Delfzijl

Plaats
Stad en gemeente
Delfzijl
Hoogeland
Groningen

delfzijl waterstraat 1901 [640x480].jpg

Delfzijl Waterstraat 1901

Delfzijl Waterstraat 1901

Delfzijl.jpg

Op de dijk bij Delfzijl.

Op de dijk bij Delfzijl.

Delfzijl..jpg

De haven van Delfzijl.

De haven van Delfzijl.

Delfzijl (2).jpg

De Centrum kerk in Delfzijl

De Centrum kerk in Delfzijl

Delfzijl (3).jpg

Molen Adam in Delfzijl.

Molen Adam in Delfzijl.

GR gemeente Delfzijl in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Delfzijl in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Delfzijl in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Delfzijl

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Delfzijl (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Delfzijl is een stad en gemeente in de provincie Groningen, in de streek Hoogeland. Het is de hoofdplaats van de gemeente.

- De gemeente Delfzijl is in 1990 vergroot met de gemeenten Bierum en Termunten.

- De gemeente Delfzijl omvat naast de gelijknamige stad verder nog de dorpen Bierum, Borgsweer, Farmsum, Godlinze, Holwierde, Krewerd, Losdorp, Meedhuizen, Spijk, Termunten, Termunterzijl, Uitwierde, Wagenborgen en Woldendorp, en de buurtschappen Amsweer, Arwerd, Baamsum, Biessum, Carel Coenraadpolder (zeer klein deel; 1 pand), Dallingeweer, De Heemen (grotendeels), Dekkershuizen, Fiemel, Geefsweer, Hoogwatum, Ideweer, Kopaf (deels), Lalleweer, Langerijp (deels), Lesterhuis, Nansum, Naterij (Ladysmith) (voormalige buurtschap), Nieuwstad, Nijenklooster, Nooitgedacht, Oldenklooster (Feldwerd), Opmeeden, Polen (grotendeels?), Schaapbulten, Scheve Klap (of: De Leegte; grotendeels), Tweehuizen, Uiteinde, Vierhuizen en Zomerdijk. Verder zijn er nog de in de afgelopen decennia (grotendeels) afgebroken dorpjes Heveskes (tegenwoordig een buurtschap), Oterdum en Weiwerd (tegenwoordig ook een buurtschap). Dat zijn 1 stad, 14 dorpen, 3 voormalige dorpen, 31 buurtschappen en 1 voormalige buurtschap in totaal.

- Onder de stad Delfzijl valt, ook voor de postadressen, de buurtschap Biessum. Voor de postadressen valt het dorp Uitwierde onder de stad Delfzijl.

- Wapen van de gemeente Delfzijl.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Delfzijl.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Delfziel.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Delfzijl grenst in het W aan Siddeburen, Tjuchem, aan buitengebied van Steendam en aan Opwierde, Appingedam, Marsum, Jukwerd, Oosterwijtwerd, Leermens en 't Zandt, in het N aan Zijldijk, Oosteinde, Oudeschip en het bedrijventerrein en de haven Eemshaven, in het O aan de rivier de Eems en Duitsland (waarbij er hier gebied in de rivier ligt waarvan het niet formeel is vastgesteld of het tot Nederland of tot Duitsland behoort), in het O aan het water de Dollard (dat ook deels binnen de gemeente ligt) en in het Z aan Finsterwolde, Nieuwolda en Nieuw Scheemda, en ligt O van Bedum, O en OZO van Uithuizen, O en ZO van Roodeschool, ZO van het Duitse Waddeneiland Borkum, W en WZW van de Duitse plaats Emden, WNW van de Duitse plaats Leer, NW van de Duitse plaatsen Bunde en Weener, N van de A7, N en NW van Winschoten, N en NNW van Scheemda en NO van Sappemeer en Hoogezand. De hoofdplaats Delfzijl ligt centraal in de gemeente.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Delfzijl 622 huizen met 4.499 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 195/1.704 (= huizen/inwoners), de dorpen Farmsum 160/1.184, Heveskes 34/199, Wiewerd 56/311, Oterdum 28/190, Meethuizen 31/164 en Uitwierda 34/214 en de buurtschappen Geefsweer 6/54, Ideweer 2/14, Schaapbulten 4/18, Tuickwerd 4/41, Amsweer 8/61, Zomerdijk 7/57, Overtocht 2/17, Heveskesklooster 6/55, Nieuwenhuis 3/23, De Warven 12/47, Opmeden 2/14, Biezum 25/107 en 'verspreide woningen' 3/25. Tegenwoordig heeft de gemeente Delfzijl ca. 10.200 huizen met ca. 25.500 inwoners, waarvan ca. 6.300 huizen en ca. 15.500 inwoners in de gelijknamige hoofdplaats (dit laatste is inclusief de aantallen voor het dorp Uitwierde).

Terug naar boven

Geschiedenis

- Delfzijl heeft in 1796 meegedongen naar de positie van tweede nationale marinehavenplaats. Dat ging niet door. Die positie ging naar Medemblik.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De gemeente gaat in de notitie ‘Krimpen en groeien in Delfzijl’ (2009) in op de demografische ontwikkelingen van de gemeente, in de context van de algehele leefbaarheid van het gebied. Deze leefbaarheid vraagt met een verwacht krimpscenario aandacht. De kern van deze notitie is verwerkt in het overkoepelende ‘Ontwikkelingsperspectief Appingedam-Delfzijl’. Hieruit volgen een nader uit te werken structuurvisie en op uitvoering gerichte vervolgplannen. Met de notitie beoogt de gemeente de voorspelde krimp zoveel mogelijk te beperken, de gevolgen van de krimp zo goed mogelijk op te vangen en van bedreigingen kansen te maken. De gemeente erkent de krimp als een gegeven en ziet ondanks en zelfs dankzij krimp mogelijkheden kwalitatieve stappen voorwaarts te zetten. Te denken valt aan het bundelen van voorzieningen en het verder ontwikkelen van brede scholen. Maar dat is alleen mogelijk door het mobiliseren van vereende inzet van andere overheden, maatschappelijke partners en belanghebbenden.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Delfzijl heeft als plaats 14 rijksmonumenten.

- Stichting Cultureel Erfgoed Gemeente Delfzijl zet zich in voor behoud, onderzoek en eventuele restauratie van Delfzijls cultureel erfgoed. Dit erfgoed heeft met name betrekking op: kloosterplaatsen; borgen en steenhuizen; de vele romano-gotische, middeleeuwse kerken en torens; Oldambtster boerderijen; gebouwen in bekende bouwstijlen; dijken en maren; kenmerkende landschappen.

- Molen Adam.

- Begraafplaats van het voormalig dorp Oterdum.

- Gevelstenen in Delfzijl.

- Muzeeaquarium Delfzijl. Naast de permanente exposities archeologie, schelpen, geologie, scheepvaart, visserij en een zee-aquarium zijn er wisselende tentoonstellingen te zien over diverse onderwerpen.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- In december 2016 is de uitvoering van de dijkverbetering tussen Eemshaven en Delfzijl gestart. Deze 12 km lange zeedijk is de eerste in Nederland die volgens de nieuwste veiligheidsnormen én aardbevingsbestendig versterkt wordt. Daarnaast is het een dijkverbetering met aandacht voor innovatie, natuur, recreatie én economie. De dijkverbetering is onderdeel van het landelijke Hoogwaterbeschermingsprogramma, een samenwerking tussen waterschappen en Rijkswaterstaat om dijken en andere waterwerken te verbeteren en voor te bereiden op hogere waterstanden in de toekomst. Het Hoogwaterbeschermingsprogramma is op zijn beurt onderdeel van het Nationaal Deltaprogramma.

De verbetering van de dijk betekent ook een meerwaarde voor natuur, recreatie en economie in de regio. Zoals de aanleg van een stadstrand in Delfzijl, een fietspad op en langs de dijk, extra broed- en vluchtplaatsen voor vogels en andere dieren rond de dijk, getijdepoelen, een palenbos, en een dubbele dijk-zone voor zilte landbouw. Op sommige plekken heeft de dijk extra maatregelen nodig om aardbevingsbestendig te zijn. Dit kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld door een stalen damwand in de dijk aan te brengen, de dijk extra te verzwaren of een extra dijk aan te leggen. Met specialisten van over de hele wereld en uit landen waar de aardbevingsproblematiek nog veel meer speelt, is gekeken naar de omvang van de problematiek en oplossingen daar voor.

Er is een speciaal Bezoekerscentrum ingericht om mensen voor te lichten over de dijkverbetering (Noordersingel 1 in Delfzijl), elke werkdag geopend van 9.00 tot 15.00 uur. Online kun je voor actuele informatie over de Dijkverbetering Eemshaven - Delfzijl terecht op de speciale site hierover van Waterschap Noorderzijlvest (zie de link).

- Op de grens van de gemeenten Delfzijl en Appingedam nabij het nieuwe zwembad van Delfzijl moet een landschapspark komen. De voormalige landbouwgrond is eigendom geworden van de gemeente. Het bestemmingsplan is op verzoek van de provincie Groningen aangepast. Er zullen een aantal bomen worden verwijderd en een aantal nieuwe bomen worden aangeplant om de zichtlijn vanaf de Zwet naar de wierde van Eelwerd te verbeteren. Ook het zicht op een nabijgelegen monumentale boerderij, die in gebruik is bij een paardenhouder, wordt beter. (2009)

Terug naar boven

Beeld

- Diaserie oude ansichtkaarten van Delfzijl.

- Oude foto's, ansichtkaarten e.d. van Delfzijl op Facebook.

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Delfzijl. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter.

- Jeugd: - Scouting Fivelgroep.

- Sport: - Sinds 2015 is Trias de volleybalvereniging van Delfzijl en Appingedam. Volleybalvereniging Memesa uit Appingedam en volleybalvereniging Thalassa uit Delfzijl zijn namelijk gefuseerd en presenteren zich sindsdien als v.v. Trias, met teams die uitkomen van de 4e klasse t/m de promotieklasse. Er is dus voldoende aanbod voor iedereen die graag wil (leren) volleyballen. Er zijn ook jeugdteams voor de jeugd van 6 tot 18 jaar.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Delfzijl en - Delfzijl 2.

Reactie toevoegen