Nieuwkoop

Plaats
Dorp en gemeente
Nieuwkoop
Groene Hart Holland Rijnland
Zuid-Holland

nieuwkoop_gemeente_plattegrond_met_de_13_kernen.jpg

Sinds de gemeentelijke herindelingen van 2007 omvat de gemeente Nieuwkoop 13 dorpen. Op dit kaartje staan ze allemaal, en kun je ook mooi de ligging ten opzichte van elkaar zien. (bron: Dorpsplan Ter Aar en Korteraar)

Sinds de gemeentelijke herindelingen van 2007 omvat de gemeente Nieuwkoop 13 dorpen. Op dit kaartje staan ze allemaal, en kun je ook mooi de ligging ten opzichte van elkaar zien. (bron: Dorpsplan Ter Aar en Korteraar)

nieuwkoop_collage.jpg

Nieuwkoop, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Nieuwkoop, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

nieuwkoop_nieuwkoopse_plassen_overstekende_otters_kopie.jpg

Als je dit bord ergens ziet, is dat een goed teken, nl. dat de otter in dat gebied is teruggekeerd. In dit geval in de Nieuwkoopse Plassen, sinds 2014 (voor het eerst sinds 1978). Boswachter John monteert hier het bord om u erop te attenderen.

Als je dit bord ergens ziet, is dat een goed teken, nl. dat de otter in dat gebied is teruggekeerd. In dit geval in de Nieuwkoopse Plassen, sinds 2014 (voor het eerst sinds 1978). Boswachter John monteert hier het bord om u erop te attenderen.

Nieuwkoop.jpg

 Even buiten Nieuwkoop richting de plaats Noorden.

Even buiten Nieuwkoop richting de plaats Noorden.

Nieuwkoop_0.jpg

Via het Meijepad komen we in Nieuwkoop.

Via het Meijepad komen we in Nieuwkoop.

Nieuwkoop (2).jpg

Midden in Nieuwkoop.

Midden in Nieuwkoop.

nieuwkoopse_plassen_ophaalbrugje.jpg

Via het ophaalbrugje komen we bij de Nieuwkoopse Plassen.

Via het ophaalbrugje komen we bij de Nieuwkoopse Plassen.

nieuwkoopse_plassen.jpg

De Nieuwkoopse Plassen.

De Nieuwkoopse Plassen.

nieuwkoopse_plassen_eldorado_voor_vogels.jpg

De Nieuwkoopse Plassen, eldorado voor de vogels.

De Nieuwkoopse Plassen, eldorado voor de vogels.

ZH gemeente Nieuwkoop in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Nieuwkoop in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Nieuwkoop in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Nieuwkoop

Terug naar boven

Status

- Nieuwkoop is een dorp en gemeente in de provincie Zuid-Holland, in de regio's Holland Rijnland en Groene Hart.

- Wapen van de gemeente Nieuwkoop.

- De gemeente Nieuwkoop is per 1-9-1855 vergroot met de gemeente Achttienhoven, in 1989 met delen van de gemeenten Kamerik en Wilnis*, en in 2007 met de gemeenten Liemeer en Ter Aar.
* Dit betrof in beide gevallen grenscorrecties om het dorp Woerdense Verlaat geheel onder de gemeente Nieuwkoop te brengen.

- De gemeente Nieuwkoop omvat sinds de herindeling van 2007 naast het gelijknamige dorp verder nog de dorpen Korteraar, Langeraar, Meije (deels), Nieuwveen, Noordeinde, Noorden, Noordse Dorp, Papenveer, Ter Aar, Vrouwenakker, Woerdense Verlaat en Zevenhoven, en de buurtschappen Achttienhoven, Bilderdam (deels), Blokland, Noordse Buurt, Oude Meije (deels), Slikkendam, Vrijhoeven, Westveen en Zuideinde. In totaal zijn dit 13 dorpen en 8 buurtschappen.

- Onder het dorp Nieuwkoop vallen, ook voor de postadressen, de buurtschap Zuideinde, en, voor de postadressen, delen van het dorp Meije.

- In verband met de herindeling heeft Stichting 'Zet Nieuwkoop op de kaart!' in 2011 en 2012 een aantal activiteiten ontwikkeld en gestimuleerd, met een zo groot mogelijke betrokkenheid van alle hiervoor genoemde 13 kernen, zodat de inwoners van de vóór 2007 onder 3 gemeenten vallende kernen elkaar leren kennen en bij elkaar betrokken raken en blijven. Zo is er een kaart- en kwartetspel ´Nieuwkoop op de kaart´ uitgegeven, met onderwerpen uit alle 13 kernen. De kaarten met toelichting op de afgebeelde objecten zijn tevens uitgegeven in boekvorm.

Dit informatieve boekje 'Nieuwkoop op de kaart' wás ook online te bekijken, maar de locatie waar het stond is er niet meer. Als iemand weet of het ergens op het internet nog online te lezen is (wij kunnen het niet meer vinden), houden wij ons aanbevolen. Een ander mooi project was dat ze uit iedere kern van de gemeente iemand hebben geïnterviewd die boeiend over de bijzonderheden van zijn dorp kon vertellen. Die interviews staan op het internet en hebben wij bij de kernen in kwestie gelinkt, maar op de YouTube-pagina 'Nieuwkoop op de kaart' vind je ze ook allemaal bij elkaar.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Nieuwkoop.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1281-1284 Niencoep, 1317 Nuencoep, 1346 Nuwen cope, 1597 Nyeucoop.

Naamsverklaring
Betekent bij de nieuwe cope 'veenontginning'. Zie ook Teckop, Willeskop.(1)

Terug naar boven

Ligging

Nieuwkoop ligt O van Alphen aan den Rijn, N van Bodegraven, NW van Woerden, ZW van Mijdrecht en Uithoorn.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Nieuwkoop 304 huizen met 2.132 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 211/1.462 (= huizen/inwoners), het dorp Noorden 52/383, buurtschap Meije (deels) 13/91 en polder Achttienkavelspolder 28/196. Tegenwoordig heeft de gemeente Nieuwkoop ca. 11.000 huizen met ca. 27.000 inwoners, waarvan ca. 3.500 huizen met ca. 8.500 inwoners in het gelijknamige dorp.

- Overzicht van in statistisch opzicht 'wijken' en 'buurten' in de gemeente Nieuwkoop.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Nieuwkoop, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Historisch Genootschap Nieuwkoop e.o.

- Streekarchief Rijnlands Midden beheert de archieven van de gemeenten Alphen aan den Rijn, Kaag en Braassem en Nieuwkoop, inclusief die van de rechtsvoorgangers.

- Sinds 2017 is het beheer van de historische gemeentearchieven van de gemeenten Kaag en Braassem en Nieuwkoop in handen van Erfgoed Leiden en Omstreken (ELO). ELO beheert vele archieven uit de Rijnlandse Regio. Door de toevoeging van de genoemde archieven, en de gefaseerde digitalisering ervan, worden nu nog meer bronnen via één zoekmachine toegankelijk. De samenwerking geeft de genoemde gemeenten bovendien de mogelijkheid om gebruik te maken van de expertise, faciliteiten en (internationale) samenwerkingsverbanden van Erfgoed Leiden en Omstreken. Zoals het verder digitaliseren van archiefbestanden. ELO is tevens een voorstander van open data, waarbij gegevens beschikbaar zijn voor iedereen en toegankelijk komen via andere websites, die vaak door genealogen worden gebruikt. Enkele voorbeelden zijn openarch.nl, ancestry.com en myheritage.com.

- Reportage met geboren en getogen Nieuwkoper Leendert Jansen (1950), waarin hij het een en ander vertelt over verleden en heden van Nieuwkoop.

- Reportage met Cees van Lith (1946), die zich al sinds zijn jeugd verdiept in de geschiedenis van het openbaar vervoer in Nieuwkoop en de omliggende regio.

- Reportage met geboren en getogen Nieuwkoper Leo van Diemen, waarin hij u vertelt over verleden en heden van zijn beroep: rietsnijden. Van de 100 rietsnijders die er vroeger waren, zijn er nu nog 10 over.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Het dorp Nieuwkoop heeft 17 rijksmonumenten.

- Hervormde kerk uit 1821 (Regthuysplein 18).

- RK Kerk Onze Lieve Vrouwe Hemelvaart met pastorie (1935, Dorpsstraat 35-37).

- Remonstrantse kerk uit 1822 (Dorpsstraat 131).

- Het achthoekige huis aan de Ziendeweg 8 is het restant van de Achtkante Molen of Nieuwe Ziende Molen uit 1809.

- Toren van het voormalige Hoge Huis. Dat huis is in de 19e eeuw al afgebroken, de toren uit 1627 staat er dus nog. Deze is te beklimmen. Reportage over toren Hoge Huis te Nieuwkoop.

- Gevelstenen in Nieuwkoop.

- Het Regthuys is een rechthoekig gebouw uit 1628 (in voorgevel) met zadeldak. Aan de voorzijde een rijk gedetailleerde puntgevel met pilasterstellingen, vensters met houten kruiskozijnen en luiken en een topfronton met een gebeeldhouwde bekronende wapenleeuw. Verder 6 sierankers en een Justitiabeeld in een nis boven de ingang. Het pand heeft tot 1932 als gemeentehuis gefunctioneerd. In 1959 heeft een grote restauratie plaatsgevonden en is het gebouw weer in oorspronkelijke toestand teruggebracht. Culturele vereniging ’t Regthuys is de gebruiker van het gebouw en organiseert er exposities en cursussen. Tevens is het Regthuys één van de trouwlocaties in de gemeente Nieuwkoop.

- Smederijmuseum Nieuwkoop is onstaan doordat de dreigende verdwijning van de smederij van wijlen de heer Verkley een aantal particulieren ertoe bracht een stichting op te richten tot behoud van deze smederij. Het museum bevat, behalve de twee oorsronkelijke smidsvuren met blaasbalg, een unieke verzameling gereedschappen en materialen die gebruikt werden in de vele Nieuwkoopse kleine smederijen in de tijd van de turfwinning in de Nieuwkoopse polder. Tijdens openingstijden en bij het bezoek van groepen wordt er gesmeed.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- De Facebookpagina 'Ontdek Nieuwkoop' (plus de gelijknamige, aldaar gelinkte site) houdt je op de hoogte van wat er de komende tijd zoal te doen is in deze gemeente.

- Stichting Triathlon Nieuwkoop organiseert op een zondag begin april een Zwemloop (= zwemmen en hardlopen) over verschillende afstanden. En op een zondag begin juni (in 2018 voor de 36e keer) is er de halve Vink + Veenman Triathlon (1900 meter zwemmen, 90 km fietsen en 21 km lopen).

- Oranjeweek Nieuwkoop is een hele week feest voorafgaand aan Koningsdag en natuurlijk op Koningsdag zelf, met o.a. diverse live artiesten en allerlei sport- en spelactiviteiten.

- Bluestocht Nieuwkoop - Noorden (op een zaterdag in juni) wordt gehouden in een aantal cafés in de genoemde dorpen plus buurdorp Woerdense Verlaat.

- Timmerdorp Nieuwkoop is er voor de basisschooljeugd, in de laatste week van de zomervakantie.

- Sinterklaas.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De Nieuwkoopse Plassen is een oase in het Groene Hart. Hier is rust en ruimte voor plant, dier en mens, ondanks de drukte van de Randstad. Voor veel bijzondere planten en dieren is dit natuurgebied een toevluchtsoord. De verschillende typen natuur in de Nieuwkoopse Plassen zorgen voor een grote diversiteit aan planten en dieren: uitgestrekte rietlanden met rietvogels, waardevolle hooilandjes vol bijzondere bloemen, de één na grootste kolonie purperreigers van Nederland en de grootste oppervlakte aan moerasheide in Europa.

Voor het eerst sinds 1978, toen de laatste otter in dit gebied uitstierf, is er in 2014 weer een otter gesignaleerd in de Nieuwkoopse Plassen. En in 2015 zijn er voor het eerst weer otters geboren in het Groene Hart. Volgens beheerder Natuurmonumenten betekent de terugkeer van "de ambassadeur van de zoetwaternatuur" dat het goed gaat met de Nieuwkoopse Plassen. "De otter staat aan de top van de voedselketen; dat hij terug is, zegt iets over de kwaliteit van de natuur", aldus Natuurmonumenten. Bezoekerscentrum Nieuwkoopse Plassen is het ideale startpunt voor een tocht door dit gebied.

- Sinds 2010 wordt gewerkt aan de ontwikkeling van natuur en recreatie in de Meijegraslanden en de Bovenlanden. De Bovenlanden is een nieuw natuurgebied van 200 hectare tussen Nieuwkoop en Noorden, met veel plassen. Het wordt aangelegd in de droogmakerij Nieuwkoop-Noorden. De planten en dieren uit de Nieuwkoopse Plassen krijgen zo meer ruimte, waardoor hopelijk bestaande populaties groeien en verdwenen soorten terugkeren. Voor de Meijegraslanden geldt dat het gebied deel uitmaakt van de Ecologische Hoofdstructuur, die de Nieuwkoopse Plassen verbindt met de Vinkeveense Plassen. In de graslanden wil men daarom rietlanden, bloemrijk grasland, open water en vochtig schraalland ontwikkelen. Ook voor de Meijegraslanden geldt dat de waterstand er moet gaan schommelen met de seizoenen. Het gebied wordt gedeeld tussen Natuurmonumenten (met 160 hectare) en boeren, die 340 hectare in eigendom hebben. Zij willen daar graag, zoveel mogelijk in overeenstemming met de natuur, blijven boeren.

- Speeltuin Zuideinde is - volgens hun site - een "super leuke speeltuin". Vanaf 2e paasdag t/m de herfstvakantie geopend maandag t/m vrijdag van 15.00 tot 17.00 uur. Ook te huur voor feestjes. - Speeltuin De Zudde (Reigerstraat).

- Nieuws van de winkeliers in het centrum van Nieuwkoop.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Nieuwkoop (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Nieuwkoop. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter.

- Media / nieuws: - RTV Hollands Midden is de omroep voor de kernen van de gemeente Nieuwkoop.

- Kulturhus: - Kaleidoskoop is het eerste Kulturhus in de provincie Zuid-Holland. Wonen, welzijn nieuwe stijl én cultuur onder één dak. Kom naar Kaleidoskoop voor dans, muziek, theater, film, workshops en cursussen. Daar zit vast ook iets voor jou tussen!

- Onderwijs en kinderopvang: - Op het Ashram College in Nieuwkoop kunnen leerlingen een opleiding op vmbo BB-, vmbo KB-, vmbo TL-* of havo-niveau volgen. De school staat bekend om de kleinschalige en veilige leeromgeving waarin leerlingen zich snel thuis voelen, en staat voor goed en actief onderwijs en persoonlijke en betrokken begeleiding van leerlingen. Wie op het Ashram College zit, wordt gestimuleerd om creatief en ondernemend te denken en te doen. Ze organiseren veel leuke en leerzame activiteiten en projecten en zoeken regelmatig de samerwerking met het bedrijfsleven op. - Basisschool De Rietkraag. - Basisschool De Zilveren Maan. - Maranathaschool. - KDV Polderpret verzorgt op diverse scholen in de omgeving de Tussenschoolse opvang (TSO).

- Jeugd: - Scouting Nieuwkoop is opgericht in 1945.

- Sport: - OKK is een sportvereniging met lessen voor jong en ouder. Gym, turnen, freerunnen en sportlessen om fit te worden of te blijven. - Vissersvereniging Nieuwkoop en Noorden is opgericht in 1905 (en in 2015 gefuseerd met sportvissersvereniging Vitoge) en heeft tot doel het behartigen van de belangen van de aangesloten beroeps- en sportvissers en exploitanten van viswater in en rondom het gebied van de Nieuwkoopse Plassen. Daarnaast is het bevorderen en instandhouden van de visserij en visserijwateren een belangrijk oogmerk alsmede het behoud van het traditionele plassenlandschap en zijn waarden ten behoeve van de mens en de natuur. Tevens heeft de vereniging als doel het bevorderen van de hengelsport als sportieve recreatie en het beschermen en verbeteren van de visstand in en rondom het plassengebied. Om te mogen vissen in de wateren van de Nieuwkoopse Plassen heb je een aparte vergunning nodig, die bij de vereniging te verkrijgen is en bij nog een aantal andere instanties in de gemeente, waarvoor zie de link. - Voetbalvereniging SV Nieuwkoop.

- Welzijn: - Ken je het ANWB Kinderfietsenplan? De ANWB zamelt kinderfietsen in, knapt ze op en geeft ze aan kinderen tussen de 10 en 18 jaar die opgroeien in armoede. Aanvragen voor een fiets kunnen worden gedaan door maatschappelijke organisaties met een ANBI-status. Zo heeft IPCI (Inter Parochiële Caritas Instelling) De Mantel (Nieuwkoop / Noorden / Woerdense Verlaat) anno 2017 al 15 kinderen van vluchtelingen en andere gezinnen die leven in armoede aan een fiets kunnen helpen.

- Veiligheid: - Politie m.b.t. de gemeente Kaag en Braassem en Nieuwkoop.

Reactie toevoegen