Ter Aar

Plaats
Dorp
Nieuwkoop
Groene Hart
Zuid-Holland

ter_aar_collage.jpg

Ter Aar, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Ter Aar, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Ter-Aar-MSD-20120315-255241.jpg

Ter Aar, voorheen Aardam, gemeente Nieuwkoop

Ter Aar, voorheen Aardam, gemeente Nieuwkoop

Ter-Aar-MSD-20120315-255243.jpg

Ter Aar heeft zowel plaatsnaamborden mét als zónder koppelteken. De officiële spelling is zonder koppelteken.

Ter Aar heeft zowel plaatsnaamborden mét als zónder koppelteken. De officiële spelling is zonder koppelteken.

Ter-Aar-MSD-20120315-255246.jpg

Ter Aar, voorheen Aardam, gemeente Nieuwkoop

Ter Aar, voorheen Aardam, gemeente Nieuwkoop

Ter-Aar-MSD-20120315-255251.jpg

Ter Aar, voorheen Aardam, gemeente Nieuwkoop

Ter Aar, voorheen Aardam, gemeente Nieuwkoop

Ter-Aar-MSD-20120315-255253.jpg

Ter Aar, voorheen Aardam, gemeente Nieuwkoop

Ter Aar, voorheen Aardam, gemeente Nieuwkoop

ter_aar_besluit_gemeenteraad_26-11-1992_aardam_wordt_ter_aar.jpg

Wellicht vond de gemeente Ter Aar het onhandig dat er in de gemeente Ter Aar geen sprake was van een plaatsnaam/dorpskern Ter Aar. Op 26-11-1992 neemt de gemeenteraad het kloeke besluit om de naam van de hoofdplaats Aardam te veranderen in Ter Aar.

Wellicht vond de gemeente Ter Aar het onhandig dat er in de gemeente Ter Aar geen sprake was van een plaatsnaam/dorpskern Ter Aar. Op 26-11-1992 neemt de gemeenteraad het kloeke besluit om de naam van de hoofdplaats Aardam te veranderen in Ter Aar.

ter_aar_bestemmingsplan_aardam_2006.jpg

... Dan verwacht je toch niet dat diezelfde gemeente 14 jaar later, in 2006, nog een nieuw Bestemmingsplan maakt voor de 'kern Aardam' !?

... Dan verwacht je toch niet dat diezelfde gemeente 14 jaar later, in 2006, nog een nieuw Bestemmingsplan maakt voor de 'kern Aardam' !?

ZH gemeente Ter Aar in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Ter Aar in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Ter Aar in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Ter Aar

Terug naar boven

Status

- Ter Aar is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de streek Groene Hart, gemeente Nieuwkoop. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2006.

- De gemeente Ter Aar is in 1841 vergroot met de gemeente Vrijhoeven.

- De gemeente Ter Aar omvatte naast de gelijknamige hoofdplaats verder nog de dorpen Korteraar, Langeraar en Papenveer, de buurtschap Vrijhoeven en een klein deel van de buurtschap Bilderdam. Al deze (delen van) kernen vallen voor de postadressen onder het dorp Ter Aar.

- Wapen van de voormalige gemeente Ter Aar.

Terug naar boven

Naam

Spelling
Ter Aar heeft zowel plaatsnaamborden mét als zónder koppelteken. De officiële spelling is zonder koppelteken.

Oudere vermeldingen
1280-1287 Are, 1348 vander kerke ter Aren, 1396 Aere.

Naamsverklaring
Genoemd naar de ligging aan de veenrivier de Aar (het huidige Aarkanaal, red.), die bij Alphen in de Oude Rijn uitkomt. De waternaam Aar is een in de meeste Germaanse talen voorkomend hydroniem (etymologisch verwant met het Latijnse aqua ´water´), vergelijk het Duitse Ahr.(1)

Alternatieve benaming / in de volksmond
Het huidige dorp Ter Aar heette tot voor kort formeel nog Aardam (genoemd naar de ligging rond de toenmalige dam in de rivier de Aar. Tegenwoordig ligt het dorp rond de brug over het Aarkanaal). Ter Aar was oorspronkelijk alleen maar de gemeentenaam, die de dorpen Korteraar en Langeraar omvatte plus de buurtschappen Aardam en Vrijhoeven (zie ook hieronder bij Statistische gegevens). Volgens het Jaarboekje 1993 van de Vereniging Oud Leiden (pag. 35) heeft de gemeenteraad van de toenmalige gemeente Ter Aar op 26 november 1992 besloten om de naam van de kern Aardam te veranderen in Ter Aar. Vanaf dat moment bestaat in de praktijk (geografisch gezien) deze plaatsnaam dus pas.*
* Wat e.a.a. namelijk extra verwarrend maakt is dat in 1978, bij de totstandkoming van ons huidige postcodesysteem, door gemeente en/of PTT voor het hele grondgebied van de gemeente Ter Aar alleen de gelijknamige 'postale woonplaats' is vastgesteld. Waardoor er vanaf dan formeel weliswaar een 'woonplaats' met die naam was, maar die in de praktijk echter alleen de dorpen Korteraar, Langeraar, Papenveer en Aardam omvatte, welker inwoners dus in hun postadres moesten - en daardoor nog steeds moeten - schrijven dat ze zogenaamd 'in' de woonplaats Ter Aar wonen, wat dus in feite als historische vergissing kan worden beschouwd. Immers die woonplaats bestond in 1978 nog helemaal niet, er was toen alleen nog maar een geméénte Ter Aar...

Weliswaar is dat ter plekke tot uiting gekomen in gelijknamige plaatsnaamborden. Echter, wij zien in diverse stukken dat de plaatsnaam Aardam voor dit dorp in de praktijk nog altijd in gebruik is:
- zo is er bijv. de Aardamse Basketball Club, die op haar site (zie hieronder bij Links) tevens stelt dat de sporthal waar zij trainen "centraal is gelegen in de woonkern Aardam (gemeente Nieuwkoop)";
- heeft de toenmalige gemeente Ter Aar nota bene in 2006 nog het Bestemmingsplan voor de 'kern Aardam' vastgesteld*;
- spreekt ook de huidige gemeente Nieuwkoop nog van een adres te Aardam;
- en stelt de Cultuurhistorische Vereniging Ter Aar in haar periodiek Vosholkroniek (4e kwartaal 2006), dat de inwoners van de gemeente ook ná de herindeling van 1 januari 2007 "gewoon bewoners blijven van Ter Aar met haar kernen Aardam, Langeraar, Papenveer en Korteraar".
Het lijkt er dus op dat, afgezien van de plaatsnaamborden Ter Aar ter plekke, in de praktijk zowel de inwoners als de instanties - ook - de plaatsnaam Aardam zijn blijven hanteren, en - ook aldus een lokale ingewijde - veel inwoners aan de oude plaatsnaam gehecht blijven.
* Wat dus in tegenspraak is met haar eigen besluit d.d. 26-11-1992(!), om de plaatsnaam Aardam te veranderen in Ter Aar, zoals verwoord in de vorige alinea. 14 jaar nadien hanteerde de gemeente dus zélf nog altijd de 'oude' dorpsnaam in een nota bene formeel stuk als een Bestemmingsplan!

Terug naar boven

Ligging

Ter Aar ligt ten noordoosten van Alphen aan den Rijn, ten noordwesten van Nieuwkoop.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 heeft de gemeente Ter Aar 265 huizen met 1.782 inwoners, verdeeld in de dorpen Langeraar 136/994 (= huizen/inwoners) en Korteraar 125/748, en buurtschap Vrijhoeven 4/40. Overigens worden Langeraar en Korteraar in de Volkstelling van 1840 nog als buurtschappen betiteld. Papenveer bestaat dan nog niet. En ook Aardam (de huidige kern Ter Aar dus, zoals hierboven beschreven onder Status) had kennelijk nog niet voldoende omvang om apart te worden vermeld.

- Bij de opheffing van de gemeente Ter Aar in 2007 heeft zij ca. 9.000 inwoners. Het gelijknamige dorp heeft ca. 2.000 huizen met ca. 4.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van (de kernen van) deze voormalige gemeente, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Cultuurhistorische Vereniging Ter Aar beheert o.a. het Historisch Museum Ter Aar (onder de link vind je informatie over zowel vereniging als museum). Het museum laat de geschiedenis van de omgeving zien, met de kernen Papenveer, Korteraar, Langeraar en Aardam, met o.a. veel instrumenten en materialen afkomstig uit de tuinbouw.

- Geschiedenis van Ter Aar op de site van de gemeente Nieuwkoop.

- Reportage met geboren en getogen Aardammer Wim van Eijk (1939) over verleden en heden van Aardam / Ter Aar.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Ter Aar heeft 2 rijksmonumenten, zijnde de boerderij uit 1789 op Ringdijk 20 (vanwege de zeldzame schouw met grote tegeltableaus) en de Hervormde kerk van de Hervormde Gemeente.

- Ter Aar heeft 6 gemeentelijke monumenten, zijnde 1. Een laag pand met zadeldak, grotendeels met riet gedekt. Het dakvlak is aan de voorgevel beëindigd met zeer zware windveren en makelaar, op Aardamseweg 20. 2. 3 veenderswoningen uit 2e helft 19e eeuw op Aardamseweg 43, 45 en 47. 3. Sluisje uit 1913 bij nr. 32. 4. Poldergemaal met oudste gedeelte uit 1894 op Hogedijk 10. 5. Voormalige school uit 1900, tegenwoordig in gebruik als woonhuis, op Kerkweg 5. 6. Gereformeerde kerk uit 1912 op Oostkanaalkade 2.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Sinds 2014 is Stichting !Triggr actief in de regio. De doelstelling is om mensen (zowel jong als ouder) te ‘triggeren’ tot actie. Oftewel: ze uit die luie stoel, achter de TV en achter de computer vandaan te halen! Actief bezig zijn en houden. Dat lukt tot nu toe heel goed. De stichting is heel klein begonnen, met schaaklessen voor kinderen, na schooltijd. Dat was een succes. Meerdere succesvolle activiteiten voor kinderen volgden, zoals een waterspellendag in de zomervakantie (Poseidon), een GPS-zoektocht en de Grote Legodag. Daarna is !Triggr verder gegaan met ook ‘triggerende’ activiteiten voor (jong)volwassenen. Ook dit loopt erg goed. Zo zijn er de Leesclub, de Pubquiz, gitaarlessen, het Groene Hart Dictee en ga zo maar door.

De stichting is actief in en om Ter Aar, waarbij de deelnemers uit alle windstreken komen en van harte welkom zijn. De meeste deelnemers melden zich vanuit de gemeente Nieuwkoop maar ze komen ook uit bijvoorbeeld Boskoop, Bodegraven, Leimuiden en zelfs Leiden. Sinds eind 2016 bieden ze ook 3 'escape rooms', zeer geschikt als familie- of team-uitje met collega's; The Robbery (16+), De Bankoverval (jeugd), die je beide op locatie in Ter Aar speelt, en mini-escape room De School, die je kunt huren en thuis of met collega's op het werk kunt spelen. Informatie over actuele activiteiten vind je op de Facebookpagina van Stichting !Triggr.

- Koningsdag.

- Begin juli 2017 was er de 1e editie van de Kunstweek Ter Aar.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Winkelcentrum Lindenplein.

Terug naar boven

Beeld

- Oude en recente foto's, ansichtkaarten e.d. van Ter Aar, Langeraar, Korteraar en Papenveer op Facebook. Dit is een besloten groep, d.w.z. dat je een lidmaatschap moet aanvragen om e.e.a. te kunnen bekijken en te kunnen reageren en plaatsen. De beheerder van de pagina doet de volgende oproep: "Volgens mij zwerven overal nog mooie oude foto's van onze dorpen rond. Daarom deze site, met de intentie om mensen die oude foto's nog ergens op zolder of in een oude schoenendoos hebben liggen, op deze site te laten plaatsen, zodat iedereen ervan kan meegenieten."

- Fotoserie van Ter Aar van fotograaf Martin Stevens.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Ter Aar (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Onderwijs: - Basisschool Het Kompas. - Basisschool De Vosseschans. - Basisschool De Fontein. - "KC De Boomhut is niet zomaar een Kindcentrum. Met hun sportBSO, TalentBSO en peuter-kleutergroep streven ze er naar de kinderen ervaringsgericht op te vangen. Dit doen ze in verschillende ruimtes binnen De Vosseschans, maar ze zijn ook veel buiten te vinden en bij sportverenigingen of bij de Scouting. Samen met de school, peuterspeelzaal en de gastouders vormen ze een integraal kindcentrum: van goed onderwijs naar ervaringsgericht ontwikkelen in de vrije tijd. KC De Boomhut draait op de eerste plaats om de kinderen. Hun welbevinden en hun ontwikkelingsmogelijkheden staan voorop. Ze hebben daarom drie groepen ingericht: peuterkleutergroep, TalentBSO en de SportBSO. Ze besteden uitzonderlijk veel aandacht aan het ontdekken van competenties en talenten zowel binnen het team als bij de kinderen. Want als je doet wat je goed kan of leuk vind hoef je nooit meer te werken!" Aldus KC De Boomhut op hun site.

- Jeugd: - Scouting Wapata.

- Muziek: - Drum- en Showband Dice Musica '83. - Sinds 2017 is er in Ter Aar Popkoor Raak!.

- Sport: - Voetbalvereniging TAVV is opgericht in 1949. - Aardamse Basketball Club. - Schaatstrainingsgroep Ter Aar (STG) is opgericht in 1963. Momenteel schaatst de STG met ruim 400 personen uit de hele regio, elke week (gedurende het seizoen) een of meer keren in Haarlem of Leiden. In Leiden rijdt de jeugd van 7 t/m 10 jaar. Er zijn bijna 30 trainers actief voor de STG. - Sportvereniging Advendo biedt al meer dan 50 jaar een groot gymnastiekaanbod voor de inwoners van Ter Aar en Langeraar. Zo verzorgen zij een variatie aan sporten als streetdance, gymnastiek, selectieturnen, conditiegym, Pilates, Aereobics en Meer Bewegen Voor Ouderen.
Voor ieder wat wils, voor de leeftijd van 2,5 tot 90+ jaar!

- Zorg: - Zorgboerderij De Hoop. - Zorgboerderij De Paradijsvogelbloem.

Reactie toevoegen