Zwolle

Plaats
Stad en gemeente
Zwolle
Overijssel

zwolle diezerstraat ca 1910 [640x480].jpg

Zwolle Diezerstraat ca. 1910

Zwolle Diezerstraat ca. 1910

Zwolle dakornament Melkmarkt [640x480].jpg

Zwolle dakornament Melkmarkt

Zwolle dakornament Melkmarkt

Zwolle.JPG

De bekende Sassenpoort in Zwolle.

De bekende Sassenpoort in Zwolle.

Zwolle (3).JPG

Stadsgracht met het Pelsbrugje in Zwolle..

Stadsgracht met het Pelsbrugje in Zwolle..

Zwolle (2).JPG

Kromme Jak één van de oudste straten van Zwolle.

Kromme Jak één van de oudste straten van Zwolle.

Zwolle..JPG

Het meest gefotogrfeerde hoekje in Zwolle, de Wijngaardtoren aan de Stadsgracht.

Het meest gefotogrfeerde hoekje in Zwolle, de Wijngaardtoren aan de Stadsgracht.

OV gemeente Zwolle in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Zwolle in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Zwolle in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Zwolle

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je vakantiehuis in omgeving Zwolle.

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Zwolle.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Zwolle.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Zwolle.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Zwolle (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Zwolle is een stad en gemeente in de provincie Overijssel, in de streek Salland. Het is de hoofdstad van de provincie Overijssel.

- De gemeente Zwolle omvat naast de gelijknamige stad verder nog de dorpen Mastenbroek (deels), Windesheim en Wijthmen en de buurtschappen Brinkhoek, Bruggenhoek, Veldhoek, Frankhuis, Haerst, Harculo, Herfte, Hoog Zuthem, Langenholte, Lichtmis (deels), Schelle-Oldeneel, Spoolde en Zalné.

- De voormalige buurtschappen Assendorp, Ittersum en Westenholte zijn tegenwoordig wijken van Zwolle.

- Wapen van de gemeente Zwolle.

- De gemeente Zwolle is per 1-8-1967 vergroot met een groot deel van de omliggende gemeente Zwollerkerspel, waarna zij pas echt kon uitbreiden. De gemeente omvatte tot die tijd niet veel meer dan wat wij nu als het centrum beschouwen, met slechts een kleine zone eromheen. Op de oude plattegrond hieronder is dat goed te zien. Door de grenscorrectie groeide de gemeente in oppervlakte in één klap van ca. 2.000 hectare naar ca. 10.000 hectare.

- Ook bij de herindelingen van 2001 kreeg de gemeente Zwolle er middels grenscorrecties grondgebied bij, en wel van de gemeenten Dalfsen, Hasselt, Nieuwleusen en IJsselmuiden. Het grootste gebied betrof de buurtschap Lichtmis met omgeving (voorheen gemeente Nieuwleusen, 1.144 hectare).

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Zwolle.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1129 kopie 1364 en 1178 kopie 1351-1353 Swolle, 1241 Suollis, 1357 Zwoll.

Naamsverklaring
De naam stamt van het Oudnederlandse Swolle* ´hoogte´, verwant met het werkwoord zwellen. Men vergelijke de Engelse namen Lower and Upper Swell, gelegen bij een hoogterug, waarin het Oudengelse swell ´hoogte´. Zie ook Zweeloo.(1) Zwolle als vaste nederzetting is in de middeleeuwen ontstaan op een dekzandrug tussen de IJssel en de Overijsselse Vecht aan het riviertje de Aa. Dit was een hoger gelegen en bewoonbare plek in het verder moerassige landschap. Zo'n plek werd destijds een 'suolle' genoemd. Deze dekzandrug is nog altijd zichtbaar door de hoogteverschillen in de stad. Zo ligt de Sassenstraat hoger dan het Grote Kerkplein. Het hoogteverschil is het duidelijkst in de Tijlspassage tussen de Voorstraat en de Melkmarkt. Hier zijn traptreden aangelegd om het hoogteverschil op te vangen. (bron: J. ten Hove, Geschiedenis van Zwolle)
* Gereconstrueerde vorm.

Bijnaam
De bijnaam van Zwollenaren is Blauwvingers.

Terug naar boven

Ligging

Zwolle ligt in het NW van de provincie Overijssel. In het Z grenst de gemeente aan de provincie Gelderland (Hattem), in het W aan de gemeente Kampen, in het N aan de gemeente Zwartewaterland en in het O aan de gemeente Dalfsen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Zwolle 2.890 huizen met 16.562 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 1.835/11.009 (= huizen/inwoners), de voorsteden Kamperpoort 338/2.027, Sassenpoort 235/1.177 en Diezerpoort 393/1.972 en de buurtschappen Dieze 58/237 en Assendorp 31/140. Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 55.000 huizen met ca. 123.000 inwoners en is daarmee, na Enschede, qua grootte de 2e stad van Overijssel.

Terug naar boven

Geschiedenis

De vroege geschiedenis van Zwolle in een notendop: in de 10e eeuw krijgt de plaats haar eerste (dan nog houten) kerk, stadsrechten in 1230, marktrecht in 1235. In 1308 wordt een dijk aangelegd, waardoor de stad van de IJssel wordt afgesneden. Het Zwarte Water neemt hier dan de functie van de IJssel over. De bloeitijd van Zwolle als handelsstad valt in de 2e helft van de 14e en de 1e helft van de 15e eeuw. In 1407 treedt de stad toe tot de Hanzesteden. Het Zwarte Water is van groot belang voor de ontwikkeling van Zwolle, omdat het de stad met de Zuiderzee en de Noordzee en daarmee met de andere Hanzesteden verbindt. In 1591 geeft prins Maurits opdracht om van de stad een vestingstad te maken, waardoor de stad, dat wil zeggen wat we tegenwoordig het centrum noemen, de vorm krijgt die het ook nu nog heeft.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze stad, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- De Canon van Zwolle vertelt in 50 ´hoogtepunten´ over de geschiedenis van de stad vanaf het begin tot heden.

- Geschiedenis e.a. informatie over Zwolle op Wikipedia.

- Het Stedelijk Museum Zwolle is een cultuurhistorisch museum voor de stad en de regio West-Overijssel. In het museumcomplex worden oud en nieuw verenigd; het van oorsprong 16e-eeuwse Drostenhuis en de nieuwe vleugel waar tijdelijke tentoonstellingen te zien zijn. In het Drostenhuis is een groot deel van de vaste collectie van het museum te zien: zilver, meubelen, schilderijen, textiel en archelogie.

- Zwolse Historische Vereniging.

- De postgeschiedenis van Zwolle door Gerard van Welie.

- Nederlandse Geologische Vereniging afdeling Zwolle en omstreken.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Station Zwolle is nu al een van de drukste spoorwegknooppunten in ons land met dagelijks 35.000 op- en overstappende reizigers, en in 2030 zijn dat er naar verwachting 57.000. Het stationsgebied wordt daarom in de komende jaren heringericht om daarvoor toegerust te zijn.

- Zoals hierboven bij Status beschreven, heeft de gemeente Zwolle er bij de herindelingen van 2001 o.a. een flinke lap grond bijgekregen langs de A28, tot aan de bekende watertoren van buurtschap Lichtmis, vlak onder Rouveen. In het Z van die strook is O langs de A28 de afgelopen jaren het ca. 200 hectare (uitgeefbare oppervlakte) grote bedrijventerrein Hessenpoort ontwikkeld. Inmiddels zijn er al tientallen, veelal grotere bedrijven gevestigd. Zo heeft in 2015 Ikea er een vestiging geopend, en heeft eveneens in 2015 Wehkamp er haar nieuwe distributiecentrum gevestigd (voorheen te Dedemsvaart). Met een oppervlakte van 53.000 m2 en ruimte voor 4 miljoen producten is het het grootste geautomatiseerde e-commerce distributiecentrum ter wereld.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De stad Zwolle heeft ca. 443 rijksmonumenten.

- Zwolle heeft 219 gemeentelijke monumenten.

- Zwolle is de grootste van de 7 Hanzesteden langs de IJssel en heeft nog een authentieke binnenstad (zonder hoogbouw) met prachtige oude panden.

- De Sassenpoort is een in 1406 gebouwde imposante stadspoort, opgebouwd uit 101.000 stenen, als onderdeel van de stadsverdedigingswerken. De gezichtsbepalende poort is de enige overgebleven poort uit de ommuring van de stad. De grote omvang van deze stadspoort stond voor de rijkdom van Zwolle in die periode. De Sassenpoort staat in de top 100 van de Nederlandse UNESCO monumentenlijst en is te bezichtigen.

- Het grote dominicanenklooster in neogotische stijl aan de Assendorperstraat dateert uit 1902. Het klooster is gebouwd in traditionele carrévorm dus met een open ruimte in het midden. Het maakt inzichtelijk wat religieus leven is: wonen, bidden, studeren en verkondigen rond een heilig midden. Het klooster - bedoeld als opleidingshuis - is ontworpen door Kayser. Hier kregen de jonge studenten (fraters) in een periode van 3 jaar een stevige filosofische ondergrond. In de hoogtijdagen hebben in het klooster 80 dominicanen gewoond.

- De monumentale Broerenkerk is na een verbouwing tegenwoordig een vestiging van boekhandel Waanders.

- De Grote Kerk of Sint Michaëlskerk in het hart van de Zwolse binnenstad dateert uit 1146 en is daarmee een van de oudste gebouwen van Zwolle. Er is ongeveer 40 jaar aan de kerk gebouwd. Ook daarna hebben er nog verschillende verbouwingen plaatsgevonden. De Grote Kerk-gemeente kan niet losgedacht worden van de evangelisatievereniging Elim waaruit het voortgekomen is. Onder de link vind je een online te lezen boekje met een uitvoerige geschiedenis van de Gereformeerde gezindte binnen de Hervormde Kerk van Zwolle.

- Jeruzalemkerk (Assendorperstraat 134).

- De Doopsgezinde Gemeente Zwolle kerkt in een onopvallend maar daardoor juist - uit cultuurhistorisch oogpunt - heel bijzonder pand (Wolweverstraat 9). In de 16e eeuw werden de doopsgezinden als een bedreiging voor de bestaande religieuze orde gezien. In 1638 mocht men hier een pand bouwen voor de kerkelijke bijeenkomsten, maar een te uitbundige aanwezigheid werd niet op prijs gesteld. Het kerkgebouw moest daarom een onopvallend karakter hebben. Niets aan de gevel wijst erop dat er sprake zou zijn van een kerkgebouw; het is een zogenaamde schuilkerk, de enige in Zwolle en één van de weinige die men in ons land (nog) aantreft. De schuilkerk herinnert aan een periode dat met name rooms-katholieken en doopsgezinden niet werden getolereerd, maar als vijanden van de heersende gereformeerde religie werden beschouwd. Het werd hen dan ook niet vergund een net kerkgebouw aan één van de hoofdstraten neer te zetten.

- Lutherse Kerk (Koestraat 2).

- Christelijke Gereformeerde Kerk: de Zuiderhof (Troelstralaan 25) en de Noorderkerk (Thorbeckegracht 37).

- Zuiderkerk (Nederlands Gereformeerde Kerk) (Zuiderkerkstraat 31).

- Theater The Young Ones is gevestigd in een voormalige RK kerk, met losstaande kerktoren (Bisschop Willebrandlaan 32). Sinds 2015 vinden er diensten plaats van de City Life Church.

- Begraafplaats Bergklooster.

- Gemeentelijke begraafplaats Kranenburg.

- Het graf van de negerslaaf te Haerst.

- RK Kerkhof.

- Mariakapel.

- De watertoren in het centrum van Zwolle wordt in 2015 waarschijnlijk verbouwd tot appartementencomplex.

- Oliemolen De Passiebloem aan de Vondelkade is gebouwd in 1776 en de werking van de molen is tegenwoordig nog precies zoals vroeger. In de tijd van de olieslagerij stonden er in Zwolle minstens 5 oliemolens aan de Nieuwe Vecht. De Passiebloem is de enige molen die ons nu nog herinnert aan de destijds voor de stad zo belangrijke industrie. De molen is in 2010 gerestaureerd.

- Molen De Hersteller.

- Gevelstenen in Zwolle.

- Het Vrouwenhuis is sinds 1742 ingericht als hofje voor bejaarde vrouwen van hervormde huize. Gesticht door de rijke Aleida Greve (1670-1742) die zelf in haar jeugd het penseel hanteerde. De schilderijencollectie uit de 17e eeuw omvat niet alleen haar werk, maar ook dat van 5 andere vrouwen, zoals de schilderes Aleijda Wolfsen (1648-1692). In het grote huis loopt men door de sfeervolle interieurs van drie eeuwen: van de meubels van de stichters in de Regentenkamer tot de sober ingerichte oudevrouwtjeskamers uit de 20e eeuw.

- Het Paleis aan de Blijmarkt is een van de locaties van Museum de Fundatie en toont beeldende kunst van de late middeleeuwen tot nu. In de vaste collectie is onder meer werk te zien van Piet Mondriaan, Isaac Israëls, Karel Appel, Jan Voerman, Francis Picabia, Auguste Herbin, William Turner en Antonio Canova. Ook vinden er met regelmaat wisselende exposities plaats.

- Verscholen in een kelder onder de winkel van Meinesz en Bennesz vind je het Sinterklaasmuseum Zwolle. In een ruimte van 12 m2 vind je een schat aan informatie over Sinterklaas en alles wat bij deze oeroude traditie hoort. De entree bedraagt slechts 50 cent en de opbrengst gaat elk jaar rond 5 december naar het goede doel.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Evenementenagenda Zwolle.

- Salland Olie Indoor Tractor Pulling (op een zaterdag in januari).

- Ster van Zwolle (wielrennen, op een zaterdag in februari).

- De 10 Mijl van Zwolle-Zuid (op een zaterdag in april, overigens is 5 mijl ook mogelijk en er is ook een Kidsrun) trok in 2015 1.700 deelnemers.

- Ekiden Zwolle (marathon estafette, op een zondag in april).

- Koningsdag.

- Bevrijdingsfestival Overijssel (5 mei).

- De Kennedymars (weekend in mei) is primair een wandeltocht van 80 km, maar ook afstanden van 42, 21 en 8 km zijn mogelijk. De opbrengst gaat naar een maatschappelijk doel in de regio.

- Festival Zwolle Unlimited (weekend in juni) luidt de zomer in en vult kades, parken en stadspleinen met (inter)nationale topvertellers en straatartiesten, rootsmuzikanten en een grote boekenmarkt.

- Halve Marathon (op een zaterdag in juni).

- Blauwvingerdagen (braderie met ca. 450 kramen in de binnenstad, op de woensdagen in juli).

- Cultureel foodfestival Lepeltje Lepeltje (weekend in juli).

- Stratenfestival (op een vrijdag in augustus).

- Het Stadsfestival (4 dagen begin september) is een festival vol muziek, dans en theater, dat zich afspeelt op en rond de stadsgrachten van Zwolle. Het programma is verdeeld in 2 categorieën: 'Op het Water' maken bezoekers gebruik van bootjes om een van de verschillende vaarroutes te volgen en 'Langs de Kade' kunnen voorstellingen te voet worden bezocht.

- De Triathlon Zwolle (op een zaterdag in september) trekt ca. 500 deelnemers.

- IJsbeeldenfestival (december en januari).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- In Doepark Nooterhof kunnen volwassenen en kinderen op een leuke manier veel opsteken over natuur, milieu en duurzaamheid. Via de weg is het Doepark alleen bereikbaar via een behoorlijke omweg. Voor voetgangers is er sinds 2011 een zelfbedieningspontje over de Zandwetering. Het is een trekpontje, waarbij je jezelf aan een touw over het water moet trekken.

- Het is maar goed dat fotografen oog voor details hebben, die wij als argeloze voorbijganger vaak niet opmerken. Zo heeft Quinten Bulte in september 2015 fraaie foto's genomen in het Westerveldse Bos in Zwolle, van de tegenwoordig vrij zeldzame parnassia (plantensoort) én van de krabspinnen die daarop zaten, die net een schorpioenvlieg en een zweefvlieg hebben gevangen, veel groter dan zijzelf. - Het Westerveldse Bos gezien door de ogen van een mountainbiker.

- KNNV Vereniging voor Veldbiologie afd. Zwolle e.o..

- Openluchtzwembad NatNatNat.

- Bioscoop Pathé De Kroon.

- Zwolse Theaters (Odeon en De Spiegel).

- Poppodium Hedon.

- Kringloopwinkel Zwolle.

- Wereldwinkel Zwolle.

- De samenwerkende Zwolse Wandelverenigingen organiseren ca. 8 wandeltochten door het jaar heen.

Terug naar boven

Links

- Officiële site van de gemeente Zwolle.

- Actueel nieuws m.b.t. Zwolle vind je - op de site van de Stentor; - op Twitter (gemeente Zwolle); - op Weblog Zwolle.

- Zwolle linkspagina.

- Zwolle Doet! is een lokaal vraag- en aanbodplatform voor vrijwilligers op allerlei gebied.

- LETS Zwolle, sinds 2013 actief, is inmiddels gegroeid tot een vereniging met meer dan 140 leden. Klussers, hobbyisten, sociale initiatieven en nog veel meer vind je in het ledenbestand.

- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Zwolle Buitengasthuis, idem Kranenburg en idem Westenholte.

- Zorgboerderij De Huppe. - Zorgboerderij Molenzicht.

Reactie toevoegen