Hengforden

Plaats
Buurtschap
Olst-Wijhe
Salland
Overijssel

hengforden_rustbankje_plaatsnaambord_informatiepaneel_kopie.jpg

Sommige buurtschappen die geen officiële plaatsnaamborden hebben, lossen dat op door zelf een plaatsnaambordje te maken, soms gecombineerd met rustbankje en informatiepaneel, zoals men in 2018 in Hengforden heeft gedaan. Chapeau! Welke buurtschap volgt?

Sommige buurtschappen die geen officiële plaatsnaamborden hebben, lossen dat op door zelf een plaatsnaambordje te maken, soms gecombineerd met rustbankje en informatiepaneel, zoals men in 2018 in Hengforden heeft gedaan. Chapeau! Welke buurtschap volgt?

hengforden_op_kaart_ca._1920_kopie.jpg

De buurtschap Hengforden omvat een zeer landelijk gelegen buitengebied, van het Hengforderveld in het O (W van buurtschap Eikelhof) tot de Hengforderwaarden aan de IJssel in het W. Door het gebied loopt de spoorlijn Zwolle-Deventer. (© Kadaster)

De buurtschap Hengforden omvat een zeer landelijk gelegen buitengebied, van het Hengforderveld in het O (W van buurtschap Eikelhof) tot de Hengforderwaarden aan de IJssel in het W. Door het gebied loopt de spoorlijn Zwolle-Deventer. (© Kadaster)

hengforden_voormalige_lagere_school_kopie.jpg

De voormalige lagere school van buurtschap Hengforden, fraai gelegen aan de Zandwetering, is herbestemd tot woonhuis (© Google)

De voormalige lagere school van buurtschap Hengforden, fraai gelegen aan de Zandwetering, is herbestemd tot woonhuis (© Google)

Hengforden

Terug naar boven

Status

- Hengforden is een buurtschap in de provincie Overijssel, in de streek Salland, gemeente Olst-Wijhe. T/m 2000 gemeente Olst.

- De buurtschap Hengforden valt onder het dorp Boskamp, maar omdat dat dorp in 1978 geen eigen postcode en postale plaatsnaam heeft gekregen in het postcodeboek, liggen zowel het dorp als de buurtschap voor de postadressen 'in' Olst.

- De buurtschap Hengforden heeft geen plaatsnaamborden, en ook geen gelijkluidende straatnaam - wat bij veel andere buurtschappen wél het geval is - zodat je tot voor kort ter plekke nergens aan kon zien dat en wanneer je de buurtschap binnenkomt en weer verlaat. In 2018 is wel een fraaie combinatie van plaatsnaambordje/rustbankje/informatiepaneel gerealiseerd, waardoor de voorbijganger daaraan kan zien dat hij in de buurtschap is aangekomen. Zie daarvoor het hoofdstuk Landschap etc.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Ca. 1300 Hengorden, ca. 1380 Hengwerden, 1381-1383 Hengworden, 1450 Hengvorden, 1840 Hengforden.

Naamsverklaring
Heng- is verklaard als 'helling', doch vergelijk Hengelo GL en Hengevelde. Het tweede lid lijkt op voorde 'doorwaadbare plaats', enkele oude vormen wijzen echter op werden en worden en pleiten tegen voorde. Vergelijk Weurt, waarbij de varianten werde, worde 'land aan water', en Okswerd.(1)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Hengforden ligt Z van Olst en Boskamp, N van Deventer en Diepenveen, rond het Z deel van de Diepenveenseweg (= vanaf huisnrs. 8 en 17) en verder rond de Bockhorsterweg, Haereweg, Hengforderweg en Kletterstraat. De buurtschap grenst in het W via de uiterwaard Hengforderwaarden aan de rivier de IJssel, en wordt doorsneden door (van W naar O) de Rijksstraatweg (N337), de spoorlijn Zwolle-Deventer en de Zandwetering.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat buurtschap Hengforden 72 huizen met 476 inwoners. Tegenwoordig omvat de buurtschap zoals de inwoners het definiëren in het kader van het jaarlijkse Buurtfeest, 21 huizen met ca. 60 inwoners. (bron: inwoner Peter Laan). Dat betreft echter alleen de kern van de buurtschap rond de Diepenveenseweg. W hiervan ligt langs de IJssel de uiterwaard Hengforderwaarden, waar de steenfabriek van de buurtschap heeft gestaan. En O daarvan heeft Hof te Hengforden gestaan (voor beide: zie de afgebeelde kaart). Dus volgens ons valt de bebouwing aan de Kletterstraat en Z daarvan (waaronder landgoed De Haere, zoals ook hieruit blijkt) ook nog tot de buurtschap te rekenen. In dat geval komen er nog ca. 40 huizen bij en komt het totaal op ca. 60 huizen met ca. 150 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Steenfabriek
De gemeente Olst telde midden 19e eeuw liefst 5 steenfabrieken, gelegen in de uiterwaarden van de IJssel, die tijdens het seizoen werk boden aan enkele honderden personen, onder wie veel kleine boeren die alleen van de opbrengst van hun land niet konden bestaan. De baksteenfabricage was daarmee de belangrijkste industriële activiteit van Olst. Ze werd echter tijdens de Eerste Wereldoorlog voorbijgestreefd door de snelgroeiende vleeswarenindustrie. In 1950 waren er nog 3 steenfabrieken over: Fortmond, ’t Haasje en Hengforden. Na een sterke opbloei tijdens de naoorlogse wederopbouw van ons land ging het in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw snel bergafwaarts.

Steenfabriek Hengforden is in 1966, samen met de steenfabrieken De Scherpenhof en De Vooruitgang (de laatste twee in het Gelderse Terwolde aan de overzijde van de IJssel), gesloten en in opdracht van de bank in het openbaar geveild. De laatste fabriek sloot in 1976 haar poorten. Alleen ruïnes herinneren tegenwoordig nog aan deze roemrijke periode uit de Olster geschiedenis, die ook werd getekend door de armoede en ontberingen van het 'steenovenvolk'. (bron: Canon van Olst)

Kapel
Getuige het schilderij onder deze link heeft in ieder geval tot 1660 aan de Kletterstraat in buurtschap Hengforden een St. Corneliuskapel gestaan. Inhoudelijk kunnen wij hier verder niets van vinden.

- Inwoner Peter Laan heeft in 2018 het boekje 'Hengforden: een diverse gemeenschap met een rijk verleden' gepubliceerd. Een boekje over de buurschap met: interessante wetenswaardigheden van de buurschap uit het heden, het verre en minder verre verleden; veel uniek verzameld kaartmateriaal en foto’s; verhalen van bewoners. Tevens is als onderdeel van dit project een fraai ensemble van plaatsnaambordje/rustbankje/informatiepaneel gerealiseerd, waarvoor zie het hoofdstuk Landschap etc. Peter licht zijn initiatief als volgt toe: "Het initiatief startte in september 2017 met een projectvoorstel, dat werd ingediend bij de Provincie Overijssel in het kader van het thema ‘sociale kwaliteit’. Dat voorstel is gehonoreerd met een kleine subsidie, die gebruikt is om een informatiepaneel plus een bankje met wat aankleding in het centrum van de buurschap - bij het vroegere schooltje langs de Zandwetering - te plaatsen. Onderdeel van het initiatief is het optekenen van verhalen van (oudere) bewoners, waardoor kennis en ervaring van de buurschap door overlevering vastgelegd wordt en waardoor ook de onderlinge relatie tussen de bewoners een impuls krijgt.

De provincie vond dat een groot goed, waarvan zij hoopt dat dit ook elders navolging krijgt. Parallel aan de ontwikkeling van het informatiepaneel en de overleveringsverhalen heb ik me ingespannen om historische en andere informatie over Hengforden boven water te krijgen en dat heeft heel veel interessante zaken opgeleverd. Dit, samen met een beschrijving van de interviews met bewoners, is samengevat en beschreven in een boekje, dat de geïnteresseerde bij mij kan bestellen en kopen via het bestelformulier of door het sturen van een mailtje. Het boekje vormde de opmaat tot de plaatsing van het informatiepaneel plus aankleding langs de Zandwetering, een plek die zal gaan dienen als ontmoetingsplek voor de buurt en recreatieplek voor toeristen. Ook is er een website gerealiseerd, waar meer informatie op komt te staan en dat zal dienen als interactief platform. De gemeente Olst-Wijhe en Historische Vereniging ’t Olster Erfgoed zijn enthousiast over het initiatief en hebben meegedacht en meegewerkt in de promotie van dit verhaal."

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Erve Sogebrink wordt al in 1394 genoemd en behoorde toen tot Boxbergen. De huidige boerderij Zoogenbrink in buurtschap Hengforden (Molenweg 3) is van oorsprong zo'n 300 jaar oud. In 1985 is de boerderij met erf en tuin zo veel mogelijk in oude staat teruggebracht. Rond de boerderij graast een kleine veestapel. Tot 2011 was in het stalgedeelte een informatiecentrum van Staatsbosbeheer ondergebacht. Het informatiecentrum is sindsdien gevestigd in Den Nul.

- Bij boerderij Zoogenbrink staat een klein bermmonument, ter herinnering aan de destijds 45-jarige jonkheer Eduard Jan Teding van Berkhout, die hier op 5 mei 1875 van zijn paard is gevallen en aan de gevolgen daarvan is overleden.

- Op Diepenveenseweg 8a, aan de Zandwetering, staat de voormalige openbare lagere school (OLS) van de buurtschap. Het is een karakteristieke drieklassige school, in 1894 gebouwd naar plannen van de Olster gemeentebouwmeester H. Wissink. Het pand is herbestemd tot woonhuis. - Mooi artikel van G.W. Kuijk over wat een ondewijzer in 1947 voor moeite moest doen om benoemd te worden op de OLS in Hengforden.

- Het naast de voormalige school gelegen pand op nr. 8 is de voormalige onderwijzerswoning.

- De IJssellinie was een waterlinie uit de Koude Oorlog, die ons land moest beschermen tegen een mogelijke Russische invasie. Met het in werking zetten van dit plan zou een 127 kilometer lange en drie tot vijftien kilometer brede strook land tussen Nijmegen en Kampen onder water worden gezet. Hierdoor zou de opmars van de Russen worden vertraagd en kregen de geallieerden tijd om Nederland te hulp te schieten. Het water moest zo hoog staan dat vijandelijke troepen niet over land konden oprukken, maar ook weer niet zo hoog dat ze met schepen konden binnenvaren. Om het water snel te kunnen laten binnenstromen én het waterpeil te kunnen controleren, werd een aantal ingenieuze waterbouwkundige en militaire installaties ontworpen. Deze verdedigingswerken zijn begin jaren vijftig in het diepste geheim aangelegd. De IJssellinie bleef tot na de val van de Muur ‘top secret’.

Nabij landgoed De Haere in buurtschap Hengforden liggen de restanten van object III van de voormalige IJssellinie: de stuw in de IJssel bij Olst. In het kader van de naoorlogse verdediging in NAVO-verband werd in 1951 begonnen met de aanleg van deze linie. Voor deze inundatie door middel van een stromende rivier werden drie stuwencomplexen gebouwd; een in de Waal bij Nijmegen, een in de Rijn bij Arnhem om de waterafvoer te stoppen en een bij Olst om de IJssel met behulp van inlaatwerken tot een verdedigbare waterlinie te doen uitgroeien. Bij wat later station Kletterstraat ging heten, is in 1951-'52 een betonnen pijlerdam gebouwd, met aan de Veluwe-zijde een haven voor het ponton dat bij het stellen van de inundatie kon worden ingevaren en afgezonken. In 1964 is de linie opgeheven. Kort daarop volgde de sloop van de pijlerdam. De pontonhaven is nog zichtbaar, evenals een paal voor een lier voor de netversperring en diverse bunkers en kazematten. Op het terrein van De Haere bevinden zich er nog vele, waaronder de bataljonscommandopost en een geneeskundige hulppost.

Stichting De IJssellinie is opgericht in 2003, met als doel (een deel van) de IJssellinie als een getrouw en tastbaar monumentaal verdedigingswerk van de Koude Oorlog te herstellen, te beheren en in stand te houden, en dit verdedigingswerk vanuit educatief en recreatief oogmerk open te stellen voor het publiek. Stichting De IJssellinie is een vrijwilligersorganisatie; ca 60 vrijwilligers verzorgen rondleidingen, lessen en lezingen en onderhouden de bunkers en andere installaties. In 1996 is Stichting IJssellandschap eigenaar geworden van het bunkercomplex aan de Haereweg in buurtschap Hengforden. Deze stichting heeft het beheer in 2003 overgedragen aan Stichting De IJssellinie. De stichting stelt zich ten doel het bunkercomplex als een toeristische attractie met een militair aspect te behouden, de geschiedenis van de IJssellinie onderwerp van studie te maken, en mogelijkheden aan te reiken voor pedagogisch-educatieve projecten ten behoeve van scholen en andere belangstellenden. Voor openingsdagen en -tijden van het bunkercomplex zie de rechterkolom onder de link.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Het onder Geschiedenis beschreven project van inwoner Peter Laan om de buurtschap figuurlijk 'op de kaart te zetten' met een boekje over de geschiedenis van de buurtschap, heeft, eveneens in 2018, tevens geleid tot het létterlijk ter plekke 'op de kaart zetten' van de buurtschap. Je kon immers nergens zien dat je in de buurtschap Hengforden was aangekomen, omdat er geen plaatsnaamborden staan en het ook anderszins nergens aan herkenbaar was. Waardoor het voor de argeloze voorbijganger 'zomaar' een huizengroepje leek in het buitengebied tussen Deventer/Diepenveen en Olst. Helaas deelde de buurtschap dat lot met ca. de helft van de ca. 4.000 buurtschappen in ons land; wettelijk is er bij een woonplaats die 'buiten de bebouwde kom' ligt geen verplichting om plaatsnaamborden te plaatsen, dus doet men dat bij de helft van de buurtschappen ook maar niet.

Terwijl het in die gevallen niet om verkeerstechnische maar wel om redenen van identiteit van de plaats en haar inwoners, cultuurhistorie en toerisme en recreatie, net zo zeer gewenst is om ook buurtschappen buiten een bebouwde kom middels plaatsnaamborden of anderszins herkenbaar te maken. Vandaar dat de redactie van Plaatsengids.nl er op diverse pagina's op deze site ook voor pleit om bij tot heden plaatsnaambordloze buurtschappen plaatsnaamborden te plaatsen, en/of een informatiepaneel met picknickbankje, zodat de voorbijganger kan zien door welke buurtschap hij komt, en terwijl hij even rust en een broodje eet, op het informatiepaneel kan lezen wat er zo bijzonder is aan de buurtschap in kwestie. Zo kunnen inwoners en gemeente tegen betrekkelijk bescheiden kosten toch hun buurtschappen voor toeristen en recreanten goed 'op de kaart zetten'.

Welnu, precies dat heeft Peter Laan met mede-inwoners gedaan in 2018 in zijn buurtschap Hengforden; op een strategisch punt in de buurtschap, waar veel toeristen en recreanten voorbij komen, is een rustbankje geplaatst - waar natuurlijk ook de buurtbewoners tijdens een wandeling gebruik van kunnen maken - met daarbij een informatiepaneel dat in tekst en beeld vertelt over de bijzonderheden van verleden en heden van deze buurtschap. En een plaatsnaambordje, om nog eens expliciet aan te geven dat je je in deze buurtschap bevindt. Hulde! En een goed voorbeeld dat wat Plaatsengids.nl navolging verdient bij de ca. 2.000 buurtschappen in ons land die tot heden nog nergens ter plekke expliciet als zodanig aan herkenbaar zijn. Zie ook de videoreportage waarin Peter Laan het project nader toelicht. Het ensemble plaatsnaambordje/rustbankje/informatiepaneel is op 15-9-2018 door burgemeester Ton Strien feestelijk onthuld (hier nog een paar foto's van de onthulling).

- Wandeling (12 km) vanaf station Olst over o.a. 3 landgoederen in en rond buurtschap Hengforden. Recensie van René van Doorn, die deze route in juli 2018 heeft gelopen: "Het overgrote deel gaat door bosrijke landgoederen, doorsneden door een enkel beekje. De wandeling is een aaneenschakeling van bossen (statige bomenlanen en ruiger werk), weilanden, akkers, beekjes, monumentale boerderijen en statige landhuizen. Het begint allemaal in het even ten oosten van de IJssel gelegen Olst: een rondgang door het centrum en door de wat steriele groene zoom om het dorp leidt verderop via een lange bomenlaan naar het eerste landgoed (Groot Hoenlo). Na een statig landhuis volgt een bijzonder aardig parcours, slingerend door beukenbos en fladderend langs een beek. Culminerend in een slinger door een grassig begrazingsgebied, een bos in wording met jonge loofbomen, maar vooral veel weiden, struikgewas en poelen.

De lange, momenteel met frambozen behangen Holtermansdijk leidt de wandelaar het tweede landgoed (Hengforden) uit, richting landgoed 't Nijendal, ook weer bosrijk en stil. En met een ook door eerdere wandelaars geroemd bankje met inscriptie en aantrekkelijk uitzicht. Rest het halfopen Spijkerbosch: via bosrand- en akkerrandpaadjes en langs een monumentale havezate loopt de route naar het dorpje Boskamp, waar tegenover de kerk - waar anders - een eetcafé met terras uitkomst biedt voor vermoeide wandelaars. Het is daarna niet lang meer lopen naar het begin/eindpunt van de route. De onlangs nog bijgewerkte, volstrekt duidelijke beschrijving garandeert zoals altijd een paar zorgeloze uurtjes. Wat opvalt is dat het op deze doordeweekse dag buiten de bebouwing prettig stil is. Ik kom slechts twee wandelaars tegen, die dezelfde route blijken te lopen en - terecht - hun enthousiasme over deze mooie route niet onder stoelen of banken steken!"

- De Haere is een havezate met landgoed in buurtschap Hengforden, gelegen rond de Haereweg, in het W grenzend aan de Rijksstraatweg (N337) en de rivier de IJssel, in het O grenzend aan de spoorlijn Zwolle-Deventer. Het landgoed is 130 ha groot en bevat een landhuis met park en bijgebouwen. Verder bestaat het uit een aantal boerderijen, gemengd bos, weilanden en bouwland. Het huis doet dienst als kantoor voor eigenaar Stichting IJssellandschap. Op de begane grond is een horecagelegenheid. Door een grootschalige verbouwing in 1778 kreeg het zijn tegenwoordige uiterlijk. De Haere kreeg toen ook een geometrisch aangelegd lanenstelsel in de vorm van een uitgerekte ruit volgens Franse stijl. Midden 19e eeuw zijn tuin en park om het huis opnieuw aangelegd, ditmaal in Engelse landschapstijl. In 1870 is als tuindecoratie een 'ruïne-folly' gebouwd, een romantisch uitziende schijnruïne zoals die vooral in Frankrijk en Engeland in trek waren. Het park biedt ook ruimte aan Europa's grootste zonnewijzer, die in 2008 is vervaardigd door de Deventer kunstsmid Willem Jonkers III. Verder staat er een zes meter hoge beukenstam die verwerkt is tot motorzaagkunstwerk met als thema 'oorlog en vrede'. Op het landgoed zijn verschillende gemarkeerde wandelingen uitgezet.

- Landgoed 't Nijendal in buurtschap Hengforden is rond 1980, met het naastliggende goed Hooge Kamp en onder meer boerderij Zoogenbrink, in beheer gekomen bij Staatsbosbeheer. Eerder maakte het lange tijd deel uit van de bezittingen die behoorden bij landgoed Groot Hoenlo. 't Nijendal vormt een circa 200 ha groot cultuurhistorisch en ecologisch waardevol gebied. Op een deel van het landgoed wordt vanaf 2002 gewerkt aan de ontwikkeling van het Hanzebos, een loofbos van een afwisselend en open karakter met weiden, struwelen en poelen zoals dat onder meer te zien is op de bosgezichten van de 19e-eeuwse kunstschilder Barend Cornelis Koekkoek. Het is een poging een landschapstype te doen herleven dat eeuwen geleden in Nederland heel gebruikelijk was. De aanleg is bedoeld als landelijk voorbeeldproject. Hoewel er al de nodige oude landschapselementen aanwezig zijn, zal het nog vele jaren duren voordat sprake is van een volwassen bos.

Aan de westzijde van 't Nijendal loopt over een lengte van meer dan een kilometer de Zandwetering, een eeuwenoude gegraven waterloop. Hij vormt een belangrijk onderdeel van de plannen die het waterschap en Staatsbosbeheer ontwikkelden voor natuurherstel op het landgoed. Sinds 1994 zijn de oevers flink verbreed en is een nevengeul aangelegd, zodat het water langer in het gebied kan worden vastgehouden. Dit gaat, tezamen met andere waterbeheermaatregelen, de verdroging van het gebied tegen. Op enkele plekken zijn steile oevers aangelegd waar ijsvogels kunnen nestelen. Elders zijn ook nieuwe amfibieënpoelen en houtwallen aangelegd. Over landgoed 't Nijendal in Hengforden zijn 3 wandelroutes uitgezet, die gemarkeerd zijn met gekleurde paaltjes. - De foto's 24 t/m 28 onder deze link hebben betrekking op landgoed 't Nijendal.

- De foto's 16 t/m 23 onder deze link hebben betrekking op landgoed Hengforden.

Terug naar boven

Beeld

- Mooie drone-film van buurtschap Hengforden vanuit de lucht (2014), door Peter van 't Hul.

Reacties

(4)

Dit klopt niet. Ik ben een onderzoek gestart rondom de historie van Hengforden ihkv een provinciale opdracht en ben bewoner hier. Onze buurt zoals wij die elk jaar in een buurtfeest vieren omvat 21 huizen en inmiddels 60 bewoners.

Dank voor uw reactie! Dergelijke puntjes op de i waarderen wij zeer. Ik heb het aangepast en de pagina ook op diverse andere onderdelen nog wat verder uitgewerkt. Succes gewenst met uw onderzoek.

Ik ben al enige tijd de familienaam Hekkert aan het onderzoeken. Als ik terug ga naar de voorvaderen rond 1800 wordt de achternaam uitgebreid met Te Lintel Hekkert.. In 1746 stuit ik op een zoon van Andries ten Lintele waarvan 1 zoon de naam Derk Andries Te Lintel op 't Hekkert te Hengforden draagt. Ik ben heel benieuwd naar het ontstaan van deze naam en of dit correct is.

Ik heb een doopregister Olst 1791-1813 gevonden: https://docplayer.nl/31812070-Olst-index-ref-dopen.html. Omdat we toen nog geen straatnamen en huisnummers hadden, werd als locatie-aanduiding de buurtschap en boerderijnaam toegevoegd, zoals "Hendrik Harms en Janna Gerrits te Welsum op Groote Stege", waarbij "te Welsum op Groote Stege" dus geen onderdeel is van hun naam, maar Welsum de plaatsnaam en Groote Stege de boerderij, als locatie-aanduiding. Zo zien we op 11-12-1791: "Derk Andries en Teune Harms te Hengvorden op Hekkert". Waarbij "te Hengvorden op Hekkert" geen deel is van de naam, maar Hengvorden de plaatsnaam/buurtschap en Hekkert de boerderijnaam. Idem op 19-2-1795: "Derk Andries en Teune Harms in Hengvorden op het Hekkert". Zo zal ook uw casus "Derk Andries Te Lintel op 't Hekkert te Hengforden" erop duiden dat die persoon op boerderij Hekkert in buurtschap Hengforden woonde, en waren die beide namen geen onderdeel van zijn achternaam.

Conclusie: Hekkert was een boerderij in buurtschap Hengforden, waar op enig moment, dat zal allicht rond 1800 zijn geweest bij de introductie van de Burgerlijke Stand, de toenmalige bewoners van de boerderij in kwestie hun achternaam van hebben gemaakt. De volgende vraag is dan wellicht of die boerderij nog bestaat en zo ja waar dan. Op oudere kaarten van de buurtschap zie ik hem niet staan (hier: http://topotijdreis.nl/ kunt u evt. zelf nog zoeken, door in te zoomen en met het jaartalschuifje naar het verleden te gaan, of u die boerderij in die omgeving wellicht wel kunt vinden). Uitkomst biedt wellicht het in 2018 verschenen boekje over de geschiedenis van de buurtschap, dat ik zojuist hierboven onder Geschiedenis heb vermeld. Het lijkt me aannemelijk dat men daarin de wetenswaardigheden van alle huidige en evt. verdwenen boerderijen heeft vermeld.

Met vriendelijke groet, Frank van den Hoven, hoofdredacteur Plaatsengids.nl

Reactie toevoegen