Zijldijk

Plaats
Dorp
Loppersum
Hoogeland
Groningen

zijldijk_fivelhoes_kopie.jpg

Wellicht heeft Zijldijk in verhouding tot het aantal inwoners wel de hoogste kerkdichtheid in het land. Maar er is er nog maar 1 in functie (Doopsgez. Vermaning). De Geref. kerk is nu een zorginstelling en de Herv. kerk is nu dorpshuis 't Fivelhoes (foto)

Wellicht heeft Zijldijk in verhouding tot het aantal inwoners wel de hoogste kerkdichtheid in het land. Maar er is er nog maar 1 in functie (Doopsgez. Vermaning). De Geref. kerk is nu een zorginstelling en de Herv. kerk is nu dorpshuis 't Fivelhoes (foto)

zijldijk_oogstfeest.jpg

Eén van de jaarlijkse feesten in Zijldijk is het Oogstfeest in september.

Eén van de jaarlijkse feesten in Zijldijk is het Oogstfeest in september.

Zijldijk

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Zijldijk.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Zijldijk.

Terug naar boven

Status

- Zijldijk is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Hoogeland, gemeente Loppersum. T/m 1989 gemeente 't Zandt.

- Onder het dorp Zijldijk vallen ook de buurtschappen Honderd, Kolhol en 't Zandstervoorwerk.

Terug naar boven

Naam

Naamsverklaring
Het dorp ontleent zijn naam aan de sluis (= zijl) in de dijk, die het water van de Oude Leije moest afvoeren. In 1444 wordt het gebied O van Zijldijk ingepolderd en verliest de sluis haar functie.

Terug naar boven

Ligging

- Zijldijk ligt NW van 't Zandt, ZO van Uithuizermeeden, Z van Roodeschool. De karakteristieke lintbebouwing strekt zich uit langs de Fivelweg, die grotendeels het tracé van de voormalige dijk volgt.

- Het dorp ligt aan de rand van de Fivelboezem, de vroegere rivier waarvan de loop vanuit de lucht nog goed herkenbaar is. De Fivel stroomde van het huidige dorp Lageland naar de Waddenzee, die destijds tot Zijldijk reikte.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Zijldijk 88 huizen met 454 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 100 huizen met ca. 220 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Zijldijk is een dijkdorp, ontstaan aan de noord-zuid lopende Fiveldijk, die in 1307 is aangelegd door monniken van Wittewierum. De oudste nog bestaande huizen dateren uit het eind van de 18e eeuw. Een aantal woningen stamt uit de jaren twintig en dertig van de 20e eeuw terwijl een aantal woningen in het noorden van het dorp stammen uit de jaren zeventig van de 20e eeuw. Daarna zijn er geen nieuwe woningen meer aan het woningbestand toegevoegd.

- Schoolmeesterrapport betreffende de situatie van Zijldijk anno 1828.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsvisie Zijldijk.

Zijldijk is een typisch agrarisch dorp, hoewel de agrarische werkgelegenheid inmiddels grotendeels is verdwenen en er tegenwoordig ook veel forensen wonen. In het dorp zijn een landbouwcooperatie, een tractordealer en de loonwerker de enige nog overgebleven middenstand. Winkels zijn er niet meer (ooit waren het er meer dan 20!, nu is men daarvoor aangewezen op omliggende dorpen zoals Uithuizen en Uithuizermeeden), het vroegere café Zonderman aan de Kolkweg is nu een woonhuis, en ook de beide dorpsscholen zijn al lang geleden gesloten (tot 2016 is er nog wel een kleine particuliere school, zie 3 alinea's hierna).

Van de 3 kerken is er vandaag de dag nog 1 in functie (de Doopsgezinde Vermaning). De Gereformeerde kerk is nu een zorginstelling en de Hervormde kerk is nu dorpshuis 't Fivelhoes (zie verder bij Bezienswaardigheden). Dat is dus nog de enige voorziening in het dorp, maar volgens zijn Facebookpagina toevallig wél de gezelligste huiskamer van het Hoogeland!

En ondanks de geringe voorzieningen is het toch echt nog wel goed wonen in het dorp, aldus de Dorpsvisie: "Het dorp Zijldijk is op sommige terreinen haar tijd ver vooruit. Daar waar elders gesproken wordt van de teloorgang van dorpen door het verdwijnen van winkels, scholen en sportverenigingen kan dat in ons dorp niet meer wegvallen. Het is er immers al jaren niet meer. Toch heeft het dorp aantrekkingskracht. Mensen wonen er graag en er staan weinig huizen leeg. Er is dus ook nog leven mogelijk na de krimp."

- Boerderijschool Zijldijk (Oosterhuizerweg 3, in de praktijk tot Zijldijk behorend maar voor de post zogenaamd 'in' 't Zandt gelegen) is in 1991 opgericht door Jeannette Kappé. De school gaat uit van de antroposofische principes van Rudolf Steiner. De grondgedachte van de school is dat het kind zich ontwikkelt in zijn gehele menszijn. Het leerplan is geschreven om het kind in die ontwikkeling te begeleiden en te ondersteunen. De natuur en de omgang met dieren en planten maken nadrukkelijk deel uit van de leeromgeving. De seizoenen doen hun invloed gelden door de levenscyclus van de natuur maar ook door de christelijke seizoensfeesten. In 2016 wordt mevr. Kappé 65 jaar. Zij heeft besloten de school na schooljaar 2015/2016 op te heffen.

- Dorpscoöperatie Zijldijk is de afgelopen jaren doende geweest om de mogelijkheden voor een lokale biovergistingsinstallatie te onderzoeken. Helaas ziet de Provincie geen mogelijkheden voor vestiging van zo'n installatie in het dorp, maar de coöperatie blijft hopen dat die mogelijkheid er wel ooit komt, wellicht door aanpassing van regelgeving. In de tussentijd zet men in op anderszins duurzamere energie in het dorp door betere isolatie van huizen, energiebesparing en zonnepanelen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De Doopsgezinde Vermaning (Fivelweg 29) is een uit 1772 daterende schuurachtige zaalkerk met spitsboogvensters in de zijgevels en met een hoog schilddak. In de korfboog van de ingang zit een stichtingssteen en daarboven een gedenksteen. De kerk heeft een orgel van F.R. Feenstra uit 2005. Door het samenvoegen van de doopsgezinde gemeente met die van buurdorp Zeerijp in 1988 is de Doopsgezinde Gemeente Zeerijp / Zijldijk ontstaan. In 2006 zijn de gebouwen in Zeerijp verkocht. Sindsdien vinden alle activiteiten plaats in de vermaning te Zijldijk. In 2014 is ds. mr. Fokke R. Fennema als dominee benoemd. - Leden van de Doopsgezinde Gemeente anno 1811. - Artikel van 9 pag. over de geschiedenis van de Doopsgezinde Vermaning door P. Coolman en Teun Juk.

- Het witte Gereformeerde (PKN) zaalkerkje (Fivelweg 45) uit 1886 is in 2009 wegens teruglopend kerkbezoek aan de eredienst onttrokken. De gemeente telde op het laatst nog ca. 60 leden. De kerkgangers gaan nu naar de Gereformeerde kerk vrijgemaakt in Roodeschool, waarmee de Zijldijkse gemeente enkele jaren daarvoor al was gefuseerd. Uit angst dat het kerkje zou vervallen, heeft buurman Willem Schaap het gekocht toen het leegkwam. Sinds 2010 heeft het kerkje een herbestemming als woon-, werk- en leertraject van zorginstelling Samvalora (= Esperanto voor 'van gelijke waarde'), voor mensen met een fysieke of psychische beperking.

Rond de kerk kunnen zij hun eigen groenten verbouwen en kleinvee verzorgen. In een werkplaats achter de kerk kunnen deelnemers lassen, zagen en houthakken. Er is ook een winkeltje gerealiseerd waar zelfgeteelde producten worden verkocht, aangevuld met producten uit de directe omgeving. Ook is er in de winkel een wisselende voorraad leuke gebruikte keukenspullen. De koffie staat klaar tijdens de openingstijden: maandag t/m donderdag van 9.00 tot 16.00 uur en op afspraak.

- Ook de Hervormde kerk (Fivelweg 49) is niet meer in functie. Deze is herbestemd tot Dorpshuis 't Fivelhoes.

- Het woonhuis Fivelweg 31 is een eenvoudig 19e-eeuws dwarspand met afgewolfd zadeldak. De achterzijde van de woning is naar de weg gekeerd, de voorzijde naar de erachter gelegen Doopsgezinde Vermaning.

- Het trafohuisje (bij Fivelweg 47) met ver overstekend plat dak dateert uit de jaren dertig en is uitgevoerd in expressionistische stijl.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Oogstfeest (begin september).

Terug naar boven

Links

- Dorpsbelangen Zijldijk.

- Actualiteiten uit Zijldijk op Facebook.

- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Zijldijk.

- Artikel van cabaretier Arno van der Heyden over Zijldijk waarin hij verslag doet van zijn zoektocht naar de gastronomische specialiteiten van dit dorp en van Oosternieland, voorafgaand aan zijn optreden eind 2013 in 't Fivelhoes. Als resultaat hiervan heeft hij de bezoekers van zijn optreden die avond kunnen laten kiezen uit lokale huisgemaakte appelsap, 'Tia Maria' en Vlierbloesemwijn. De Laura's aardappels van Elema, de lekkerste aardappels ooit, zo stelt hij, gaan mee naar huis.

Reactie toevoegen