Loppersum

Plaats
Dorp en gemeente
Loppersum
Groningen

gemeente_loppersum_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper.jpg

Gemeente Loppersum anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Gemeente Loppersum anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

loppersum hoogstraat [640x480].jpg

Loppersum, Hoogstraat

Loppersum, Hoogstraat

loppersum_paardenbar.jpg

Appels die je over hebt of waar een plekje aan zit, kun je weggooien, maar je kunt ze ook weggeven aan passerende paarden, zoals hier een Loppersumer doet met zijn 'Paardenbar'. (© Harry Perton/https://groninganus.wordpress.com)

Appels die je over hebt of waar een plekje aan zit, kun je weggooien, maar je kunt ze ook weggeven aan passerende paarden, zoals hier een Loppersumer doet met zijn 'Paardenbar'. (© Harry Perton/https://groninganus.wordpress.com)

Loppersum

Terug naar boven

Status

- Loppersum is een dorp en gemeente in de provincie Groningen.

- De gemeente Loppersum is in 1990 vergroot met de gemeenten Middelstum, Stedum en 't Zandt.

- De gemeente Loppersum omvat naast de gelijknamige hoofdplaats verder nog de dorpen Eenum, Garrelsweer, Garsthuizen, Huizinge, Leermens, Middelstum, Oosterwijtwerd, Stedum, Toornwerd, Westeremden, Westerwijtwerd, Wirdum, 't Zandt, Zeerijp en Zijldijk, en de buurtschappen Boerdam, Crangeweer, De Groeve, De Har, De Palen, Dijkum, Eekwerd, Eekwerderdraai, Enzelens, Fraamklap, Hoeksmeer, Honderd, Kolhol, Lutjerijp, Lutjewijtwerd, Merum, Rodeschool, Startenhuizen (deels), Stork, Vierburen, Westeremder Voorwerk, Wirdumerdraai en 't Zandstervoorwerk. Dit zijn 16 dorpen en 23 buurtschappen in totaal.

- Wapen van de gemeente Loppersum.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Loppersum.

- Onder het dorp Loppersum vallen ook de buurtschappen Juist en Stork.

- De gemeenten Delfzijl, Appingedam en Loppersum hebben in november 2017 besloten te gaan fuseren tot één gemeente, met als streef-ingangsjaar 2021. Zolang de naam voor de nieuwe gemeente nog niet bekend is, werken de gemeenten met de werknaam 'DAL-gemeente'.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Lòppersom.

Inwoners
Een inwoner van Loppersum heet een Lopster.

Oudere vermeldingen
944 kopie 1150-1158 Loppesheim, 1216 Loppeshem, 1283 kopie 16e-17e eeuw Loppersum, Loppessum, 1338 Loppersum.

Naamsverklaring
Betekent het Oudfriese hem 'woonplaats' van de persoon Loppe. Heim in de oudste vorm is verhoogduitsing van hem door de schrijver in het klooster Fulda. De r is mogelijk ingevoegd onder invloed van de naam van het nabijgelegen Woltersum. De naam Loppe is verbonden met een persoonsnaam Lopeteius* (villa Lopetei) die voorkomt op een Romeins schrijftafeltje, gevonden in de terp van Tolsum.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Loppersum grenst in het Z aan Wittewierum, Ten Post, Winneweer, Lellens en Sint Annen, in het W aan Bedum, Onderdendam en Stitswerd, in het N aan Kantens, Eppenhuizen, aan het gedeelte van de buurtschap Startenhuizen in de gemeente Eemsmond, aan Oldenzijl en Oosternieland, in het N aan Roodeschool en Oosteinde, in het O aan Godlinze, Krewerd, Appingedam en Tjamsweer en in het ZO aan Overschild, en ligt N van Ten Boer, NO van de stad Groningen, O van Winsum, Z van Uithuizen en Uithuizermeeden, W en ZW van Spijk, W en NW van Delfzijl, NW van Siddeburen en N en NW van Slochteren. De gelijknamige hoofdplaats ligt centraal tot Z in de gemeente.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Loppersum 327 huizen met 2.059 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 186/1.203 (= huizen/inwoners), de dorpen Wirdum 71/387 en Garrelsweer 31/229 en de buurtschappen Enzelens 5/49, Hoeksmeer 10/71, Bovendijks 11/46, Merum 5/39 en Eekwert 8/35. Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 4.050 huizen met ca. 10.100 inwoners, het gelijknamige dorp heeft ca. 1.000 huizen met ca. 2.550 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van (de kernen van de oorspronkelijke gemeente) Loppersum, kun je terecht bij de in 1985 opgerichte Historische Vereniging Loppersum. "Wij organiseren lezingen over historische onderwerpen en jaarlijks een interessante excursie voor onze leden. Wij onderhouden contacten met andere historische verenigingen en de Groninger Archieven. Wij publiceren boeken (bijvoorbeeld over de Lopster fotograaf Willem Frederik Pastoor en de architect Oeds de Leeuw Wieland). Wij verzamelen en beheren lokaal historisch materiaal. Wij knappen, geholpen door vele vrijwilligers, de begraafplaats en het kerkhof van het dorp op. Wij staan op markten en vertellen op scholen over de lokale geschiedenis. En we brengen jaarlijks de Lopster Kroniek uit."

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De gemeente Loppersum en de overkoepelende instantie voor de basisscholen Marenland hebben plannen om de basisscholen in een aantal kleine dorpen te sluiten en onder te brengen in grotere centralere voorzieningen. Het betreft de Dieftil (voor de kinderen uit Eenum, Leermens, Oosterwijtwerd), de Abt Emoschool (Westeremden), De Zandplaat (’t Zandt, ook voor de kinderen uit Zijldijk) en De Wilgenstee (Zeerijp). De ouders zijn daar niet blij mee omdat zij juist te spreken zijn over de kwaliteiten van de kleinschalige scholen en de scholen ook van groot belang vinden voor de leefbaarheid van de dorpen in kwestie. Daarom hebben zij een alternatief scenario gemaakt dat volgens hen wél - zowel didactisch als financieel - een duurzaam perspectief biedt voor de scholen in kwestie, getiteld De Kracht van Klein, het wenkend perspectief. - Nog een artikel over de kleinescholenproblematiek in de gemeente Loppersum (2013), waarin ook de visies van de scholenkoepel en de gemeente aan de orde komen en waaruit blijkt tegen welke complicaties je zoal kunt aanlopen, maar dat er inmiddels ook al goede ontwikkelingen in gang zijn gezet. Overigens heeft de Dieftil in 2013 toch moeten sluiten omdat het aantal leerlingen inmiddels echt onder de absolute ondergrens was gezakt.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Loppersum heeft 16 rijksmonumenten.

- Samen met de karakteristieke kerktoren bepaalt koren- en pelmolen De Stormvogel (Molenweg 67) het dorpsbeeld van Loppersum. De molen is in 1849 gebouwd en in 1971 en 2000 gerestaureerd. De molen is jarenlang bediend door een telg uit het bekende Groninger molenaarsgeslacht Nienhuis. De huidige eigenaar is Molenstichting Fivelingo. Momenteel wordt de molen regelmatig op vrijwillige basis in bedrijf gesteld.

- Loppersum krijgt bij de opening van de spoorlijn Groningen-Delfzijl op 15 juni 1884 een eigen station, van een type waarvan zowel langs deze lijn als ook langs de lijn Leeuwarden-Stavoren ooit 9 vertegenwoordigers te vinden waren. In 2009 is het stationsgebouw verbouwd en herbestemd tot 'verzamelkantoor', waarmee dit stationsgebouw de enige in zijn soort is die de slopersdans is ontsprongen.

- Gevelstenen in Loppersum.

- In april 2016 heeft de gemeenteraad van Loppersum de visie 'Vastgoed in ruimtelijk perspectief' vastgesteld. In deze visie staat beschreven op welke manier de gemeente om wenst te gaan met vraagstukken over behoud, sloop en herbouw van onroerend goed binnen haar gemeentegrenzen. Het maken van een inventarisatie van karakteristieke panden is onderdeel van de uitvoering van deze visie. Samen met BügelHajema adviseurs is gewerkt aan deze inventarisatie. Op de website Karakteristieke panden gemeente Loppersum vind je de resultaten van deze inventarisatie. De gemeente heeft 330 gebouwen tot 'karakteristiek' benoemd. Dit betekent dat de panden beschermd zijn en niet zomaar mogen worden verbouwd of gesloopt. De gemeente vindt dit onder meer belangrijk vanwege de aardbevingsproblematiek, waardoor veel huizen in de gemeente 'aardbevingsbestendig' moeten worden gemaakt, dan wel gesloopt en vervangen door nieuwbouw.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Het is inmiddels een traditie dat ieder jaar op Koningsdag de Vrijmarkt georganiseerd wordt, met veel kramen en veel bezoekers. Er komt heel wat bij kijken om zo’n evenement in goede banen te leiden. Bij Oranje Comité Loppersum is dat in goede handen. Bijsterveld Bedrijfskleding heeft als waardering voor wat dit comité doet jacks gesponsord die onder alle weersomstandigheden comfortabel zijn, en waardoor de leden van het comité voor bezoekers duidelijk als zodanig herkenbaar zijn.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Loppersum (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Loppersum.

- Belangenvereniging: - "Dorpsbelangen Loppersum (VDL) is een platform van vertegenwoordigers van verenigingen, onder leiding van een klein (dagelijks) bestuur. Doordat VDL een platform is, komt veel kennis bij elkaar en wordt het hele dorp vertegenwoordigd. Daardoor is VDL een serieuze gesprekspartner van onder andere de gemeente. VDL doet een heleboel, maar een aantal activiteiten is structureel. Bijvoorbeeld: deelname in klankbordgroepen van provincie en gemeente; deelname in verkeersoverleggen over (herinrichting van) straten en wegen; betrokkenheid bij de inrichting van het dorp; afvaardiging in Vereniging Groninger Dorpen en programmaraad van Radio Regio FM; overleg met collega-verenigingen, gemeentebestuur, ambtenaren, politie, politieke partijen; gebruikmaken en faciliteren van Lopsternijs: onze prachtige dorpskrant. Iedereen in het dorp is automatisch lid. Je hoeft je dus niet aan te melden, en er wordt ook geen contributie geheven.

Onder de paraplu van VDLgebeurt verder nog het volgende: Uurwerk- en Klokkenfonds voor onderhoud en restauratie van klos en uurwerk; Straatspeeldag/buitenspeeldag; 4-meicomité: organiseert elk jaar de 4-meiherdenking in het dorp Loppersum; en voorheen het Speeltuincomité voor het beheer en de inrichting van speelplekken, samen met bewoners. Tegenwoordig een zelfstandige Stichting LoppersumSpeel!

- Dorpshuis: - Ons Dorpshuis (Wirdumerweg 21-23) is een qua architectuur bijzonder pand, dat hier door een architectuurliefhebber wordt beschreven. Bijzonder en wellicht uniek - wij hebben het nergens anders nog gezien - is dat de naam in baksteen is gemetseld in de zijgevel. "Ons Dorpshuis neemt een bijzondere plaats in binnen de gemeenschap van Loppersum. Wij bieden niet alleen een thuis aan verschillende verenigingen, maar gebruiken onze zaal ook regelmatig voor recepties, condoleances, feesten en shows, vergaderingen, cursussen, bedrijfsuitjes, en kinderfeestjes. Het is kortom een plek waar iedereen welkom is. Wij staan ook voor je klaar met koud en warm buffet, barbecue of gourmet, op basis van reservering. Wij verzorgen ook tijdens fiets- of wandeltochten de koffie of lunch (op afspraak). Tevens zijn er mogelijk heden om tafels, stoelen, sta tafels, servies goed, koffiezetapparaten etc. Bij ons te huren."

- Muziek: - Loppersum's Harmonie is, anders dan de naam doet vermoeden, een fanfareorkest. Het orkest telt 25 leden en komt uit in de 5e divisie. Een gezellige club die grote werken maar ook populaire muziek van nu speelt en ook de popklassiekers ontbreken niet in hun brede repertoire. De malletband telt 14 leden. Met een mix van ervaring en talent doen zij mee aan concoursen, uitkomend in de 2e divisie. Loppersum On Street (L.O.S.) is de nieuwste aanwinst van de vereniging. Het dweilorkest heeft zowel leden van de malletband als de fanfare. Organiseer je een braderie of ander dorpsfeest, neem dan contact met hen op. Ze hebben een uitgebreid repertoire en zijn graag bereid om de feestvreugde op je evenement te vergroten.

- Zorg: - Op Zorgboerderij Fivelstee werkt een groep enthousiaste gekwalificeerde begeleiders, die hart heeft voor mensen met een beperking. De zorgboerderij ligt tussen de dorpen Loppersum en Stedum en er is veel rust, ruimte en een gemoedelijke sfeer. Ze bieden dagbesteding, individuele begeleiding en beschermde woonplekken aan. Ook wordt er ambulante begeleiding gegeven aan cliënten die zelfstandig wonen. Zorgboerderij Fivelstee is ontstaan vanuit de wens om mensen een beschermde woon- en dagbestedingsplek te kunnen bieden, waar zij zich in een veilige omgeving kunnen ontwikkelen. Op dinsdag en donderdag wordt er gekookt op de boerderij. Ze gebruiken waar mogelijk verse biologische ingrediënten uit de tuin. Op deze manier leren cliënten zo zelfstandig mogelijk boodschappen te doen, te koken en stap voor stap een lekkere en gezonde maaltijd te bereiden.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Loppersum.

Reacties

(2)

't Is zo jammer, hè! Veel plaatsen hebben wel een beschrijving op de website, maar dat blijkt vaak niet uit de pagina van de gemeente waar zo'n plaats onder valt. Een van de vele voorbeelden en op deze pagina: Stork.

Je hebt deels gelijk Jack. Stork stond hier wel al gelinkt maar alleen in de zin van het dórp Loppersum, niet in de alinea van de geméénte Loppersum. Dat komt omdat ik dezelfde plaatsnaam, als ie dicht bij elkaar vaker voorkomt in een tekst, in principe maar 1 keer link. Maar hier kan het inderdaad wel 2x, dat is inderdaad wel 'gebruikersvriendelijker'. Ter compensatie voor deze slordigheid heb ik zojuist de pagina van Stork extra goed uitgewerkt. :-) Verder klopt het dat nog bij lang niet alle gemeenten zo'n lijstje met plaatsen die eronder vallen vermeld staat, zoals hierboven. Dat komt omdat het gewoon een heel arbeidsintensieve klus is die al en nóg jaren duurt om alle teksten overal te completeren. Ik vermeld eerst overal een tekst met de basale gegevens en ga dat later verder aanvullen en uitwerken. Dagelijks werk ik een paar plaatsen in detail uit. Maar eens komt het allemaal goed... Ook als ik een nieuwe buurtschapspagina aanmaak, tracht ik die consequent te vermelden en te linken bij dorp/stad/gemeente waar ie onder valt, maar ook dat vergeet ik weleens.

Reactie toevoegen