ZW van Zwartsluis, W en ZW van Hasselt, N van Oldebroek, N en NO van Elburg en Oostendorp, NO van Biddinghuizen en O en OZO van Swifterbant. De gemeente ligt NW in de provincie en door de gemeente stroomt de rivier de IJssel (van ZO naar NW en uitmondend in het Ketelmeer). ZO van de gemeente ligt het Knooppunt Hattemerbroek (A28/A50/N50). De gelijknamige hoofdplaats ligt centraal in de gemeente.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Kampen 1.581 huizen met 9.072 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 1.392/7.760 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Brunnepe 81/431, Buiten de Venepoort 14/99, Zwartendijk 17/130, Buitendijks 6/42, Haatland 10/62, De Weerden 8/57, 't Kamper-Eiland 36/334, Raas 9/82 en Mandjesweerd 8/75. Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 20.570 huizen met ca. 51.500 inwoners, de stad heeft tegenwoordig ca. 14.100 huizen met ca. 35.500 inwoners (dit is inclusief de aantallen voor het dorp Kampereiland).

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Kampen, kun je terecht bij de volgende instanties, sites en literatuur:

- Historische vereniging voor de IJsseldelta 'Jan van Arkel'.

- Het Stedelijk Museum Kampen is een historisch museum waar deze gemeente en de directe omgeving belicht wordt.

- Stadsarcheoloog Alexander Jager heeft in zijn in 2015 verschenen boek 'Middeleeuws Kampen' een aantal deelpublicaties verzameld over de historie van de stad en de resultaten van archeologisch onderzoek. Daarmee wordt op een overzichtelijke manier de oudste tot de nieuwste geschiedenis van de stad en omgeving geschetst. De ondertitel is 'De ruimtelijke en economische structuur van de stad aan de hand van archeologische, bouwhistorische, numismatische (= munten, red.) en historische bronnen'. In 16 hoofdstukken wordt de geschiedenis besproken aan de hand van een aantal thema’s, zoals de landschapshistorie, de dorpskernen, de handel en de bebouwing van kloosters tot huisterpen. Het boekwerk van ruim 400 pagina’s is rijk geïllustreerd met foto’s, tekeningen en kaartjes. In begrijpelijke taal geschreven is het een aanrader voor iedereen die de gehele geschiedenis van Kampen en omgeving in meer of minder detail wil leren kennen. Het boek kost slechts €19,95.

- Het Frans Walkate Archief omvat een collectie uiteenlopende documentatie over de geschiedenis van Kampen. O.a. ca. 50.000 foto's en negatieven. In 1937 liet Walkate met vooruitziende blik alle panden van de binnenstad fotograferen. In 1987 is dit opnieuw gebeurd. Deze foto's vormen een bron van informatie voor ieder die bijvoorbeeld zijn of haar huis wil laten renoveren.

- De Kamper Almanak is een cultuurhistorisch jaarboek voor Kampen en de nabije omgeving. Een bron van informatie over de stad van vroeger en nu. Uitgegeven sinds 1928 door de SNS Bank en voorganger Nutsspaarbank. In het Walkate Archief zijn ze allemaal te raadplegen. Een deel van de jaargangen is via de link ook online te lezen.

- Canon van Kampen.

- Eeuwenlang woonden binnen de stadsgrenzen van Kampen stadboeren oftewel “koeboeren”. Hooibergen, groentetuinen en boomgaarden hoorden bij het stadsbeeld. Tot het midden van de vorige eeuw waren deze boerenbedrijven in gebruik. Tegenwoordig herinneren alleen nog de tientallen overgebleven hooiluiken en de grote open binnenterreinen aan dit boerenverleden. Museum De Stadsboerderij helpt de herinnering levend te houden.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Het plan IJsseldelta-Zuid voorziet in een integrale gebiedsontwikkeling van Kampen in combinatie met hoogwaterbescherming. Uit veiligheidsoverwegingen wordt een nieuwe rivierarm, het Reevediep, in de IJsseldelta aangelegd. De aanleg van deze nieuwe rivierarm en de bijbehorende klimaatdijk zijn aanleiding om dit deel van de IJsseldelta te transformeren en water in het gebied opnieuw te introduceren. Aan de noordzijde van het Reevediep ontstaat hierdoor ruimte voor de ontwikkeling van nieuwbouwwijk Reeve met maximaal 600 woningen. Het echte IJssellandschapsgevoel met weidse uitzichten zorgt voor een plus ten opzichte van andere woongebieden. Bestemmingsplan Reeve en het bijbehorende beeldkwaliteitsplan zijn in januari 2018 vastgesteld. (bron: gemeente Kampen, 26-1-2018) - Stg. Werkgroep Zwartendijk is het niet met de plannen eens. Op hun site lees je waarom.

- Waar momenteel de Roggebotsluis de dijkringen Flevoland en IJsseldelta verbindt en hoge waterstanden op de achterliggende Veluwerandmeren voorkomt, wordt deze functie in de toekomst overgenomen door de zuidelijker gelegen Reevedam en het Reevesluiscomplex. Door de verbindende waterkering naar het zuiden te verplaatsen, kan de Roggebotsluis (de bottleneck van het Reevediep) worden verwijderd (onder de link heeft iemand er alvast een mooie 'afscheidsfilm' van gemaakt). Hierdoor komt de volledige afvoercapaciteit van de hoogwatergeul beschikbaar. De Reevesluis moet hoogwater vanuit het noorden kunnen keren. Bij stormen vanuit noordelijke richting treedt er een forse opwaaiing op vanaf het IJsselmeer. Naast de hoogwaterkerende functie houdt het sluiscomplex ook de peilscheiding tussen het Drontermeer en het Vossemeerin stand.

Het sluiscomplex bestaat uit een schutsluis, een spuisluis en een vispassage. De schutsluis is geschikt voor beroepsvaart tot CEMT-klasse IV schepen (110 x 9,5 x 3,0 m) en recreatievaart. De schutsluis krijgt een onbeperkte doorvaarthoogte. De spuisluis kan water spuien vanaf het Drontermeer naar het Vossemeer. Bij vervallen groter dan 0,50 meter is de spuisluis gesloten en heeft deze alleen een waterkerende functie. De vispassage is zo ontworpen dat ook de minder sterke zwemmers goed in staat zijn om langs het sluiscomplex te gaan. (bron: project Ruimte voor de Rivier)

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Kampen heeft als plaats 507 rijksmonumenten.

- Kampen heeft 277 gemeentelijke monumenten.

- Molen d' Olde Zwarver. - Eigen website molen d'Olde Zwarver.

- De Rosmolen.

- In de rijksmonumentale Van Heutszkazerne komt in 2014 een cultuurcluster, met o.a. de bibliotheek, de IJsselacademie, het Gemeentearchief, De Stentor en De Krant.

- Gevelstenen in Kampen.

- Het Ikonenmuseum Kampen omvat een collectie houten ikonen, bronzen reisikonen en kruizen uit de 15e tot de 19e eeuw. De verzameling bestaat voornamelijk uit Russische ikonen, maar ook ikonen uit Griekenland, Bulgarije, Roemenië en Ethiopië zijn in de collectie opgenomen.

- Het Speelgoedkabinet is een klein museum met een ruime collectie speelgoed vanaf 1945 tot nu. Grote en kleinere diorama’s geven een indruk van de ontwikkeling van het spelen zonder computers.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Staatsbosbeheer heeft in 2019 de natuurgebieden in het Reevediep in beheer genomen. In totaal gaat het om bijna vierhonderd hectare natuurgebied. Inwoners van Kampen en toeristen kunnen hier nu volop van genieten, dankzij de aanleg van nieuwe fiets-, wandel- en struinpaden in het noordelijke deel. Ook vanaf de dijk is het heel mooi te zien. Sinds 2015 is hard gewerkt aan de realisatie van het Reevediep, dat Z langs de stad loopt, tussen de IJssel in het O en het Drontermeer in het W. Het Reevediep bewijst dat waterveiligheid, natuurontwikkeling en recreatie goed hand in hand kunnen gaan. Een nieuw natuurgebied, dat een nieuw leefgebied is voor de bittervoorn en kleine modderkruiper. In de meer geïsoleerd gelegen moerasgebieden, met een dichte rietvegetatie en een sliblaag op de bodem, voelt met name de grote modderkruiper zich thuis. Met ook kansen voor specifieke rietvogels als de grote karekiet en roerdomp. Ook de waterspitsmuis heeft veel meer leefruimte, bijvoorbeeld in natuurgebied De Enk. Het zuidelijk deel van dit natuurgebied is speciaal ingericht voor een goede leefomgeving van de waterspitsmuis. Wie nu het gebied inkijkt, ziet dat de natuur zijn weg al vindt in het Reevediep. Er zijn vele vogels te spotten en je kunt genieten van de mooie uitzichten over het Reevediep.

- In 2016 hebben mensen middels een prijsvraag namen kunnen bedenken voor 5 eilanden in de IJsselmonding, ter gelegenheid van het afronden van het project Ondiepe Zones. Ruim 200 namen werden ingezonden. De jury koos namen die passen bij het gebied en de historie. De 5 eilanden heten sindsdien Ramspolplaat, Kamperplaat, Schokkerplaat, Kattenplaat en Ketelplaat. Het project Ondiepe Zones, gericht op verbetering van de waterkwaliteit en de natuur in het Ketelmeer en Zwarte Meer, is met de namenwedstrijd afgerond. Rijkswaterstaat heeft in het Ketelmeer en het Zwarte Meer het leefgebied voor vissen, vogels en waterdiertjes uitgebreid en verbeterd door eilanden en ondiepe zones aan te leggen en rietplaggen te planten.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van een wandeling door Kampen, door Jan Dijkstra uit Houten. Wellicht ter inspiratie om deze stad ook zelf eens 'in het echt' te gaan bekijken. Zo kun je thuis alvast bekijken wat je onderweg voor moois kunt tegenkomen.

- Filmpje over Kampen anno 1923.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Kampen (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Kampen. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter.

- Zorg: - Zorgboerderij De Kleine Vos.

- Dierenopvang: - Stichting Vogel- en Egelasiel Kampen zorgt voor opvang en verzorging van zieke en gewonde beschermde in het wild levende vogels, egels en vleermuizen uit deze gemeente. Verder geven ze voorlichting om te voorkomen dat in het wild levende vogels, egels en vleermuizen in problemen komen.

Reactie toevoegen