Wijhe

Plaats
Dorp
Olst-Wijhe
Salland
Overijssel

wijhe groeten uit 1911 [640x480].jpg

Wijhe Groeten uit 1911

Wijhe Groeten uit 1911

OV gemeente Wijhe in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Wijhe in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Wijhe in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Wijhe

Terug naar boven

Status

- Wijhe is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Salland, gemeente Olst-Wijhe. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2000.

- Wapen van de voormalige gemeente Wijhe.

- Onder het dorp Wijhe vallen ook de buurtschappen Elshof, Herxen en Marle. Bijzonder aan de laatste is dat dit kleine buurtschapje een eigen postcode en plaatsnaam heeft in het postcodeboek en daarmee een formele woonplaats is, vermoedelijk gezien de geïsoleerde ligging aan de W, Gelderse kant van de IJssel. Voor de postadressen ligt ook het dorp Boerhaar 'in' Wijhe.

Terug naar boven

Naam

Uitspraak
Wieje.

Oudere vermeldingen
960 kopie eind 16e eeuw in villa Wie, 1133 Wie, Wye, ca. 1310 Wie, 1381-1383 Wie, Wye, 1556 Weije, 1803 Wye, Wyhe, 1883 Wije, 1887 Wijhe.

Naamsverklaring
De naam stamt van het Oudnederlandse wie, ontstaan uit het Germaanse wîha*- 'heidens heiligdom'. Vergelijk Wehe.(1)

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet het dorp Iesseldonk.

Terug naar boven

Ligging

Wijhe ligt N van Deventer en Olst en grenst in het W aan de IJssel.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Wijhe 524 huizen met 3.412 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 183/1.184 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Wijnvoorden 14/120, Herxen 51/368, Wechterholt 50/314, Tongeren 115/692, Hengeveld 55/337, Wengelo 34/242 en Marle 22/155. Tegenwoordig heeft het dorp, inclusief de bijbehorende buurtschappen (maar zonder het dorp Boerhaar, dat, omdat het geen eigen postcode en postale plaatsnaam heeft, in statistieken vaak ten onrechte in Wijhe begrepen wordt), ca. 3.000 huizen met ruim 7.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Wijhe is in november 1813 van de Fransen bevrijd door een kozakkenregiment Basjkieren.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij:

- Historische Vereniging Wijhe, die haar onderkomen heeft in Oudheidkamer IJsselstreek, waarin de Sallandse regionale folklore tot uitdrukking komt in archeologie, klederdrachten en gebruiksvoorwerpen. Verder o.a. een kruidenierswinkel, een keuken met artikelen en huishoudelijke voorwerpen uit grootmoederstijd en veel voorwerpen en klederdrachten van ambachtslieden.

- Canon van Wijhe.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Wijhe heeft 57 rijksmonumenten.

- Wijhe heeft 3 gemeentelijke monumenten.

- RK kerk O.L. Vrouw Onbevlekt Ontvangen uit 1870 (Stationsweg 9).

- Protestantse (PKN) driebeukige laatgotische Nicolaaskerk.

- Gereformeerde kerk uit 1890 aan de Enkweg.

- De Wijhese Molen dateert uit 1703 en is de oudste nog bestaande achtkante stellingmolen in de provincie Overijssel.

- Molen Jonge Gerrit.

- Begraafplaatsen Memento Mori en Rust Zacht.

- Gevelstenen in Wijhe.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Diekschoevers. - En sinds 2011 is er ook carnavalsvereniging Wieje Bint Zat, speciaal voor jongeren van 16 t/m 25 jaar.

- Koningsdag.

- Rommelmarkt (op een zaterdag in juni).

- De Wiejese Diekdaegen (1e weekend van september) is naar eigen zeggen het gezelligste feestweekend van Salland.

- Oktoberfest (op een zaterdag in oktober).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Passantenhaven met camperplaatsen aan de IJssel.

- Pontveer het Wijhese Veer over de IJssel (ook voor auto's) naar het Gelderse Vorchten.

- Natuurgebied de Buitenwaarden ligt N van het dorp, aan de IJssel.

- De 2500 m2 grote Heemtuin 'Veermans Hof IJsselflora' is in 1971 ontworpen en aangelegd door de heer Jan Veerman. Doel van dit bijzondere particuliere initiatief was en is de flora van de IJsselstreek bij elkaar te brengen en aan het publiek te tonen. De tuin vertegenwoordigt de dijkberm- en rivierduinflora. In het bosgedeelte zijn in het voorjaar stinzenplanten te vinden. Ook is er een hoekje met akkeronkruiden. Daarnaast is er het 'Vrome Hoekje' met planten als roomse kervel, rozenkransje, mariadistel en hemelsleutel. Andere van de ruim 300 soorten wilde planten zijn o.a. duifkruid, pijpbloem, rapunzelklokje, wilde marjolein en kleine pimpernel.

- Kringloopwinkel Het Goed.

- Kinderboerderij Wijhe.

- Er is een Buurtbus Wijhe - Raalte, die onderweg ook de dorpen Boerhaar en Broekland aandoet.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's, ansichtkaarten e.a. documenten van Wijhe op Facebook.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Wijhe (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Onderwijs: - Basisschool De Peperhof. - St. Jozefschool. - Basisschool Matzer.

- Muziek: - Dweilorkest De Iesselbloazers is een onderdeel van de Wijhese Harmonie.

- Sport: - Sportvereniging Wijhe '92 heeft afdelingen voor voetbal en voor handbal. - Hengelsportvereniging.

- Zorg: - Zorgboerderij 't Hamel.

Reactie toevoegen