Ter Aar

Plaats
Dorp
Nieuwkoop
Groene Hart
Zuid-Holland

gemeente_ter_aar_anno_ca_1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Ter Aar anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Gemeente Ter Aar anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

ter_aar_collage.jpg

Ter Aar, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Ter Aar, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Ter-Aar-MSD-20120315-255241.jpg

Ter Aar, voorheen Aardam

Ter Aar, voorheen Aardam

Ter-Aar-MSD-20120315-255243.jpg

Ter Aar heeft zowel plaatsnaamborden mét als zónder koppelteken. De officiële spelling is zonder koppelteken.

Ter Aar heeft zowel plaatsnaamborden mét als zónder koppelteken. De officiële spelling is zonder koppelteken.

ter_aar_besluit_gemeenteraad_26-11-1992_aardam_wordt_ter_aar.jpg

Wellicht vond de gemeente Ter Aar het onhandig dat er in de gemeente geen sprake was van een plaatsnaam/dorpskern Ter Aar. Op 26-11-1992 neemt de gemeenteraad het kloeke besluit om de naam van de hoofdplaats Aardam te veranderen in Ter Aar ...

Wellicht vond de gemeente Ter Aar het onhandig dat er in de gemeente geen sprake was van een plaatsnaam/dorpskern Ter Aar. Op 26-11-1992 neemt de gemeenteraad het kloeke besluit om de naam van de hoofdplaats Aardam te veranderen in Ter Aar ...

ter_aar_bestemmingsplan_aardam_2006.jpg

... Dan verwacht je toch niet dat diezelfde gemeente 14 jaar later, in 2006, nog een nieuw Bestemmingsplan maakt voor de 'kern Aardam'!?

... Dan verwacht je toch niet dat diezelfde gemeente 14 jaar later, in 2006, nog een nieuw Bestemmingsplan maakt voor de 'kern Aardam'!?

ter_aar_aardamse_basketball_club.jpg

De gemeenteraad heeft eind 1992 dus besloten om de dorpsnaam Aardam te wijzigen in Ter Aar. Toch blijven inwoners nog altijd aan de oude naam gehecht, getuige o.a. de in 2005 opgerichte Aardamse Basketball Club, met de sporthal in 'de woonkern Aardam'...

De gemeenteraad heeft eind 1992 dus besloten om de dorpsnaam Aardam te wijzigen in Ter Aar. Toch blijven inwoners nog altijd aan de oude naam gehecht, getuige o.a. de in 2005 opgerichte Aardamse Basketball Club, met de sporthal in 'de woonkern Aardam'...

Ter Aar

Terug naar boven

Status

- Ter Aar is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de streek Groene Hart, gemeente Nieuwkoop. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2006.

- De gemeente Ter Aar is in 1841 vergroot met de gemeente Vrijhoeven.

- De gemeente omvatte naast de gelijknamige hoofdplaats verder nog de dorpen Korteraar, Langeraar en Papenveer, de buurtschap Vrijhoeven en een klein deel van de buurtschap Bilderdam. Al deze (delen van) kernen liggen voor de postadressen 'in' Ter Aar, omdat deze dorpen in 1978 geen eigen postcode en postale plaatsnaam hebben gekregen.

- Wapen van de voormalige gemeente Ter Aar.

Terug naar boven

Naam

Spelling
Ter Aar heeft zowel plaatsnaamborden mét als zónder koppelteken. De officiële spelling is zonder koppelteken.

Oudere vermeldingen
1280-1287 Are, 1348 vander kerke ter Aren, 1396 Aere.

Naamsverklaring
Genoemd naar de ligging aan de veenrivier de Aar (het huidige Aarkanaal, red.), die bij Alphen in de Oude Rijn uitkomt. De waternaam Aar is een in de meeste Germaanse talen voorkomend hydroniem (etymologisch verwant met het Latijnse aqua ´water´), vergelijk het Duitse Ahr.(1)

Alternatieve benaming / in de volksmond
Het huidige dorp Ter Aar heette tot eind 1992 formeel nog Aardam (genoemd naar de ligging rond de toenmalige dam in de rivier de Aar. Tegenwoordig ligt het dorp rond de brug over het Aarkanaal). Oorspronkelijk was de huidige dorpsnaam alleen maar de gemeentenaam, die de dorpen Korteraar en Langeraar omvatte plus de buurtschappen Aardam en Vrijhoeven (zie daarvoor ook hieronder bij Statistische gegevens, waar wij e.e.a. 'tekstueel illustreren'). Volgens het Jaarboekje 1993 van de Vereniging Oud Leiden (pag. 35) heeft de gemeenteraad van de toenmalige gemeente op 26 november 1992 besloten om de naam van de kern Aardam te veranderen in Ter Aar. Vanaf dat moment bestaat in de praktijk (geografisch gezien) deze plaatsnaam dus pas.

Wat e.a.a. namelijk extra verwarrend maakt is dat in 1978, bij de totstandkoming van ons huidige postcodesysteem, door gemeente en/of PTT voor het hele grondgebied van de gemeente Ter Aar alleen de gelijknamige 'postale woonplaats' is vastgesteld. Waardoor er vanaf dan formeel in adresbestanden weliswaar een 'woonplaats' met die naam was, maar die in de praktijk echter alleen de dorpen Korteraar, Langeraar, Papenveer en Aardam omvatte, welker inwoners dus in hun postadres moesten - en daardoor nog steeds moeten - schrijven dat ze zogenaamd 'in' de woonplaats Ter Aar wonen, wat dus in feite als historische vergissing kan worden beschouwd. Immers die woonplaats bestond in 1978 nog helemaal niet, want er was toen alleen nog maar een geméénte met die naam...

Weliswaar is het besluit van de gemeenteraad uit 1992 om de dorpsnaam Aardam te veranderen in Ter Aar ter plekke tot uiting gekomen in gelijknamige plaatsnaamborden. Echter, wij zien in diverse stukken dat de plaatsnaam Aardam voor dit dorp in de praktijk bij sommigen nog altijd in gebruik is:
- zo is er bijv. de Aardamse Basketball Club, die op haar site (zie hieronder bij Links, zie tevens de afbeelding) tevens stelt dat de sporthal waar zij trainen "centraal is gelegen in de woonkern Aardam (gemeente Nieuwkoop)";
- heeft de toenmalige gemeente nota bene in 2006 nog het Bestemmingsplan voor de 'kern Aardam' vastgesteld*;
- spreekt ook de huidige gemeente Nieuwkoop nog van een adres te Aardam;
- en stelt de lokale Cultuurhistorische Vereniging in haar periodiek Vosholkroniek (4e kwartaal 2006), dat de inwoners van de gemeente ook ná de herindeling van 1 januari 2007 "gewoon bewoners blijven van Ter Aar met haar kernen Aardam, Langeraar, Papenveer en Korteraar".
Het lijkt er dus op dat in de praktijk zowel een deel van de inwoners als instanties - ook - de plaatsnaam Aardam is blijven hanteren, en veel inwoners kennelijk aan de oude plaatsnaam gehecht blijven.
* Wat dus in tegenspraak is met haar eigen besluit d.d. 26-11-1992(!), om de plaatsnaam Aardam te veranderen in Ter Aar, zoals verwoord in de vorige alinea. 14 jaar nadien hanteerde de gemeente dus zélf nog altijd de 'oude' dorpsnaam in een nota bene formeel stuk als een Bestemmingsplan...

Terug naar boven

Ligging

Ter Aar ligt ten noordoosten van Alphen aan den Rijn, ten noordwesten van Nieuwkoop.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 heeft de gemeente 265 huizen met 1.782 inwoners, verdeeld in de dorpen Langeraar 136/994 (= huizen/inwoners) en Korteraar 125/748, en buurtschap Vrijhoeven 4/40. Overigens worden Langeraar en Korteraar in de Volkstelling van 1840 nog als buurtschappen betiteld. Papenveer bestaat dan nog niet. En ook Aardam (de huidige kern Ter Aar dus, zoals hierboven beschreven onder Status) had kennelijk nog niet voldoende omvang om apart te worden vermeld.

- Bij de opheffing van de gemeente Ter Aar in 2007 heeft zij ca. 9.000 inwoners. Het gelijknamige dorp heeft ca. 2.000 huizen met ca. 4.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van (de kernen van) deze voormalige gemeente, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Cultuurhistorische Vereniging Ter Aar beheert o.a. het Historisch Museum Ter Aar (onder de link vind je informatie over zowel vereniging als museum). Het museum laat de geschiedenis van de omgeving zien, met de kernen Papenveer, Korteraar, Langeraar en Aardam, met o.a. veel instrumenten en materialen afkomstig uit de tuinbouw.

- Geschiedenis van Ter Aar op de site van de gemeente Nieuwkoop.

- Reportage met geboren en getogen Aardammer Wim van Eijk (1939) over verleden en heden van Aardam / Ter Aar.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Ter Aar heeft 2 rijksmonumenten, zijnde de boerderij uit 1789 op Ringdijk 20 (vanwege de zeldzame schouw met grote tegeltableaus) en de Hervormde kerk van de Hervormde Gemeente.

- Ter Aar heeft 6 gemeentelijke monumenten, zijnde 1. Een laag pand met zadeldak, grotendeels met riet gedekt. Het dakvlak is aan de voorgevel beëindigd met zeer zware windveren en makelaar, op Aardamseweg 20. 2. 3 veenderswoningen uit 2e helft 19e eeuw op Aardamseweg 43, 45 en 47. 3. Sluisje uit 1913 bij nr. 32. 4. Poldergemaal met oudste gedeelte uit 1894 op Hogedijk 10. 5. Voormalige school uit 1900, tegenwoordig in gebruik als woonhuis, op Kerkweg 5. 6. Gereformeerde kerk uit 1912 op Oostkanaalkade 2.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Sinds 2014 is Stichting !Triggr actief in de regio. De doelstelling is om mensen (zowel jong als ouder) te ‘triggeren’ tot actie. Oftewel: ze uit die luie stoel, achter de TV en achter de computer vandaan te halen! Actief bezig zijn en houden. Dat lukt tot nu toe heel goed. De stichting is heel klein begonnen, met schaaklessen voor kinderen, na schooltijd. Dat was een succes. Meerdere succesvolle activiteiten voor kinderen volgden, zoals een waterspellendag in de zomervakantie (Poseidon), een GPS-zoektocht en de Grote Legodag. Daarna is !Triggr verder gegaan met ook ‘triggerende’ activiteiten voor (jong)volwassenen. Ook dit loopt erg goed. Zo zijn er de Leesclub, de Pubquiz, gitaarlessen, het Groene Hart Dictee en ga zo maar door.

De stichting is actief in en om Ter Aar, waarbij de deelnemers uit alle windstreken komen en van harte welkom zijn. De meeste deelnemers melden zich vanuit de gemeente Nieuwkoop maar ze komen ook uit bijvoorbeeld Boskoop, Bodegraven, Leimuiden en zelfs Leiden. Sinds eind 2016 bieden ze ook 3 'escape rooms', zeer geschikt als familie- of team-uitje met collega's; The Robbery (16+), De Bankoverval (jeugd), die je beide op locatie in Ter Aar speelt, en mini-escape room De School, die je kunt huren en thuis of met collega's op het werk kunt spelen. Informatie over actuele activiteiten vind je op de Facebookpagina van Stichting !Triggr.

- Vanaf maart 2018 vertrekt elke 2e vrijdagochtend van de maand om 9.00 uur de Groene Hart Fietsgroep voor een gezellige en sportieve fietstocht. José Ratterman bedenkt elke maand een leuke fietsroute door het Groene Hart met onderweg een tussenstop* bij een uitbater in de regio. Voor 12.00 uur ben je weer terug in Ter Aar. De fietstochten zijn geschikt voor fietsers op gewone fietsen met versnellingen en voor de elektrische fietser. De kosten voor deelname zijn €40,= voor 8 fietstochten per jaar op vrijdagochtend. Je kunt je opgeven via de hierboven vermelde Stichting !Triggr. *De consumptie onderweg is voor eigen rekening.

- Koningsdag.

- Hoe krijgen we meer levendigheid in het dorp? Met die gedachte in het achterhoofd zijn Erik Swaab, Peter Veenhuis en Pieter de Vries in 2017 met elkaar om de tafel gaan zitten. Dat resulteerde in de oprichting van Stichting Aardamse Braderie. De laatste grote braderie dateerde van 5 mei 1984. Ze willen in het vervolg weer jaarlijks de zaterdag na Hemelvaart de Braderie organiseren. In 2018 organiseerde de stichting de eerste Braderie Aardam / Ter Aar. Tevens stellen ze zichzelf als doel om de Ter Aarse verenigingen financieel te ondersteunen. Met het organiseren van de Braderie ondersteunen ze gelijktijdig de Ter Aarse middenstand en is het een sociaal evenement waar mensen elkaar ontmoeten.

- Aan de Kunstweek Ter Aar (eind juni, in 2019 voor de 4e keer) werken o.a. winkeliers, organisaties en scholen in in de omgeving mee. De scholen doen mee met een schilderkunst-project in samenwerking met ParkVilla en het lijkt de organisatie heel leuk om samen met de zorginstellingen uit de regio ook een project op te pakken. Ze hebben hiervoor het Wildbrei-project in het leven geroepen; op verschillende hot-spots in de kernen gaan ze buitenobjecten zoals tuinbanken, fietsen en oude brievenbussen plaatsen die omwikkeld zijn met haak- en breiwerken.

Ook ediltie 2018 was weer een groot succes. Dat was mede te danken aan de inzet en bijdragen van het koor, de exposanten, bedrijven / organisaties / kerken met expositieplekken, vrijwilligers, ParkVilla-docenten, de basisscholen en de sponsoren. De dorpskernen Ter Aar en Langeraar zijn eind juni 2018 een volle week lang toebedeeld geweest met aparte, mooie kunst. Stichting !Triggr heeft veel van haar doelstellingen gehaald: een grotere variatie aan kunst, meer deelnemers, meer basisscholen, meer expositieplekken en een langere duur van de exposities.

De variatie aan kunst sprak tot de verbeelding: foto-kunst, keramiek, schilderijen vervaardigd op basis van olieverf, acrylverf en op waterbasis en schilderijen met gemengde technieken. Er waren bovendien etsen, quilts, basisschoolkunst, wildbreikunst, ze hadden kunstkamers met kunst van docenten en cursisten, kunst ‘uit het Gooi’, er was een musical, een koor, plastic kunst en nog veel meer. Dat het een geslaagde Kunstweek is geweest, spreekt ook uit het feit dat er ook veel kunst verkocht is.

- Sinds 1997 organiseert Drum- & Showband Dice Musica '83 jaarlijks de Taptoe Ter Aar (op een zaterdag eind juni), waaraan behalve dit korps ook nog een 5-tal andere muziekkorpsen deelneemt. In de beginjaren is dit gehouden in Sporthal De Vlinder. Altijd verzekerd van 'goed weer', maar door het groeiende bezoekersaantal wordt de sporthal na een aantal jaren te klein. In 2005 wordt de overstap gemaakt naar het Lindenplein. Sindsdien is het bezoekersaantal explosief gegroeid. Sinds enkele jaren wordt er een tribune wordt geplaatst om het publiek een zitplaats te kunnen aanbieden. Ondanks dat moeten velen genoegen nemen met een sta-plaats.

In 2007 is Stichting Dice Musica for Kids opgericht. Deze stichting heeft als doel het stimuleren, bevorderen en verbeteren van het muziekonderwijs op de (basis-)scholen en (muziek-)verenigingen in de omgeving door middel van allerlei vormen van educatie. Tot de doelstellingen behoort ook het organiseren van evenementen, zoals taptoes, festivals en optredens, ter promotie van de muziek(educatie) en ter verwerving van nieuwe leden. Sinds 2007 organiseert de stichting de jaarlijkse Taptoe. Taptoe Ter Aar is eenvoudig van opzet, maar groot van impact. Het is een van de vooraanstaande evenementen op muzikaal gebied in de regio. Uniek is dat de entree gratis is. Dit wordt mede mogelijk gemaakt door de sponsoring en de enthousiaste groep vrijwilligers.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Winkelcentrum Lindenplein.

Terug naar boven

Beeld

- Oude en recente foto's, ansichtkaarten e.d. van Ter Aar, Langeraar, Korteraar en Papenveer op Facebook. Dit is een besloten groep, d.w.z. dat je een lidmaatschap moet aanvragen om e.e.a. te kunnen bekijken en te kunnen reageren en plaatsen. De beheerder van de pagina doet de volgende oproep: "Volgens mij zwerven overal nog mooie oude foto's van onze dorpen rond. Daarom deze site, met de intentie om mensen die oude foto's nog ergens op zolder of in een oude schoenendoos hebben liggen, op deze site te laten plaatsen, zodat iedereen ervan kan meegenieten."

- Fotoserie van Ter Aar van fotograaf Martin Stevens.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Ter Aar (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Onderwijs: - Basisschool Het Kompas. - Basisschool De Vosseschans. - Basisschool De Fontein. "Onder het motto 'Samen Scholen in Ter Aar' zijn de drie basisscholen in het dorp op zoek gegaan naar verbinding en samenwerking. Dat heeft geleid tot het gezamenlijk willen ontwikkelen van één integraal onderwijsconcept met als doel goed onderwijs te bieden voor ieder kind, passend bij uiteenlopende onderwijsbehoeften en met ruimte voor eigen leerstijlen en eigen talent. We willen kinderen een stevige basis meegeven om kinderen te ondersteunen in hun ontwikkeling naar sociale en verantwoordelijke burgers in een brede samenleving. Dat is waar we voor willen gaan, op weg naar één basisschool in het toekomstige Integraal Kind Centrum (IKC) in het dorp. Het nieuwe IKC wordt naar verwachting in juni 2021 opgeleverd. Belangrijk is dat onze gezamenlijke visie op kinderen in een “IKC met 6 O’s” (onderwijs, opvang, opvoeding, ontwikkeling, ontspanning en ontmoeting), in ieder geval wordt gedragen door het basisonderwijs, kinderopvang, peuterspeelzaalwerk en buitenschoolse opvang."

- "KC De Boomhut is niet zomaar een Kindcentrum. Met hun sportBSO, TalentBSO en peuter-kleutergroep streven ze er naar de kinderen ervaringsgericht op te vangen. Dit doen ze in verschillende ruimtes binnen De Vosseschans, maar ze zijn ook veel buiten te vinden en bij sportverenigingen of bij de Scouting. Samen met de school, peuterspeelzaal en de gastouders vormen ze een integraal kindcentrum: van goed onderwijs naar ervaringsgericht ontwikkelen in de vrije tijd. KC De Boomhut draait op de eerste plaats om de kinderen. Hun welbevinden en hun ontwikkelingsmogelijkheden staan voorop. Ze hebben daarom drie groepen ingericht: peuterkleutergroep, TalentBSO en de SportBSO. Ze besteden uitzonderlijk veel aandacht aan het ontdekken van competenties en talenten zowel binnen het team als bij de kinderen. Want als je doet wat je goed kan of leuk vind hoef je nooit meer te werken!" Aldus KC De Boomhut op hun site.

- Lezen: - Bibliotheek De Aarlezer.

- Jeugd: - "Scouting Wapata (= WAter PAdvinders Ter Aar) is in 1967 begonnen als kleine landwerkgroep en inmiddels uitgegroeid tot een actieve jeugdvereniging met meer dan 200 leden binnen tien verschillende speltakken, zowel landwerk als waterwerkgroepen. Wapata heeft ruim 40 actieve vrijwilligers en een professioneel georganiseerd bestuur. Sinds de oprichting is Scouting Wapata continu in ontwikkeling geweest. De vereniging heeft vier verschillende clubhuizen gehad, heeft naast landwerk ook waterwerkgroepen opgericht en heeft de vloot uitgebreid van 1 lelievlet en wat houten bootjes tot de huidige vloot, met 10 lelievletten en een sleepboot. In 2005 is Wapata tevens gestart met een speciale groep voor kinderen met een verstandelijke handicap (Blauwe Vogels). Daarnaast is de vereniging actief betrokken bij de ontwikkelingen in en om het dorp Ter Aar. Om ook in de toekomst door te kunnen groeien, zetten zich elke dag tal van vrijwilligers in. Gewone mensen die graag iets terug willen doen voor de vereniging waar ook zij mooie jaren hebben beleefd (en nog steeds beleven). Zo is er de afgelopen jaren een botenloods gerealiseerd op ons eigen terrein. Dit om ook de komende jaren door te kunnen groeien en zo nog vele mooie scoutingavonturen te mogen beleven."

- Muziek: - In 1983 wordt de Drum- & Showband + Twirl Team Dice Musica '83 opgericht. De naam van de vereniging betekent “iets doen met muziek”. In de beginjaren speelt men op signaaltrompetten en is er een slagwerkgroep. In de loop der jaren is de bezetting veranderd naar een volwaardige drumfanfare.

- Sinds 2017 is er in Ter Aar Popkoor Raak!.

- Sport: - Voetbalvereniging TAVV is opgericht in 1949.

- Aardamse Basketball Club (ABC).

- Schaatstrainingsgroep (STG) Ter Aar is opgericht in 1963. Momenteel schaatst de STG met ruim 400 personen uit de hele regio, elke week (gedurende het seizoen) een of meer keren in Haarlem of Leiden. In Leiden rijdt de jeugd van 7 t/m 10 jaar. Er zijn bijna 30 trainers actief voor de STG.

- Sportvereniging Advendo biedt al meer dan 50 jaar een groot gymnastiekaanbod voor de inwoners van Ter Aar en Langeraar. Zo verzorgen zij een variatie aan sporten als streetdance, gymnastiek, selectieturnen, conditiegym, Pilates, Aereobics en Meer Bewegen Voor Ouderen. Voor ieder wat wils, voor de leeftijd van 2,5 tot 90+ jaar!

- Zorg: - Zorgboerderij De Hoop. - Zorgboerderij De Paradijsvogelbloem.

Reacties

(2)

Wij gaan vandaag naar Ter Aar! Helemaal blij gemaakt met alles wat we daar kunnen gaan zien en beleven! Super veel zin in!!!

Dat is goed om te horen! Daar doen we het ook voor, dat mensen niet alleen lezen over de bijzonderheden van de plaatsen in ons land, maar ze ook 'in het echt' gaan bekijken.

Reactie toevoegen