Olst

Plaats
Dorp
Olst-Wijhe
Salland
Overijssel

olst_carnavalsvereniging_cv_iesselzotten.jpg

Ook in Olst doen ze aan carnaval. Dat is in goede handen bij de in 1963 opgerichte carnavalsvereniging CV Iesselzotten (Iessel is dialect voor de rivier de IJssel, waar Olst aan is gelegen).

Ook in Olst doen ze aan carnaval. Dat is in goede handen bij de in 1963 opgerichte carnavalsvereniging CV Iesselzotten (Iessel is dialect voor de rivier de IJssel, waar Olst aan is gelegen).

gemeente_olst_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Olst anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Gemeente Olst anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Olst

Terug naar boven

Status

- Olst is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Salland, gemeente Olst-Wijhe. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2000.

- Wapen van de voormalige gemeente Olst.

- Onder het dorp Olst vallen ook de buurtschappen Hengforden (deels) en Middel (deels), en alleen voor de postadressen ook de dorpen Boskamp en Den Nul.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
947 en 973 Holsto, 1235/ca. 1310/1665 Olst, 1303 Oelste.

Naamsverklaring
Etymologie onbekend. Men vermoedt hierin, mede op basis van de oudste vorm, de boomnaam hulst, maar de jongere vormen vertonen geen h-. Ook het Germaanse hulisiþi* 'plaats waar hulst groeit, hulstbos' is om deze reden onmogelijk.(1)

Carnavalsnaam
Heuidarp (in het wapen van de voormalige gemeente Olst is een hooiberg afgebeeld).

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Olst ligt aan de rivier de IJssel en ligt verder O van het dorp Welsum, OZO van de dorpen Oene en Epe, ZO van het dorp Heerde, ZZO van de dorpen Veessen en Wapenveld, Z van het dorp Den Nul, WZW van de dorpen Wijhe en Boerhaar, ZW van de dorpen Broekland en Raalte, W van de dorpen Boskamp, Wesepe en Heeten, NW van de dorpen Schalkhaar en Colmschate, NNW van het dorp Diepenveen en de stad Deventer, NNO van de dorpen Terwolde en Twello, NO van het dorp Vaassen en ONO van het dorp Emst.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Olst 547 huizen met 3.470 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 123/823 (= huizen/inwoners), de dorpen Wesepe 69/412 en Welsum 102/691 en de buurtschappen Overwetering 41/276, Middel 59/311, Duur 81/481 en Hengforden 72/476. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 2.500 huizen met ca. 6.200 inwoners (dit is exclusief de aantallen voor de dorpen Boskamp en Den Nul, die voor de postadressen ook onder Olst vallen).

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van (de kernen van de voormalige gemeente) Olst, kun je terecht bij:

- Historische Vereniging 't Olster Erfgoed. De vereniging stelt zich ten doel het navorsen van de geschiedenis van deze voormalige gemeente, het inventariseren van geschriften en voorwerpen die op die geschiedenis betrekking hebben, het verspreiden van de verworven kennis en het instandhouden van zaken die herinneren aan het Olster verleden.

- Canon van Olst.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Gemeente Olst-Wijhe heeft eind 2017 besloten om de mogelijkheid voor de bouw van ongeveer 60 woningen op de Abersonlocatie aan de Averbergen te onderzoeken. Begin 2018 is hiervoor een intentieovereenkomst gesloten tussen de gemeente, Nikkels Projecten en SallandWonen. Het duurt nog zeker tot de zomer van 2019 voordat er gestart zou kunnen worden met de bouw. De verwachting is dat in 2020 de eerste woningen gereed zijn. In de eerste helft van 2018 worden onderzoeken uitgevoerd en wordt een stedenbouwkundig plan gemaakt. Als de gemeente hier positief over is wordt er een bestemmingsplan gemaakt. Naar verwachting is dit in de zomer van 2018 bekend. Nadat het bestemmingsplan onherroepelijk is geworden start de sloop van de voormalige fabriek en het bouwrijp maken. Pas daarna start de bouw van de woningen.

- Vriendenerf is een kleinschalig CPO-woonproject in Olst voor en door actieve vijftigplussers. Het accent ligt op zelfstandig wonen in geschakelde koophuizen op een erf waar essentiële woonvoorzieningen worden gedeeld. De woningen zijn ontwikkeld in nauwe samenspraak tussen de architect, het bouwbedrijf en de bewoners. Deze werkwijze heeft veel inspraak van de bewoners als opdrachtgever gegarandeerd bij de indeling, het installatiewerk en de keuze van bouwmaterialen. De 12 woningen en de bijgebouwen zijn in de zomer van 2017 opgeleverd.

Speerpunten van het woonproject: kleinschalig: 12 woningen; zelfstandig wonen, mét nabuurschap; levensloopbestendig; gemeenschappelijke voorzieningen: ontmoetingsruimte, was-/droogruimte, douche met toilet, hobbyruimte, logeerkamer met eigen toilet, fietsenberging, werkplaats, tuinschuur; energiezuinig, ecologisch en duurzaam; gezamenlijk beheer van de gedeelde moestuin en bloementuin met vijver. Ze informeren je graag over hun project waar ze trots op zijn.

- Van 2013 t/m 2015 zijn in Olst 23 zogeheten aardehuizen of earthships gebouwd. Het zijn zeer duurzame huizen want o.a. klimaatneutraal, hergebruik afvalmaterialen, eigen water- en energievoorziening. Het zijn de eerste aardewoningen in Nederland. Het project is een initiatief van vereniging Aardehuis Oost-Nederland. De vereniging volgde hiermee het voorbeeld van het Amerikaanse Earthship principe.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Olst heeft 36 rijksmonumenten.

- Olst heeft 47 gemeentelijke monumenten.

- Sinds 1996 staat de achtkantige stellingkorenmolen Bökkers Mölle er weer prachtig bij. Dit is te danken aan een ingrijpende en geslaagde restauratie, die net op tijd kwam. Het oude bouwwerk dreigde na jaren van stilstand namelijk te vervallen tot een ruïne. Slopen van de molen betekende dat Olst weer een van zijn schaarse, en in dit geval meest beeldbepalende monumenten zou verliezen. Molenliefhebbers zagen het verval met lede ogen aan. Zij verenigden zich daarom in een stichting met als doel de korenmolen van de ondergang te redden door deze te restaureren. Na veel inspanningen en dankzij de medewerking van allerlei instanties, sponsors en de bevolking kon de molen weer helemaal worden opgeknapt. Een draaiende molen is een levend mechanisme en een van de mooiste voorbeelden van een 'Industrieel monument'. De Bökkers Mölle voldoet helemaal aan dat beeld. Het wiekenkruis wentelt weer rond en de molenstenen doen hun werk. Er wordt weer koren tot meel vermalen in de Bökkers Mölle.

De molenaars malen meerdere graansoorten, die worden gebruikt voor verkoop in de eigen molenwinkel onder in de molen. Ook maken de molenaars hiervan een groot aantal broodmixen, die veel worden verkocht aan mensen die hiermee thuis zelf hun brood bakken. De producten worden tevens verkocht via de lokale PLUS-supermarkt. De molen en de molenwinkel zijn geopend op woensdag en zaterdag van 10.00-16.00 uur. Rondleidingen kunnen worden gegeven door een van de molenaars of een gids. Op afspraak kunnen zij voor groepen ook op andere dagen een rondleiding verzorgen. De naam van de molen is in 2018 door de stichting die de molen in eigendom heeft en beheert, veranderd in Olster Korenmolen. De familie Bökkers is het daar niet mee eens en zoekt uit of de naamswijziging wel legitiem is. Voor achtergrondinformatie over deze materie zie de Facebookpagina 'Behoud de naam Bökkers Mölle'.

- De Molen van Boks (Rijksstraatweg 3a / IJsseldijk) is een voormalige korenmolen. De molen is in 1836 gebouwd als opvolger van een standerdmolen, die van voor 1720 dateerde. In 1931 is er een motor in de molen geplaatst. Na een roedebreuk in 1936 is ook de andere roede verwijderd. Op 19 november 1967 is molenaar Allard Boks slachtoffer geworden van een roofmoord. De kap (op neutenkruiwerk) en de stenen romp zijn nog aanwezig. In de molen zelf bevinden zich nog delen van het gaande werk. Naast de molen staat een houten meelpakhuis.

De Molen van Boks heeft in 2017 een flinke onderhoudsbeurt gekregen. Gaten in de kap, veroorzaakt door vogels, zijn gerepareerd, en de kap heeft een schilderbeurt gekregen. Eigenaar Piet Peters en zijn partner Ellen Padberg, die sinds 1970 wonen in de tot woning omgebouwde schuur van de molen, vinden het belangrijk de molen goed te onderhouden. Ze genieten zelf dagelijks van het uitzicht, maar omdat de molenromp ook erfgoed is, zijn ze het aan zichzelf en de omgeving verplicht om de molen in goede staat te houden, zo stelden ze na oplevering van het onderhoud. (bron: Molenwereld)

- Geologisch Streekmuseum De IJsselvallei in Olst is genoemd naar de IJsselvallei; het gebied van Zwolle tot Arnhem in de lengte en in de breedte van de Veluwe tot de Sallandse Heuvelrug. De IJsselvallei is een gletsjerdrukdal, tijdens de 3e IJstijd het Saalien ontstaan. Een enorme massa landijs van enkele honderden meters dikte heeft de toenmalige bodem ongeveer 150 meter weggedrukt en het gebied de Veluwe wel 150 meter omhoog gestuwd. De IJsselvallei is het grootste en diepste gletsjerdrukdal ter wereld. Het landijs heeft toen miljoenen zwerfstenen en fossielen uit Scandinavië hier naartoe gebracht. Er zijn ook tal van zuidelijke zwerfstenen in het museum te zien. Deze zijn door de Rijn en later de IJssel naar deze streek gebracht. Een schaalmodel toont de IJsselvallei zoals die tijdens de 3e IJstijd is ontstaan.

- Gevelstenen in Olst.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Wandelvereniging Olst organiseert door het jaar heen diverse wandeltochten.

- Filmhuis Olst draait iedere laatste vrijdag van de maand een kinderfilm en een volwassenenfilm en organiseert af en toe bijzondere voorstellingen.

- Carnaval. - Carnavalsvereniging CV Iesselzotten is opgericht in 1963. De mooie verhalen over hoe het destijds allemaal zo ontstaan is en hoe de vereniging zich in de loop der jaren heeft ontwikkeld, kun je lezen op de pagina Geschiedenis CV Iesselzotten.

- Op een zaterdag in juni staat het dorpscentrum van 's middags tot 's avonds in het teken van muziek tijdens The Best Music Act of Olst. Dat betekent dat vele Olstenaren zich van hun muzikale kant laten zien. Zowel 's middags vanaf 14.00 uur tijdens de shop auditions bij diverse winkels, als aansluitend in plantsoen de Olsterhof. Tussen 16.00 en 18.00 uur kun je daar de muzikale talenten van de Popschool, de Muziekschool en de Olster Harmonie bewonderen. Er is een fotopuzzeltocht van het Olsterfeest en Rick Stulp staat met Cigar Box Guitars in het park naast de kraam van De Blueskrant. Ook 's avonds zijn er diverse optredens, en het feest wordt afgesloten met 2 spetterende livebands. Uiteraard komt ook de inwendige mens niets tekort. Voor een indruk van dit evenement zie de videoreportage van editie 2018 deel 1 en deel 2 en deel 3 (= leerlingen van de Muziekschool na 5 lessen bandcoaching).

- Kindervakantieweek Houtdorp Olst (augustus) in de Olsterhof is er voor alle kinderen van 4 t/m 12 jaar. Samen veel plezier hebben en leuke activiteiten ondernemen - timmeren, zagen, hutten bouwen én een feestje - binnen een bepaald thema.

- Appelloop (op de woensdag voor de 3e zaterdag in september, bij het begin van de Olster Feestweek).

- Sinterklaasintocht Olst.

- Luc Hoogenstein mag zich De Beste Muziekkenner Olst 2017 noemen. In een bomvol Holstohus heeft hij deze titel weten te bemachtigen tijdens de 1e editie van deze Popquiz, mede met hulp van zijn team. De prijs, een optreden naar keuze, is enthousiast in ontvangst genomen. De organisatie en deelnemers zijn overweldigd door de opkomst, het enthousiasme en de positieve reacties. Het bleek voor herhaling vatbaar. Daarom is op 22-12-2018 de 2e editie van Popquiz De Beste Muziekkenner van Olst!

- Als het in de winter hard genoeg vriest, kun je schaatsen op de IJsbaan van Olst.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- "Elke vrijdag van 11.00-16.30 uur kun je winkelen op de gezelligste markt van Nederland* in Olst."
* Aldus de organisatie op haar site.

- Olsterveer naar Welsum over de IJssel.

- Wandelroute Groene Wissel Olst (12 km). Na het centrum en de prachtige groenstroken van dit dorp wandel je over een stil asfaltwegje en een landweg naar landgoed Groot Hoenlo. Je wandelt daar langs het kasteel en over stille bospaden naar landgoed Hengforden, waar je langs een beekje en over graslanden naar landgoed 't Nijendal kuiert. Na de afwisselende en vooral stille wandeling door deze drie prachtige romantische landgoederen gaat de terugtocht door het fraaie Spykerbos met daarin een statig landhuis.

- Kinderboerderij en wijkplantsoen de Vijverhof is opgericht in 1980 en houdt verschillende dieren op drie locaties (bij het Kortrick, Olst-Zuid en Zonnekamp). Het betreft de kinderboerderij (Vijverhof 4a), de geitenweide onder langs de Rijksstraatweg, de ezelweide en de grote Harry de Jongweide met daarin de stal Het Noordhuis en De Steltenberg. De locaties worden verbonden door een wandelpad rond de Kortrickvijver en langs de westelijke rand van Zonnekamp. Aanvankelijk viel de kinderboerderij onder de verantwoordelijkheid van Buurtvereniging Het Kortrick. Toen die vereniging is opgeheven, is De Vijverhof in 1998 een zelfstandige stichting geworden. De dagelijkse verzorging van de dieren en het onderhoud van de stallen, weiden en afrasteringen wordt uitsluitend gedaan door (ca. 15) vrijwilligers. De Vijverhof heeft geen vaste beheerder. De verzorgers werken bij toebeurt in roosterverband.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's, ansichtkaarten, krantenartikelen e.d. van Olst op Facebook.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Olst (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Muziek: - Koninklijke Muziekvereniging Apollo is opgericht in 1897. In vroeger dagen werd vaak en met succes deelgenomen aan concoursen. Vele eerste prijzen, waaronder diverse met lof der jury, getuige de veertien wimpels, werden aan Apollo toegekend. Het orkest speelde ruim veertig jaar in de vaandelafdeling. Vooral in de jaren vijftig verwierf Apollo landelijke bekendheid en was zij regelmatig voor de radio te horen. Ook het nog altijd bestaande saxofoonkwartet vierde in die jaren hoogtij en genoot internationale bekendheid. Maar het voortdurend aan de top spelen vergde voor veel leden bijna het onmogelijke. Vrijwillig trok Apollo zich daarom terug uit de bovenste regionen, want genieten van het maken van muziek staat voorop. Met ca. 30 muzikanten tussen de tien en tachtig jaar repeteren ze iedere donderdagavond in het Holstohus in Olst. Wil je ook een instrument leren bespelen of ben je in het verleden al eens lid van een vereniging geweest? Kom gerust eens langs om kennis te maken. Je bent van harte welkom.

- De in 1925 opgerichte Olster Harmonie omvat naast het Harmonieorkest een Slagwerkgroep, twee leerlingenorkesten en blaaskapel De Holstobloazers. Bij de Olster Harmonie heerst een gemoedelijke sfeer. De repetities zijn gezellig en ontspannen en nieuwe muzikanten worden gastvrij ontvangen. Er is een grote betrokkenheid van de leden bij de vereniging. Bij de Olster Harmonie kun je een muziekopleiding volgen voor verschillende instrumenten, met als doel om uiteindelijk in het Harmonieorkest of de Slagwerkgroep te spelen. Veel mensen kennen hen van de Harmoniedag: een gezellige muzikale middag in park De Olsterhof. Maar ook van de leuke en gevarieerde concerten die voor iedereen toegankelijk zijn en van de optredens van De Holstobloazers. Ook de muziekworkshops worden erg gewaardeerd. Veel mensen weten bovendien dat de oudpapierinzameling in Olst al jaren door deze vereniging wordt gedaan, waardoor ze de kosten van de muziekopleiding zo laag mogelijk kunnen houden.

- Sport: - BC BACO uit Olst is een badmintonvereniging met ca. 30 seniorleden en ca. 30 juniorleden. Ze spelen badminton in sporthal De Hooiberg. Er worden enkels of dubbels gespeeld op de 7 banen in de sporthal.

- Tafeltennisvereniging TTV Olst is opgericht in 1973.

- "BC Baco is de leukste badmintonclub van de regio Salland*. Op woensdag- en vrijdagavond wordt er badminton gespeeld in Sporthal De Hooiberg in Olst. Kom eens langs om te kijken of het wellicht ook iets voor jou is!"
* Aldus de vereniging op haar site.

- Overige verenigingen: - 2 Takkies Olst is een club van liefhebbers van oldtimer bromfietsen.

- Zorg en welzijn: - Aan de rand van het dorp staat een mooie villa met een terras en een parkachtige tuin. 18 dementerenden en het zorgechtpaar hebben hier hun thuis, in Herbergier Olst. Ondernemers, verzorgenden en bewoners vormen met elkaar een gezamenlijke huishouding. Ze zorgen voor de bewoners zoals een goed huisvader of -moeder dat doet. "De verwanten zijn onze steun, zij kennen hun (groot)ouders het beste. De familie voelt dat zij hun ouder(s) hier met een gerust hart durven achterlaten en voelt zich steeds welkom en vrij om hun verwant te bezoeken. De verzorgende gaat zorgzame betrekkingen aan met de bewoners, is aanklampbaar, werkt vanuit een latende houding en durft het niet te weten. De verzorgende voelt zich gesteund en gehoord, neemt zichzelf als mens mee en durft zich te laten raken."

- Thomashuis Olst ligt aan de rand van het dorp. Het is gevestigd in een ruime herenboerderij met parkachtige tuin. De zorgondernemers leven er met 8 a 9 mensen met een verstandelijke beperking samen. Allen dragen een steentje bij in het dagelijks leven, zoals samen koken en het schoon houden van de leefomgeving. Ieder heeft daarin een taak die bij hem of haar past.  Daarnaast is er voldoende gelegenheid voor activiteiten buitenshuis. Ook heeft het Thomashuis een eigen dagbestedingsproject voor creatief bezig zijn op allerlei gebeid, in de tuingroep werken, maar ook in de bijbehorende winkel waar de producten worden verkocht die de deelnemers zelf hebben gemaakt.

- Bij ABC de Cirkel in Olst ondersteunen ze een ieder bij het zo optimaal mogelijk functioneren binnen wonen, werken en vrije tijd. Daarbij gaan zij uit van talenten, mogelijkheden en kansen. Ondersteuning op maat, daar waar het nodig is. Bij ABC de Cirkel kun je terecht voor Ambulante begeleiding, Dagbesteding, Arbeidstraining, Re-integratie en de UWV trajecten 'Werkfit' en 'Naar werk'. Bij ABC de Cirkel kun je ook terecht voor opdrachten in de houtwerkplaats, een kop koffie, een ijsje, ijskar of een stekje uit hun plantenasiel.

- Duurzaamheid: - "Als Transitie-initiatief stelt Olst in Transitie zich vooral verbindend en stimulerend op. Dat betekent samenwerking tot stand brengen tussen bestaande initiatieven, projecten en organisaties, en alleen zelf nieuwe werkgroepen of projecten starten waar er nog witte vlekken zijn. En vaak gaat het vooral om het 'vertalen' van inspirerende projecten naar het eigen dorp: zo hebben Transitie-groepen elders in het land keer op keer laten zien hoe je succesvol kunt zijn bij het (helpen) starten van buurtmoestuinen en stadslandbouwprojecten, het stichten van lokale duurzame energiecoöperaties, het van de grond krijgen van Repair Café’s, het opzetten van buurthulp-initiatieven, het versterken van de lokale economie en nog veel meer. Dus waarom niet in Olst?

Welke zaken we hier oppakken, is afhankelijk van wie er instappen. We vinden het belangrijk dat iedereen binnen Olst in Transitie zijn eigen passie moet kunnen volgen. Dat levert de mooiste resultaten, zo laat de praktijk elders ook zien. Als verandering van onze samenleving toch onvermijdelijk is, laten we er dan maar liever een inspirerend avontuur van maken! We richten ons op een transitie van de Olster samenleving richting een duurzame toekomst. Dat betekent dus dat we kijken naar de samenleving in zijn geheel. De onderwerpen waarmee we ons bezighouden zijn dus net zo breed als de maatschappij zelf. Denk bijvoorbeeld aan: lokaal sterke, sociale en groene economie; duurzame lokale energie-opwekking; gezonde voedselvoorziening uit eigen streek; optimaliseren van kringlopen in spullen en grondstoffen; besluitvorming en communicatie waarbij iedereen zich betrokken voelt; aandacht voor de 'innerlijke transitie' richting duurzaam leven; innovaties en aanleren van vaardigheden die ons onafhankelijk maken van fossiele brandstoffen."

- Bedrijfsleven / ondernemen: - Natuurlijk Olst is de vereniging die de belangen behartigt van de ondernemers in deze kern. Ze zijn voor de burger vooral bekend van de organisatie van de Kermis, de Kerstmarkt en de Jaarmarkt. Naast de organisatie van diverse activiteiten zet ze zich in voor een leefbaar dorp, voldoende faciliteiten en een volledig en keurig winkelbestand.

- Veiligheid: - Brandweer Olst houdt zich uiteraard bezig met brandbestrijding, en daarnaast ook met technische hulpverlening, waterongevallen, en incidentbestrijding gevaarlijke stoffen.

Reacties

(2)

Bijzonder dat bij Zorg en welzijn Overkempe niet genoemd wordt...

Nee hoor, dat is niet bijzonder. Overkempe valt namelijk onder het dorp Boskamp (dat voor de postadressen weliswaar gemakshalve 'in' Olst ligt, maar wel degelijk een eigen dorp is), vandaar dat wij die instelling daar hebben beschreven.

Reactie toevoegen