Stedum

Plaats
Dorp
Loppersum
Groningen

stedum hoofdstraat 1958 [640x480].jpg

Stedum Hoofdstraat 1958

Stedum Hoofdstraat 1958

stedum_hervormde_kerk_gewelfschilderingen.jpg

De kerk van Stedum wordt tot de mooiste dorpskerken van Groningerland gerekend. Ook het rijke interieur is zeer bijzonder, o.a. vanwege de 15e-eeuwse gewelfschilderingen. (© Harry Perton / https://groninganus.wordpress.com)

De kerk van Stedum wordt tot de mooiste dorpskerken van Groningerland gerekend. Ook het rijke interieur is zeer bijzonder, o.a. vanwege de 15e-eeuwse gewelfschilderingen. (© Harry Perton / https://groninganus.wordpress.com)

stedum_peertil.jpg

Het rijksmonumentale bruggetje Peertil, vroeger Paardentil geheten, ligt bij de splitsing van de Stedumermaar met de Westerwijtwerdermaar, Z van Stedum, en was destijds bedoeld voor de paarden van de trekvaart. (© Harry Perton)

Het rijksmonumentale bruggetje Peertil, vroeger Paardentil geheten, ligt bij de splitsing van de Stedumermaar met de Westerwijtwerdermaar, Z van Stedum, en was destijds bedoeld voor de paarden van de trekvaart. (© Harry Perton)

stedum_plaatsnaambordje_onjuist_gem._juist.jpg

'Plaatsnaambord' aan een boerderij bij Stedum. Wij dachten dat we inmiddels compleet waren met alle plaatsnamen in ons land, blijken we er toch nog één te missen... ;-) (© Harry Perton)

'Plaatsnaambord' aan een boerderij bij Stedum. Wij dachten dat we inmiddels compleet waren met alle plaatsnamen in ons land, blijken we er toch nog één te missen... ;-) (© Harry Perton)

GR gemeente Stedum in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Stedum in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Stedum in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Stedum

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Stedum.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Stedum.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Stedum.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Stedum (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Stedum is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Hoogeland, gemeente Loppersum. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1989.

- Wapen van de voormalige gemeente Stedum.

- Sinds 2016 heeft Stedum een dorpsvlag. De vlag is ontworpen door historicus Redmer Alma uit Warffum. Bij het ontwerp van de vlag is gekozen voor een verbinding van heden en verleden. Stedum was, samen met Garsthuizen en Westeremden, tot 1795 een heerlijkheid. De heren van Stedum waren lange tijd leden van het geslacht Clant, dat op de borg Nittersum woonde. De borg is er niet meer, maar de lange oprijlaan bepaalt nog altijd het beeld van het dorp. Al die elementen zijn in de vlag terug te vinden: de ridder is het wapen van de heerlijkheid; geel en groen zijn de kleuren van het wapen van het geslacht Clant. De smalle streep verwijst niet alleen naar datzelfde wapen, maar verbeeldt ook de groene Nittersumlaan, temidden van het felle geel van koolzaadvelden. Zo is de schoonheid van het Groninger landschap verenigd met de rijke geschiedenis van het dorp Stedum.

- Onder het dorp Stedum valt ook de buurtschap Lutjewijtwerd en een deel van buurtschap De Har.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Steem.

Oudere vermeldingen
10e-11e eeuw Stedion, 11e eeuw Stedon, 1245 kopie Stedem, 1257 kopie Stedum, 1475 Steum.

Naamsverklaring
Betekent 'nederzetting bij de (boeren)plaats'.(1)

Terug naar boven

Ligging

Stedum ligt ZW van Loppersum.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Stedum 234 huizen met 1.600 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 77/537 (= huizen/inwoners) met de buurtschappen Krangeweer 12/75, Lutjewijtwerd 9/60, De Weer 7/47, en De Vennen 7/44, dorp Westeremden 56/394 met de buurtschappen Vierburen 5/33, De Har 4/23 en Klein Voorwerk* 3/21, en dorp Garsthuizen 42/288 met de buurtschappen Dijkum 8/50 en Groot Voorwerk* 4/28. Tegenwoordig heeft het dorp Stedum (inclusief de buurtschappen) ca. 450 huizen met ca. 1040 inwoners.
* Deze worden tegenwoordig gezamenlijk als één buurtschap beschouwd, onder de naam Garsthuizervoorwerk.

Terug naar boven

Geschiedenis

De borg Nittersum
"Nittersum wordt wel een der mooiste borgen van Groningen genoemd. Het is echter opmerkelijk, dat er door historici zo weinig aandacht aan is geschonken. In het bekende boek 'De Ommelander Borgen' van mr. J.A. Feith wordt slechts een enkele bladzijde aan Nittersum gewijd. Volgens Feith zou de juiste plaats van de borg moeilijk meer aan te wijzen zijn, maar dat is niet juist. Behalve het huis en de bomen was in 1930 alles van de oude burchtstee nog aanwezig. Zelfs nog een van de bijgebouwen. En verder de binnen- en buitengrachten, de grote vijver en de singels.

Op deze burchtstee hebben drie borgen gestaan, mogelijk zelfs vier:
- de borg van Eppo Nittersum, die in 1579 verwoest is en misschien wel al een voorganger had;
- de borg van Eilco Clant, gebouwd na 1594 en in 1669 weer afgebroken;
- de borg van Johan Clant, gebouwd tussen 1669 en 1671 en afgebroken in 1818.

Heren van Stedum kwamen al heel vroeg voor, maar we weten niet of die ook op Nittersum hebben gewoond. In brieven en mededelingen uit de 13e en 14e eeuw komen de volgende namen voor:
- Eppo Eelwarduszoon van de Were (De Weer onder Stedum;
- Ailvart Ripperda van Stedum (ook Ripperta gespeld);
- Eppo Boelesmona van Stedum.

Van Eppo Eelwarduszoon is bekend, dat hij op De Weer woonde, de twee anderen kúnnen bewoners van de burcht Nittersum geweest zijn, maar er zijn meer borgen in Stedum geweest, dus is dat niet zeker. Volgens overlevering zou er op de wierde van Lutjewijtwerd (onder Stedum) een kapel of borg hebben gestaan. Ook zijn er borgen geweest aan de Drieborgenlaan en in De Weer.

In 1396 komt opeens de naam van Eppo van Nittersum naar voren, als medeondertekenaar van een stuk, waarin bepalingen tot bewaring van orde en vrede. Deze Eppo heeft in 1398 een belangrijke rol gespeeld in de strijd tussen de Schieringers en Vetkoopers. Verschillende geschiedschrijvers, die over deze strijd schreven, noemden nadrukkelijk de naam van Eppo van Nittersum. Wij kunnen dus met zekerheid aannemen, dat de borg Nittersum in 1398 bestond. Het valt moeilijk te zeggen of het huis daarna nog lang heeft bestaan. Wel weten wij, dat Eppo drie jaar later, in 1401, bezig is land te kopen naast het borgterrein. Van de borg zelf venemen wij daarna geruime tijd niets meer.

Hoe deze borg er uit heeft gezien is niet bekend. Het zal een goed stenen huis geweest zijn, omringd door een gracht. De oude burcht werd in 1579 door het Spaanse garnizoen van Groningen verwoest. Bewoner in die dagen was Egbert Clant, een aanhanger der hervorming, die omwille van het geloof naar Oost-Friesland moest vluchten. Hij stierf in ballingschap. Waarschijnlijk is de borg vóór 1594 weer opgebouwd. Eilco, een zoon van Egbert, zal het huis zo spoedig mogelijk hebben herbouwd. Deze borg blijft staan tot 1669. In dat jaar laat de toenmalige eigenaar, Johan Clant, de borg slopen en vervangen door het deftige herenhuis, dat wij van afbeeldingen kennen. In 1669 kocht Johan Clant de Dijkumborg te Garsthuizen. Waarschijnlijk liet hij Dijkum afbreken om de stenen voor zijn nieuwe Nittersum te gebruiken. Het nieuwe Nittersum was geheel door water omringd, net als Menkema. Het was een huis van twee verdiepingen met daaronder de kelders en keukens.

Het geslacht Clant is belangrijk geweest voor Nittersum en ook voor het dorp Stedum. Na Clant kwam het geslacht van Lintelo op Nittersum en daarna de fam. Gerlacius. Mr. Johan Herman a Guaera Gierla Gerlacius, raadsheer in de raad van Brabant kocht in 1762 de burcht Nittersum met grote tuinen, bosrijke wandeldreven en een hertenkamp van de Erven van Lintelo. Hij overlijdt in 1774. Erfgenaam was zijn zoon Tjaart Antoni, gehuwd met Tateke Helena Henderica Cockinga.

Over het algemeen kunnen wij zeggen dat de bewoners van Nittersum een zegen voor Stedum zijn geweest, dit in tegenstelling tot veel andere Ommelander borgheren, die voor hun omgeving een ware plaag zijn geweest." (bron: Wijndelt van Dam, Groningen)

Synagoge
De Joodse Gemeente Stedum werd gevormd door joden uit de dorpen Stedum, Loppersum, Middelstum en Ten Boer. De oudste vermelding van een joodse inwoner in dit gebied dateert uit 1620. Gedurende de 17e en 18e eeuw tellen de genoemde dorpen slechts een paar joodse families. Zij handelen voornamelijk in vee, vlees en trekken rond als marskramer. Tot 1821 is Stedum een zelfstandige Joodse Gemeente. In dat jaar wordt zij bij Appingedam gevoegd en verkrijgt de status van 'bijkerk'. In 1877 verkrijgt de gemeente weer haar zelfstandigheid onder de naam van Nederlands Israëlitische Gemeente Stedum / Loppersum. In 1813 en in 1856 is in de archieven sprake van een 'huissynagoge' te Stedum. Vanaf de jaren negentig van de 19e eeuw dient een gebouw aan de Bedumerweg als synagoge. Na de oorlog is de joodse gemeente opgeheven en in 1948 bij die van Groningen gevoegd. Het synagogegebouw wordt in 1952 verkocht en krijgt een herbestemming als garage. Later is het pand gesloopt. De gevelsteen, die na de restauratie van 1925 was aangebracht, is bevestigd aan de toren van de Hervormde kerk.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de Stichting Historie Stedum (SHS). - SHS op Facebook.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De in 2014 opgerichte Stichting Zorgzaam Stedum is een initiatief van Stedumers voor alle Stedumers die hulp nodig hebben in hun leefsituatie, of die ondersteuning kunnen gebruiken bij het invullen van hun sociale leven. Iedereen, jong en oud, die hulpbehoevend is en in Stedum woont, kan gebruik maken van de hulp van Zorgzaam Stedum. De hulp is gratis (behoudens evt. kosten voor vervoer en materiaalkosten). Het gaat om hulp die niet via de reguliere zorg verstrekt wordt, zoals: Vervoer en begeleiding naar artsen en ziekenhuizen; Medicijnen halen; Boodschappen doen; Bibliotheekboeken ruilen; Kleine klusjes in huis en tuin; Licht huishoudelijk werk (in afwachting van gezins- of bejaardenhulp); Eten koken; Ondersteuning mantelzorg; Samen met een vrijwilliger koffie drinken, wandelen, lezen, etc. Zorgzaam Stedum heeft ook verschillende hulpmiddelen die je kunt lenen.

- Basisscholen OBS De Bongerd en CBS De Crangeborg werkten sinds schooljaar 2015-2016 samen als samenwerkingsschool. Sinds schooljaar 2016-2017 zijn zij gefuseerd tot een nieuwe openbare basisschool, met de naam De Klaver. Eva Smit, in schooljaar 2015-2016 leerling in groep 7 van De Crangeborg, was de inzender van de winnende naam. Zij motiveerde haar keus voor deze naam als volgt: “De Klaver is een teken van geluk. Ik hoopt dat de school heel veel geluk brengt aan alle kinderen die op deze school komen en gaan. Op alle 4 de blaadjes moet een kleur komen, omdat alle kinderen anders zijn en daarom allemaal welkom zijn. De verschillende kleuren staan dan voor samenwerking, diversiteit, vreugde en liefde." In 2018 krijgt de school een nieuw gebouw, een zogeheten Kindcentrum, aan de Hilmaarweg.

- Zoals bekend heeft een deel van de provincie Groningen overlast van aardbevingen die periodiek optreden als gevolg van de aardgaswinning door de NAM. Veel panden hebben schade, die door speciale commissies geïnventariseerd en hersteld wordt. Een van die panden is het huis van het echtpaar Hommo en Sieta Smit uit Stedum, dat in 2015 is hersteld.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Stedum heeft 16 rijksmonumenten, zijnde 4 archeologische monumenten, het woonhuis op Bedumerweg 1, de dwarshuisboerderij op nr. 39, boerderij De Heemen op nr. 41, boerderij Delfheem op Delleweg 2, boerderij Occo Reintiesheert op nr. 9, de Bartholomeuskerk op Hoofdstraat 1, boerderij Jensemaheert op nr. 47, de woning met schuur op Lellensterweg 2, boerderij Niehof op Lopsterweg 2, boerderij Vledderbosch op nr. 20, de Hervormde pastorie met garage op Kampweg 2, en de Peertil bij Bedumerweg 1.

- De Hervormde (PKN) Bartholomeuskerk (Hoofdstraat 1) wordt wel gezien als het hoogtepunt van de romanogotische bouwkunst in Groningen. Ook het onderste gedeelte van de zadeldaktoren is in de 13e eeuw gebouwd. Toren en kerk zijn rond 1300 met elkaar verbonden. De kerk maakt tegenwoordig deel uit van de Hervormde Gemeente Stedum - Lellens - Wittewierum - Ten Post.

In het interieur vallen de gewelfschilderingen uit de 15e eeuw op. Het houtwerk van de orgelgalerij is een ontwerp van de Groninger stadsbouwmeester Allert Meijer (1680). Het houtsnijwerk is van Jan de Rijk. Het duo Meijer / De Rijk heeft voor veel Groninger kerken het kerkmeubilair ontworpen en gemaakt. - Foto's van toren en interieur van de Bartholomeuskerk, door Harry Perton, die verder stelt "dat de kerk van Stedum, met die van Midwolde, Pieterburen en Zandeweer, tot de mooiste dorpskerken van Groningerland behoort. Niet toevallig waren dit ook alle vier kerken van gemeenten waar jonkers het in de 17e en 18e eeuw helemaal alleen voor het zeggen hadden. Ze maakten hun kerken volledig dienstbaar aan hun representatie." - Nog meer foto's van het interieur van de Bartholomeuskerk.

Beroemd is ook de graftombe van de fam. Clant in de kerk van Stedum, op last van Johan Clant in 1672 vervaardigd door de bekende beeldhouwer Romboudt Verhulst, ook de maker van het praalgraf in de kerk te Midwolde. Boven op de tombe ligt de beroemde Adriaan Clant, uit marmer gehouwen. Aan het hoofdeinde vinden we aan weerskanten onder meer een engelenfiguur en tegen de muur een groot aantal familiewapens van wit marmer, gegroepeerd rondom een donkere ovale steen, waarop met gouden letters het volgende opschrift staat (uit het Latijn vertaald):

"Ter eeuwige gedachtenis aan de beroemde nakomeling, vermaard door een lange reeks van zeer edele voorvaderen, Adriaan Clant van Stedum, Heer van Nittersum, vanwege zijn uitnemende bekwaamheden meermalen benoemd onder de grootmachtige afgevaardigden der provincie waarin hij geboren was, en om zijn grote verdiensten, gedurende 9 jaar, namens die provincie tot meerder heil van de staat, tot de hoge vergadering der Algemene Staten van de Verenigde Nederlanden afgevaardigd; ter bewerking van de eeuwigdurende vrede tussen de Spanjaarden en de Verenigde Nederlanden naar Munster in Westfalen gezonden; wiens dierbaar stoffelijk overschot nadat hij 66 jaar geleefd had, in deze tombe eerbiedig is bijgezet door diens zoon

Johan Clant van Stedum, heer van Nittersum, Stedum, Ringenum (een borg bij Uitwierde, red.), Uitwierda, toparch van Loppersum, Eestrum, Tenbuir enz., afgevaardigde naar de Vergadering der Staten-Generaal van de Verenigde Nederlanden, en juist op deze plaats, waar rust temidden van een lange reeks van voorvaderen de as van zijn edele grootvader

Eilco Clant van Stedum, heer van Nittersum, tijdens zijn leven de invloedrijkste onder de afgevaardigden der Verenigde Nederlanden en de beroemdste onder de Gedeputeerden van deze provincie. Aan zijn overgrootvader, die geacht mag worden van een even schitterende afkomst te zijn, nl.

Egbert Clant van Stedum, heer van Nittersum, een man van gezag onder de voornaamste Ommelanders, die eenmaal in hun naam de luisterrijke Unie van Utrecht getekend heeft, heeft de woeste Bellona deze rustplaats benijd, welke hij, die dit gedenkteken voor zijn edele vader heeft opgericht in het jaar van Christus 1672, hoopt, dat voor hem en zijn late nageslacht tot op de jongste dag mag bewaard blijven."

- De Gereformeerde (PKN) kerk (Bedumerweg 32) uit 1876 heeft ca. 250 zitplaatsen, excl. de galerij, die ook nog plaats biedt aan 50 personen, maar niet meer in gebruik is. - Site Gereformeerde Kerk Stedum.

- Het voormalige gemeentehuis (adres?) dateert uit 1926 en is ontworpen door architect Jan Benninga.

- De Paardentil (van het balkbrugtype), oorspronkelijk Stedumernieuwtil en tegenwoordig Peertil genaamd, gelegen Z van Stedum, over de Westerwijtwerdermaar, direct W van de splitsing met de Stedumermaar, is oorspronkelijk gebouwd vóór 1754 als beweegbare brug voor trekpaarden. Door de aanleg van deze brug kon het trekpaard van de ene zijde naar de andere zijde overgezet worden, waardoor trekvaart in dit gebied mogelijk werd gemaakt. In 1886 is de brug vervangen door een vaste loopbrug. De trekpaden zijn inmiddels verdwenen. In 1996 is de brug gerestaureerd. In het landhoofd aan de zuidzijde bevindt zich een steen met de inscriptie `1666-1996 Peertil wat bleev'm is'.

Door de hoge ligging is de Peertil een dominerend ruimtelijk element in het omringende landschap. Tegenwoordig heeft de brug haar oorspronkelijke functie verloren en wordt zij gebruikt door fietsers en wandelaars, als binnendoorroute tussen Stedum en Sint Annen / Thesinge. Het bruggetje is een rijksmonument, en van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde: als voorbeeld van een paardentil uit het vierde kwart van de 19e eeuw typerend voor het Groninger zeekleigebied; vanwege de redelijk hoge mate van gaafheid; vanwege de grote zeldzaamheidswaarde van het type brug; vanwege de toepassing van een type landhoofd kenmerkend voor de provincie Groningen; vanwege de bijzondere en beeldbepalende ligging in het omringende landschap; als herinnering aan de trekscheepvaart die in de provincie Groningen heeft plaatsgevonden.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Bij de Avondvierdaagse (eind mei / begin juni) kun je kiezen uit de afstanden 5 en 10 km.

- De Feestweek Stedum (juni) vindt 1x in de 2 jaar plaats, en wel in de even jaren. - Feestweek op Facebook.

- De Dikke Banden Race (op een vrijdag in juni, voor kinderen van 6 t/m 12 jaar) wordt georganiseerd door Wielervereniging Oet Steem. De vereniging beoogt zo bij de jeugd belangstelling te kweken voor de wielersport.

- De Autocross (op een zaterdag in augustus) is er kennelijk niet per definitie jaarlijks. In 2016 is het evenement wel geweest, maar in 2015 is het een keer overgeslagen. Maar áls ze het doen, doen ze het goed. In een verslag van de Autocross 2016 lezen wij: "Het publiek genoot van prachtige en spectaculaire duels, met koprollen, hoog opspattend water als er weer een auto in de sloot naast de baan vloog, en auto’s die op twee wielen door de bocht probeerden te komen. Volgens velen was het weer een ouderwetse cross, waar weer veel te genieten viel."

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Rondwandeling Groene Wissel Stedum (16 km) voert je vanaf het NS-station door het dorp en zijn buitengebied, en door het dorpje Lellens. Na het dorpsbos maak je een prachtige wandeling langs vele vaarten en sloten dwars door het weidse Groninger akker- en weidelandschap. De wandeling gaat voornamelijk over rustige fietspaden en stille boerenbetonplatenwegjes, verder een enkele lange landweg en een lange maar ook rustige asfaltweg. Onderweg loop je o.a. in een paar minuten tijd door het piepkleine, schilderachtige en karakteristieke dorpje Lellens, waar je kunt genieten van het prachtige kerkje en de paadjes daar omheen.

- Landschapsbeheer Groningen en Staatsbosbeheer hebben in 2012 samen met inwoners van Stedum een beheer- en inrichtingsplan gemaakt voor het Stedumerbos. Doel van het plan is om het bos aantrekkelijker te maken voor mens, plant en dier. In het plan wordt naast natuurwaarden ook rekening gehouden met recreatieve voorzieningen. Zo zijn banken geplaatst en wandelpaden verbeterd.

- In 2011 hebben inwoners Dorpstuin De Heemen aangelegd, gelegen achter de Zorgbuurderij (Bedumerweg 43). De tuin is geschikt voor jong en ouder en er is plek voor groenten, fruit en bloemen. De 'deelHeemers' eten van de tuin en wat over is wordt aan de weg voor verkoop aangeboden. Soms gaan kinderen naar het dorp om groenten en bloemen te verkopen. Doel van de Dorpstuin is het creëren van een open en gezellige tuin, waar je kunt genieten en je kunt laten verrassen door de wonderen van de natuur. Een tuin die openstaat voor mensen die in sociaal verband en als onderdeel van het geheel op een natuurlijke manier willen tuinieren en oogsten. "De tuin is een brandpunt van sociale samenhang en bewustwording op het gebied van voedsel. Wij laten zien dat er meer is dan de supermarkt: dat je zelf en in samenwerking kunt zaaien, telen, oogsten en opeten. En dat daar veel gezelligheid, creativiteit en onderlinge betrokkenheid uit ontstaat", aldus Dirk van Empe.

- Als fietser of wandelaar kun je binnendoor van Stedum naar Sint Annen en Thesinge, langs de Stedumermaar, en aan het eind daarvan via de bij Bezienswaardigheden beschreven Peertil.

Terug naar boven

Beeld

- Dorpsfilm van Stedum uit ca. 1968 (36 min.), gemaakt door J.W.L. Adolfs. De film geeft een beeld van de winkels, de school en de inwoners van Stedum anno eind jaren zestig. De film eindigt met een optocht van de verenigingen in het dorp.

- Ca. 3.000 oude foto's en ansichtkaarten van Stedum, op de site van de onder Geschiedenis vermelde SHS.

- Oude ansichtkaarten van Middelstum, Kantens, Onderdendam en Stedum.

- Filmpjes over Stedum op YouTube.

Terug naar boven

Links

- Site van en over Stedum.

- In principe vermelden wij op onze site geen sportverenigingen, omdat daar al genoeg andere sites voor zijn, én het doorgaans niet iets kenmerkends voor een specifieke plaats is (bijv. ieder dorp heeft wel een voetbalvereniging), en ook daarom buiten de scope van onze site valt. Maar voor bijzondere, niet-alledaagse sporten en verenigingen in de kleine kernen maken wij graag een uitzondering. Survivalvereniging Stedum is zo'n vereniging. Een jonge sportclub die zich richt op survivalrun-training en wedstrijden. Ook kun je hier terecht voor outdoor-fitness en bootcamp-training.

In 2012 zijn ze gestart als bootcampclub. Sinds 2015 is het een officiële vereniging, met sinds 2016 een prachtige eigen survivalrunbaan, aangelegd naast de ijsbaan, waarop de leden van de vereniging uitgebreid kunnen oefenen op allerlei hindernissen die zij tegen kunnen komen tijdens survivalruns. Want een survivalrun is voor de meeste mensen niet zomaar te volbrengen. Het vereist de beheersing van veel verschillende technieken, zoals touwklimmen met swingover, de apenhang, de catcrawl en andere klimtechnieken. Het is een sport waarbij iedereen zijn grenzen kan verleggen, qua uithoudingsvermogen, coördinatie, kracht, en mentale weerbaarheid. Je leert doorzetten. Niet onbelangerijk in Stedum is echter ook de training van de lachspieren. Want door het plezier bij het oefenen wordt een teamgeest gekweekt waardoor iedereen elkaar ook graag helpt die grenzen te verleggen.

- Nog een heel bijzondere club in Stedum, zeker voor zo'n klein dorp, is folkband Niceville. In 2009 begonnen als trio, is het inmiddels een 7-koppige band. Met traditionele, maar ook met unieke instrumenten spelen zij zowel covers als eigen werk. Zij treden regelmatig op in de regio, en zijn ook te boeken ter opluistering van enig evenement.

- Een derde heel bijzondere loot aan de stam van ondernemende Stedummers, die zelfs voorkomt op de Rode Lijst van Uitstervende Beroepen* - en waar het hart van de Plaatsengids.nl-redactie als eveneens kleine uitgever sneller van gaat kloppen - zijn het Boekbindatelier, de Boekwerkplaats en de kleine uitgeverij van Wim Gremmen. Gremmen maakt in zijn Boekbindatelier al sinds 1989 op ambachtelijke manier moderne producten van hoge kwaliteit. Handboekbinder is een van de oudste grafische beroepen, ouder nog dan drukker. Want ook toen er alleen nog maar handgeschreven boeken waren, werden die al ingebonden. Weliswaar zijn de toegepaste materialen in de loop der tijd sterk veranderd en verbeterd, maar de werkwijze van het boekbinden is in essentie ongewijzigd gebleven.
* Dit verzinnen wij ter plekke. Geen idee of zo'n lijst echt bestaat, maar áls hij zou bestaan, zou dit beroep er op staan (via Google vinden wij alleen een satirisch artikel van De Speld, die het 'vak' van dictator op nr. 1 plaatst op de Rode Lijst van Bedreigde Beroepen). Het is metaforisch bedoeld, in relatie tot de wél bestaande Rode Lijsten van Bedreigde Planten en Dieren, en de in 2012 door Plaatsengids.nl in het leven geroepen Rode Lijst van Bedreigde Plaatsen in Nederland.

Met zijn Boekwerkplaats biedt Wim Gremmen je de mogelijkheid ook zélf kennis te maken met het eeuwenoude, maar springlevende ambacht van boekbinden. Hij ontvangt je graag in zijn uitstekend ingerichte boekbindlokaal, waar je de beschikking hebt over alle noodzakelijke gereedschap en apparatuur.

Als derde loot aan zijn stam heeft Gremmen nog de kleine uitgeverij Stichting Gremlem, die het handgebonden boek promoot. De stichting doet dit door het uitgeven van handgebonden boeken, het organiseren van tentoonstellingen, lezingen en projecten met name voor kinderen.

- Stichting Sportdorp Stedum heeft tot doel om het sporten in het dorp in de breedste zin van het woord te bevorderen en te stimuleren. De Stichting wordt gevormd door de volgende verenigingen: Volleybalvereniging Internos: Voetbalvereniging Stedum; IJsvereniging Stedum; Scouting De Struners; Tennisvereniging De Bosbaan. De stichting beschikt, mede dankzij een subsidie van het Huis van de Sport Groningen, over een fonds om bestaande, nieuwe en vernieuwende sportinitiatieven te ondersteunen. Sinds de oprichting van de stichting zijn diverse initiatieven gefaciliteerd, (mede) gefinancierd en georganiseerd. Voorbeelden hiervan zijn o.a. de organisatie van de looptraining ter voorbereiding diverse edities van de Stemer Omloop, de organisatie van Blacklight Volleybal, een bijdrage aan Blij dat ik Glij, de organisatie van het bijzonder succesvolle Streetdance, en financiële bijdragen aan het schaatsen in Kardinge, het familiezwemmen in de Beemden en de oprichting van Wielervereniging Oet Steem.

- Zorgbuurderij de Heemen (Bedumerweg 43) is een rijksmonumentale boerderij uit 1826, waar men zorg besteedt aan mens, dier en natuur, op een melkveebedrijf met 75 melkoeien en 62 hectare land. Er is een dierenweide met kleinvee. Ook is er een dorpstuin met groente, fruit en bloemen die door Stedumers wordt gerund. Ze bieden dagbesteding vanuit de voormalige arbeiderswoning die hiervoor sfeervol is verbouwd. Men biedt tevens naschoolse zorg voor kinderen van 6 tot 12 jaar met een PGB- of ZIN- indicatie. Op de zorgboerdeij worden ook muzieklessen gegeven door De Rijdende Popschool uit Garmerwolde.

- Overzicht van lidmaten Stedum 1666-1811.

- Doop-, Trouw- en Begraafregisters Stedum 1630-1811.

- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Stedum.

Reactie toevoegen