Enzelens

Plaats
Buurtschap
Loppersum
Hoogeland
Groningen

Enzelens

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Enzelens.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Enzelens.

Terug naar boven

Status

- Enzelens is een buurtschap in de provincie Groningen, in de streek Hoogeland, gemeente Loppersum.

- De buurtschap Enzelens valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Garrelsweer.

- De buurtschap heeft geen plaatsnaamborden.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
944 kopie 1150-1158 Angeslengi, 10e-11e eeuw an Engislingi, 11e eeuw in Engislingen, 1464 Eenselens, 1467 to anzelens.

Naamsverklaring
Dat de plaats genoemd zou zijn naar de engi slingi 'enge slingeringen' van een water, is zeer twijfelachtig. Ook stelde men voor dat het een samenstelling van eng 'weide' en slingi 'winding, slinger' zou kunnen zijn. De naam is echter waarschijnlijk een ing afleiding van een persoonsnaam Angisil, of, volgens anderen, Ansgisl. De ontwikkeling van ingi tot ens is Fries.(1)

Terug naar boven

Ligging

Ded buurtschap Enzelens ligt ZO van Loppersum, ZW van Wirdum, NO van Garrelsweer, direct N van het Damsterdiep en de N360, rond de Enzelenzerlaan.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De buurtschap Enzelens omvat slechts 4 huizen.

Terug naar boven

Geschiedenis

Wierde
Enzelens is een voormalige wierde. De wierde was gelegen tussen het Damsterdiep en de Wijmers (het vaarwater naar het dorp Loppersum). De wierde is afgegraven in de periode 1881-1895. Bij het afgraven van de wierde moest de boerderij van Jan Kraak worden afgebroken omdat zij in de weg stond. Er werd een contract opgemaakt tussen de beklemde meijer Jan Kraak en de eigenaar Pieter Tichelaar, burgemeester en steenfabrikant te Loppersum. Hierbij was o.a. bepaald dat de "wierdegronden tezamen groot 5 ha 21 are 6 ca op de overvloedige hoogte mogen worden afgegraven en verkocht totdat deze percelen een hoogte behouden van tenminste 30 cm boven het thans wettelijk bestaande peil van het waterschap Fivelingo". De grond is met schepen door gegraven afvoerkanalen naar het Damsterdiep vervoerd. Eigenaar Tichelaar ontving een bepaald bedrag per ton scheepsgrond (bron: G.A. Brongers en dr. W. Koops: Bijdrage tot de kennis van de gemeente Loppersum, 1981).

Steenfabriek
Er bestond ook een steenfabriek met de naam Enzelens, waar de bekende Enzelenzer Tichels werden gemaakt; een volle ongeperforeerde onbezande kleurige handvorm baksteen van ca 22 × 10,5 × 4 cm.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De buurtschap heeft 1 rijksmonument: dwarshuisboerderij Wester Enzelens (Wijmersweg 2). Deze naam is pas in 1983 aan de boerderij gegeven. De boerderij is vernoemd naar de terp aan de achterzijde van de boerderij die in 1880-1885 is afgegraven. De boerderij is in 1883 ontworpen door architect Oeds de Leeuw Wieland uit Loppersum, in opdracht van J. Kraak, in een ambachtelijk-traditionele stijl met eclectische elementen. In de achtergevel (oostzijde) bevindt zich een opgeklampte houten schuurdeur onder strek waarboven een gevelsteen waarin gegraveerd 'J. Kraak M. Hofstede gebouwd 1883'. De schuur aan de noordzijde dateert uit 1949.

De boerderij is opvallend gelegen aan de linkerzijde van de snelweg van Groningen naar Delfzijl op een ruim stuk grond dat deels is omhaagd en omgracht. Als in 1957 de snelweg wordt aangelegd, wordt de Wijmers die dan nog voor de boerderij loopt, gedempt ten gunste van een afrit.

De boerderij met aangebouwde bijschuur is van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde: als voorbeeld van een dwarshuisboerderij uit 1883 in de provincie Groningen; vanwege de sobere vormgeving en bijzondere detaillering; vanwege de redelijke mate van gaafheid van zowel exterieur als delen van het interieur; als vroeg voorbeeld van het oeuvre van architect Oeds de Leeuw Wieland; vanwege de zeer beeldbepalende en opvallende ligging langs de snelweg van Groningen naar Delfzijl.

Reactie toevoegen