't Zandt

Plaats
Dorp
Loppersum
Hoogeland
Groningen

't zandt hoofdweg 1954 [640x480].jpg

't Zandt Hoofdweg 1954

't Zandt Hoofdweg 1954

t_zandt_hoofdstraat_45_opspandoek.jpg

Op de rechtergevel van de rijksmonumentale voormalige herberg uit 1818, tot 1900 gemeentehuis, op Hoofdstraat 45 (rechts naast de kerk), bevond zich anno 2016 dit fraaie pandhoge opspandoek. (© Harry Perton / https://groninganus.wordpress.com)

Op de rechtergevel van de rijksmonumentale voormalige herberg uit 1818, tot 1900 gemeentehuis, op Hoofdstraat 45 (rechts naast de kerk), bevond zich anno 2016 dit fraaie pandhoge opspandoek. (© Harry Perton / https://groninganus.wordpress.com)

GR gemeente t Zandt in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente t Zandt in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente t Zandt in ca. 1870 kaart J. Kuijper

't Zandt

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving 't Zandt.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving 't Zandt.

Terug naar boven

Status

- 't Zandt is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Hoogeland, gemeente Loppersum. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1989.

- Wapen van de voormalige gemeente 't Zandt.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
't Zaand.

Oudere vermeldingen
Het Zandt, 1257 in Sonde, 1295 kopie midden 16e eeuw upten Sande, 1446 upt sant, 1463 dat Sant, 1659 Op 't Zandt, 1870 't Zand.

Naamsverklaring
De naam verwijst naar de oorspronkelijke ligging op een zandplaat in de vroegere Fivelboezem. In 1257 beginnen de monniken van Wittewierum aan de bouw van een dijk in het kader van de inpoldering van de Fivelboezem. In 1266 is de polder voltooid, in 1272 wordt een sluis in het nieuwe land gebouwd.(1)

Terug naar boven

Ligging

't Zandt ligt NO van Loppersum. Opvallend is de lange 'slurf' in het noordoosten van de plattegrond van de voormalige gemeente (zie de afbeelding). Dit was kennelijk om de gemeente een haven te geven aan de Eems?

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente 't Zandt 416 huizen met 2.603 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 106/779 (= huizen/inwoners) en de dorpen Zijldijk 88/454, Zeerijp 83/508, Leermens 69/471, Eenum 31/163 en Oosterwijtwerd 39/228. Helaas zijn de buurtschappen, in tegenstelling tot bij de meeste andere gemeente in dat jaar, niet apart gespecificeerd. De gemeente omvatte naast de genoemde dorpen namelijk ook nog o.a. de buurtschappen De Groeve, 't Honderd, Kolhol, Korendijk, Lutjerijp, Terhorn en 't Zandstervoorwerk. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 320 huizen met ca. 800 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Beschrijving van 't Zandt anno 1828 door de toenmalige schoolmeester.

- Verhaal over het overlijden van burgemeester Kimm van de gemeente 't Zandt op 13 april 1820. Of het moord was of een ongeluk is nooit duidelijk geworden.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Het aantal inwoners van 't Zandt dreigt de komende decennia met 15 tot 20 procent terug te lopen. De gemeente Loppersum investeert daarom van 2016 t/m 2018 in totaal 1,35 miljoen euro in het dorp, om de leefbaarheid op peil te houden. Geïnvesteerd wordt onder meer in een 4G-netwerk, fiets en wandelpaden, het dorpshuis, onderwijs, woningen en openbare ruimte. Daar wordt weliswaar de krimp als zodanig niet mee gestopt, maar het wordt voor de bestaande inwoners, jong en ouder, wel aantrekkelijker om er te blijven wonen.

Wethouder Pier Prins: "Maar ook recentelijk is er al veel gebeurd. De inwoners zijn actief. Er is een nieuwe speeltuin, de inwoners heben zelf een nieuwe muziektempel gebouwd, en het dorpshuis wordt steeds meer ontmoetingsplek. Paardensportvereniging ZEO heeft nu een derde rijhal en ook zijn de ZZ-races nieuw leven in geblazen."

- Bestemmingsplan 't Zandt.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- 't Zandt heeft 15 rijksmonumenten.

- Romano-gotische 13e-eeuwse Hervormde (PKN) Mariakerk (Hoofdstraat 43) met vrijstaande zadeldaktoren. De kerk is gerestaureerd in 1965. Bij deze restauratie zijn fraaie plafondschilderingen te voorschijn gekomen. De kerk maakt deel uit van PKN Loppersum Maarland.

- De Gereformeerde (PKN) Kerk (Hoofdstraat 58) uit 1856 valt onder de Gereformeerde Kerk 't Zandt - Godlinze.

- Aan de Korendijk is een Doopsgezinde kerk geweest, daterend uit 1535. Is deze er nog? Al dan niet nog in functie?

- De 'sarrieshut' uit 1805 is de enige van ons land die nog in originele staat bewaard is gebleven. Wat een sarrieshut was, kun je lezen onder de link. In 2013 is een boekje over de sarrieshut van 't Zandt verschenen.

- Oorlogsmonument.

Terug naar boven

Evenementen

- ZZ Races (op een zaterdag in juni, 1x in de 3 jaar), met historische motoren, op het langste stratencircuit van Nederland (ca. 5.800 meter), tussen 't Zandt en Zeerijp. Het circuit is ook wel bekend als het 'Eiland Man in het klein'. Gezien wat er allemaal bij komt kijken om zoiets te organiseren, doet men dit in principe 1x in de 3 jaar. De laatste keer was in 2015, dus behoudens tegenbericht wordt de volgende keer in 2018. In het jaar dat de races zijn, is er op een zaterdag eind januari als 'opwarmertje' de ZZ Raceshow.

- TorenPOB is een 2-jaarlijks multicultureel festival (weekend in juni, in de oneven jaren). TorenPOB staat voor Platteland Ontmoet Buitenland, onder de toren van ’t Zandt. Doel is om de mensen op het Groninger platteland in contact te brengen met andere culturen, in de vorm van zang, dans en culinaire hoogstandjes.

Terug naar boven

Beeld

- Videoreportage over het dorpsleven in 't Zandt anno 2013, gemaakt door studenten van de Hanzehogeschool Groningen.

Terug naar boven

Links

- Site van en over 't Zandt.

- Dorpsbelangen 't Zandt.

- Werkgroep Mooi 't Zandt.

- Actualiteiten m.b.t. 't Zandt op Facebook.

- Basisschool De Zandplaat maakt deel uit van Netwerkschool Loppersum Oost. Dit samenwerkingsproject is opgezet om de positie van de kleine plattelandsscholen te versterken. Het betreft de Beatrixschool in Loppersum, De Wilgenstee in Zeerijp, de Abt Emoschool in Westeremden en De Zandplaat in 't Zandt. De samenwerking is zowel organisatorisch als onderwijskundig. Zowel leerkrachten als leerlingen van De Zandplaat en de Abt Emoschool werken al intensief samen. Op maandag en woensdag zitten de leerlingen bij elkaar in de klas (maandag op De Zandplaat, woensdag op de Abt Emoschool).

- Dorpshuis 't Zandt.

- 't Zandt heeft een eigen volkslied.

- Paardensportvereniging en Volksvermaken 't Zandt en Omstreken (ZEO) is met name actief in de disciplines springen, dressuur en mennen.

- Muziekvereniging Oranje.

- Brandweervereniging Zaandster Sik is eigenaar van 2 historische brandweerauto's en divers brandweermaterieel.

- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van 't Zandt.

Reactie toevoegen