Bierum

Plaats
Dorp
Delfzijl
Groningen

bierum dorpsgezicht [640x480].jpg

Bierum Dorpsgezicht

Bierum Dorpsgezicht

bierum_sebastiaankerk.jpg

De op een wierde staande romanogotische Sebastiaankerk in Bierum is gebouwd in de 13e en 14e eeuw. (© Harry Perton / https://groninganus.wordpress.com)

De op een wierde staande romanogotische Sebastiaankerk in Bierum is gebouwd in de 13e en 14e eeuw. (© Harry Perton / https://groninganus.wordpress.com)

GR gemeente Bierum in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Bierum in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Bierum in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Bierum

Terug naar boven

Status

- Bierum is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Hoogeland, gemeente Delfzijl. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1989.

- Wapen van de voormalige gemeente Bierum.

- Onder het dorp Bierum vallen ook de buurtschappen Hoogwatum en Nieuwstad.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Baaierm.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Bierum grenst in het W aan Losdorp, in het NW aan Spijk, in het O aan het water de Eems en al dan niet aan Duitsland (dat is hier niet definitief bepaald) en in het Z aan Holwierde, en ligt ONO van Godlinze, Z van de Eemshaven, WZW van de Duitse plaats Pewsum, N van Appingedam en NW van Delfzijl.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Bierum 439 huizen met 2.792 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 51/294 (= huizen/inwoners), de dorpen Godlinze 68/350, Holwierde 10/66, Krewerd 17/85, Losdorp 19/94 en Spijk 72/409, de buurtschappen Hoogwatum 1/15, Katmis 32/264, Nansum 11/74, Klein Wierum 4/26, Uiteinde 5/36, Bansum 12/48, Lutjeburen 3/23, Oldenklooster 4/28, Nieuwen- of Nijen-Klooster 3/31, Arwert 4/26, Tweehuizen 3/22, Vierhuizen 4/25, Dekkershuizen 2/15 en De Oost-Polder (geen opgave)/27 en verspreide woningen 114/834. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 280 huizen met ca. 710 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Artikelen over de Tweede Wereldoorlog in Bierum, Spijk en Holwierde.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Bierum heeft 11 rijksmonumenten.

- De voorheen Gereformeerde Irenekerk (Hereweg 27) uit 1890 en de Sebastiaankerk (Kerkstraat 1) vallen tegenwoordig onder de PKN-gemeente Protestantse Kerk Bierum - Holwierde - Krewerd. De Sebastiaankerk is een opvallende kerk op een prachtig punt in het dorp, opvallend door de enorme steunbeer voor de toren. Gebouwd in de eerste helft van de 13e eeuw, is het romaanse karakter van deze zaalkerk goed zichtbaar aan de zuidkant. Elke travee heeft in de lange gevels een hoog geplaatst rondboogvenster met kraalprofilering. Daarboven zit een rondboogfries waarvan het westelijke deel beduidend lager zit dan de rest; waarom is onduidelijk. De zuidzijde heeft lisenen die de traveeën markeren. Opvallend zijn de twee niet parallel lopende lisenen tussen schip en koor: er zit een knik tussen ‘t schip en het later gebouwde koor. In de noordelijke koormuur zit een open sacramentshuisje; het ronde gat in de muur kan bedoeld zijn als kijkgat voor de gelovigen buiten, of om de hostie zichtbaar te maken voor kijkers binnen.

De ongelede toren vormt met het westelijk deel van de kerk een ‘gereduceerd westwerk’, wat in de regio maar zelden voorkomt: dat wil zeggen dat de toren aan de westzijde van de kerk is ingebouwd tussen twee zijbeuken, met meerdere ruimten boven elkaar die naar het schip toe geopend zijn. De zware steunboog is vermoedelijk in de 15e of 16e eeuw aangebracht. In de 14e eeuw is het halfronde koor vervangen door een driezijdig gesloten gotisch koor met lancetvensters en versneden steunberen. De ruimte is, typerend voor het laatromaans, gedekt met meloenvormige koepelgewelven. Na de bouw zijn in het koor figuratieve schilderingen aangebracht; Sebastiaan met de pijlen waarmee hij werd doorboord, Gregorius de Grote óf Fabianus - bronnen vermelden beide, maar door het kruis, het boek en de duif wijzen op Fabianus - , de kroning van Maria, de heilige Catharina met het rad, Christus met de symbolen van de vier evangelisten en Maria met het Christuskind.

De bewoners van de Luingaborg hebben hun sporen achtergelaten in de kerk: de 18e-eeuwse herenbanken waren voor hen bestemd en ook het orgel werd in 1792 in opdracht van baron C. van Maneil en echtgenote J.P. Alberda van Boemersma gebouwd. Hun wapens prijken op de onderkas. Het van onbescheiden afmetingen laatbarokke rouwbord van Warmolt baron van Maneil (1765) hangt aan de noordwand. De kerk is eigendom van Stichting Oude Groninger Kerken (SOGK), wat ook de bron is van dit artikel over de kerk. - Fotoreportage Sebastiaankerk.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- BierummerSchuurfeest (weekend eind augustus).

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Bierum (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Bierum.

- Nieuws: - Nieuws uit Bierum op Facebook. - Nieuws uit Bierum van de afgelopen jaren, op de site van RTV Noord.

- Belangenvereniging: - Stichting Dorpsbelangen Bierum.

- Dorpshuis: - De voormalige sporthal de Watumhal in Bierum wordt verbouwd, uitgebreid en vervolgens herbestemd tot dorpshuis. Dorpsbelangen kwam na onderzoek tot de conclusie dat dit pand, uit verschillende mogelijke opties, de beste keuze is. De gemeente Delfzijl heeft daartoe eind 2016 het pand voor het symbolische bedrag van 1 euro overgedragen aan Stichting Dorpshuis. De gemeente heeft een substantiële bijdrage (€60.000) toegezegd voor de verbouwing. Rond zomer 2017 hoopt de stichting de rest van de in totaal benodigde 300.000 euro bij elkaar te hebben. De verbouwing beoogt als alles meezit eind 2017 gereed te zijn. Bierum kreeg behoefte aan een nieuwe ontmoetingsplek na de sluiting van de basisschool en zorgcentrum Luingaborg. Te meer daar op termijn ook het lokale café en kerkelijke gebouwen dreigen te verdwijnen.

- Onderwijs en kinderopvang: - In 2012 is Ria de Weerdt gestart met de kleinschalige Kinderopvang Thuishuis Bienander. Bierum is ook uitstekend bereikbaar voor ouders met kinderen vanuit de buurdorpen Spijk, Godlinze, Losdorp en Krewerd. De kinderopvang grenst met de achtertuin aan het Bierumerbos. De opvang is: voor kinderen van 0-4 jaar; 47 weken per jaar geopend; maximaal 6 kinderen tegelijk; open op maandag, dinsdag, woensdag en donderdag van 7.00 uur tot 18.00 uur. De opvang van de kinderen vindt plaats in een gezellig ingerichte ruimte die genoeg plaats biedt om te spelen en te knutselen. Er is een aparte slaapkamer waar de kleintjes tot rust kunnen komen. Achter het Thuishuis is een royale goed afgesloten tuin waar de kinderen zich prima kunnen vermaken.

- Muziek: - Muziekvereniging CBS is in 1973 ontstaan door het samengaan van de muziekkorpsen Luinga uit Bierum en Concordia uit Spijk. De vereniging omvat een fanfareorkest met hout, koper en slagwerk en een tamboerkorps waar wordt gespeeld op ongestemd slagwerk. Het repertoire dat ze ten gehore brengen is breed en varieert van marsmuziek tot actuele popmuziek en licht klassiek. Muziekvereniging CBS is een gezellige, actieve vereniging die met regelmaat van zich laat horen. De activiteiten bestaan uit wekelijks repetitie op de maandagavond, de drumband op dinsdagavond, concerten, concerten met andere verenigingen, marsen in eigen dorpen maar ook daarbuiten, begeleiding van kerkdiensten, studieweekend en diverse activiteiten om de kas te vullen voor aanschaf van o.a. instrumentarium en kostuums.

- Veiligheid: - Brandweer Bierum.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Bierum en - idem kerk. - Lidmaten Bierum 1705-1811.

Reactie toevoegen