Startenhuizen

Plaats
Buurtschap
Het Hogeland Loppersum
Hoogeland
Groningen

startenhuizen_nieuwbouw_pand_wilkemaheerd_2016.jpg

Kop-hals-rompboerderij Wilkemaheerd uit 1821 in Startenhuizen was door de aardbevingen in vervallen staat geraakt, en is daarom in 2016 vervangen door deze moderne variant. Zie verder het kopje Recente ontwikkelingen. (© https://groninganus.wordpress.com)

Kop-hals-rompboerderij Wilkemaheerd uit 1821 in Startenhuizen was door de aardbevingen in vervallen staat geraakt, en is daarom in 2016 vervangen door deze moderne variant. Zie verder het kopje Recente ontwikkelingen. (© https://groninganus.wordpress.com)

startenhuizen_oude_wilkemaheerd_kopie.jpg

De oude boerderij Wilkemaheerd in Startenhuizen vlak voor de afbraak in 2016 (© Google StreetView)

De oude boerderij Wilkemaheerd in Startenhuizen vlak voor de afbraak in 2016 (© Google StreetView)

Startenhuizen

Terug naar boven

Status

- Startenhuizen is een buurtschap* in de provincie Groningen, in de streek Hoogeland, in deels gemeente Het Hogeland (t/m 1989 grotendeels gemeente Kantens en voor een zeer klein gedeelte gemeente Stedum; in 1990 gaan deze beide delen over naar gemeente Eemsmond, in 2019 over naar gemeente Het Hogeland), deels gemeente Loppersum (t/m 1989 ook gemeente Kantens, in 1990 over naar gemeente Loppersum).

* Sommigen noemen deze plaats een dorp, maar dat vinden wij toch iets te ver gaan voor een plaatsje met 17 huizen zonder kerk (al sinds ca. 1590), zonder kern en zonder enige voorziening. Wat ons betreft is zo'n plaats, geografisch en maatschappelijk gezien, toch echt een buurtschap. De plaats heeft weliswaar een eigen postcode en postale plaatsnaam en is daarmee een formele woonplaats, in tegenstelling tot de meeste andere buurtschappen in ons land, maar dat maakt het nog niet tot een dorp (een misverstand dat zich bij meer buurtschappen, met name in Fryslân, voordoet).

- Startenhuizen is topografisch gezien een bijzonder geval. Hoewel de meeste buurtschappen in Nederland geen eigen postcode hebben en daarmee voor hun postale plaatsnaam helaas moeten 'inhuizen' bij het dorp waar ze onder vallen, heeft Startenhuizen zelfs de 'luxe' van 2 postcodes. Omdat de gemeentegrens langs de provincialeweg N46 (Eemshavenweg) loopt en de buurtschap aan weerszijden ligt, en een postcode altijd maar in 1 gemeente mag liggen, is voor beide delen namelijk een eigen postcode gecreëerd; een voor het deel in de gemeente Het Hogeland (9925), en een voor het deel in de gemeente Loppersum (9924).

- De buurtschap Startenhuizen heeft een bebouwde kom op grondgebied van de gemeente Loppersum, en heeft daarom aldaar blauwe plaatsnaamborden. Op grondgebied van de gemeente Het Hogeland ligt de buurtschap buiten de bebouwde kom en heeft daarom aldaar witte plaatsnaamborden.

- De inwoners van buurtschap Startenhuizen werken op veel gebieden samen met en hebben veel gemeenschappelijke voorzieningen met buurdorp Garsthuizen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1391 Stertingahusum, 1468 Stertingehusen, 1494 Stertinge huuse, 1506 Sterthingehuisum, 1579 Stertingehuysen, ca. 1660 Startingehusen, 1781 Startinghuisen, 1847 Startenhuizen of Startingehuizen.

Naamsverklaring
Deze plaats lag tegen de schorren. Misschien een afleiding van het Oudfriese stert 'staart' in de betekenis 'lange smalle landstrook'. Zie echter ook Starting.(1)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Startenhuizen ligt aan beide zijden van de provincialeweg N46 (Eemshavenweg) en grenst in het N aan Eppenhuizen en in het O aan Garsthuizen. De noordgrens van de buurtschap wordt gevormd door het Startenhuistermaar.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Startenhuizen 16 huizen met 112 inwoners. Tegenwoordig omvat de buurtschap 17 huizen met ca. 40 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Geschiedenis van Startenhuizen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsvisie Garsthuizen / Startenhuizen.

- (Een deel van) Startenhuizen ligt op een wierde. De aardbeving in Huizinge in 2012 als gevolg van de effecten van de aardgaswinning in de regio, hadden tot gevolg dat deze wierde iets is ingezakt, waardoor de daarop staande huizen geleidelijk uit elkaar worden gedrukt. Met name de karakteristieke kop-hals-rompboerderij Wilkemaheerd uit 1821 van Caspar Wechgelaar was hierdoor zodanig aangetast dat renovatie geen zin meer had; het zou zeer kostbaar worden en dan nog was er geen garantie dat het een volgende keer niet weer mis zou gaan. Daarom is de boerderij in 2016 afgebroken en vervangen door een moderne variant van de klassieke Groningse 'schuurwoning', compleet met schilddak, wolfseinde en uilenborden (zie foto).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Waterschap Noorderzijlvest had in het gebied rond Startenhuizen problemen met de waterafvoer. Om de waterafvoer te verbeteren, heeft het waterschap van 2016 t/m 2018 het project Herinrichting Hogepandstermaar en Startenhuistermaar uitgevoerd. Dit project behelsde het baggeren van de maren, het verbreden en verdiepen van de maren op onderdelen en het aanleggen van natuurvriendelijke oevers. Het aanleggen van natuurvriendelijke oevers valt binnen de klimaatdoelen van NZV en de doelstellingen van de Kaderrichtlijn Water (KRW). Zie ook de dronevideo van het Startenhuistermaar van het waterschap.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Startenhuizen. - Site van en over Startenhuizen en buurdorp Garsthuizen.

- Nieuws: - Nieuws uit Startenhuizen op Facebook.

Reactie toevoegen