Willeskop

Plaats
Buurtschap
Montfoort Oudewater
Lopikerwaard
Utrecht

willeskop_collage.jpg

Willeskop, collage van buurtschapsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Willeskop, collage van buurtschapsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Willeskop (2).JPG

Hoeve Willeskop in buurtschap Willeskop.

Hoeve Willeskop in buurtschap Willeskop.

Wileskop.JPG

Heel bijzonder, een bedelaarskerkhof in Willeskop.

Heel bijzonder, een bedelaarskerkhof in Willeskop.

Wileskop (3).JPG

De Hollandse IJssel bij de uitlaat van gemaal, De Pleyt in Willeskop.

De Hollandse IJssel bij de uitlaat van gemaal, De Pleyt in Willeskop.

Willeskop

Terug naar boven

Status

- Willeskop is een buurtschap in de provincie Utrecht, in de streek Lopikerwaard, in grotendeels gemeente Montfoort, deels gemeente Oudewater. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1988.

- Wapen van de voormalige gemeente Willeskop.

- De gemeente Willeskop is in 1857 niet heringedeeld, zoals in dat jaar bijvoorbeeld de nabijgelegen gemeenten Achthoven, Cabauw en Zevender wél is overkomen, maar heeft dit maar liefst 142 jaar weten te rekken tot 1989, in welk jaar zij is verdeeld over de gemeenten Montfoort en Oudewater. Het predikaat ‘Willeskoppig', zoals de inwoners i.v.m. hun verzet tegen de herindeing van 1989 werden genoemd, is dus wel verdiend. Symbool voor de koppigheid waarmee de Willeskoppers zich tegen de opheffing van hun gemeente verzetten, was de stier, die eind jaren tachtig veelvuldig - in houten uitvoering en met het opschrift Willeskoppig - in de tuinen van de inwoners was te vinden. Die stieren stonden ook in de buurtschap Blokland, die ook onder de gemeente Willeskop viel.

- Pleister op de wonde is dat de naam Willeskop is behouden in de straatnaam ter plekke: besloten is de provinciale weg Montfoort-Oudewater die naam te geven. Jammer genoeg is de plaatsnaam Willeskop wél verdwenen; de buurtschap heeft geen eigen postcode meer en ligt daarom voor de postadressen nu 'in' de plaatsen Montfoort en Oudewater, in tegenstelling tot het qua grootte en lintbebouwing vergelijkbare en nabijgelegen Snelrewaard, dat na de opheffing als gemeente in 1989 wél zijn eigen postcode en plaatsnaam heeft weten te behouden (althans voor zover het het gedeelte op grondgebied van de gemeente Oudewater betreft).

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Circa 1380 Willamscoep, 1639 Willeschop, 1883 Willeskoop.

Naamsverklaring
Betekent het Middelnederlandse cope ‘gekocht land'* van een persoon Willam.(1)
* Zie voor een nadere verklaring van het begip cope bij Benschop.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Willeskop ligt rond de gelijknamige weg (= de provincialeweg Montfoort - Oudewater), ZW van Montfoort.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 heeft de gemeente Willeskop 71 huizen met 594 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 38/313 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Kort-Heeswijk 14/139 en Blokland 19/142.

- De gemeente Willeskop is per 1 januari 1989 opgeheven en als volgt verdeeld:
naar de gemeente Montfoort: 1.042 hectare met 234 huizen en 759 inwoners;
naar de gemeente Oudewater: 369 hectare met 63 huizen en 217 inwoners.

- Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 150 huizen met ca. 400 inwoners in de gemeente Montfoort (het overige Montfoortse gedeelte valt onder de buurtschap Blokland) en ca. 60 huizen, 150 inwoners in de gemeente Oudewater.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Willeskop, kun je terecht bij de Stichts-Hollandse Historische Vereniging SHHV.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Willeskop heeft 2 rijksmonumenten, waaronder de gelijknamige hoeve, die in 2006 door Boerderijen Stichting Utrecht is uitgeroepen tot Boerderij van het Jaar.

Oud gemaal
Als onderdeel van de Ruilverkaveling Lopikerwaard, die in 1979 is vastgesteld, zijn de toenmalige 16 gemalen vervangen door 4 nieuwe gemalen. Eén van die oude gemalen is het gemaal van Willeskop, gelegen aan de Provincialeweg Oudewater-Montfoort, nabij de kruising met de Damweg, op Oudewaters grondgebied. Het stoomgemaal dateert uit 1882, is in 1920 voorzien van een ruwoliemotor en in 1941 volledig geëlektrificeerd. Het gemaal is in 1986 buiten gebruik gesteld.

Nieuw gemaal
Eén van de vier nieuwe gemalen is het gemaal De Pleyt in Willeskop, genoemd naar de oude uitwatering Maalvliet De Pleyt. Het ligt aan de Provincialeweg Oudewater-Montfoort, op Montfoorts grondgebied. Dit gemaal is in 1985 als eerste van de vier in gebruik genomen. Het bevat twee gesloten schroefpompen met een capaciteit van ieder 165 kubieke meter per minuut. De opvoerhoogte bedraagt bij een gemiddelde stand van de Hollandse IJssel circa 2,45 meter. Het bemalingsgebied van dit gemaal is 2.967 hectare groot.

Steenoven
De steenoven van de voormalige steenfabriek IJsseloord is samen met de bijbehorende 'bazenwoning' in 2008 benoemd tot gemeentelijk monument. De steenoven dateert uit 1906 en is het enige restant van de steenindustrie tussen Utrecht en Rotterdam. Eigenaar Jan Snel Groep gaat het complex restaureren en stelt het vervolgens ter beschikking voor culturele en recreatieve activiteiten.

Willeskoppige stier
Bij de herindelingen van 1989 was het voorstel een monument voor de opgeheven gemeente Willeskop te maken, in de vorm van een stier in brons voor het toenmalige café De Schans. Gerealiseerde uitvoering: de stier staat op een reliëfkaart. Over de kaart loopt een scheur. De stier staat met de voorpoten in Montfoort, met de achterpoten in Oudewater. Ontwerp beeldhouwer Grassens. Overigens was al in 1984 een kleine stier vervaardigd, bij de ingebruikname van het nieuwe gemaal. Deze stier staat nu niet bij De Schans maar ter hoogte van de straat De Cope. Tekst: "Zelfstandig van 1 januari 1818 t/m 31 december 1988."

- Beschrijving molen De Herder (thans alleen nog een restant) in de Molendatabase.

- Het zogeheten Bedelaarskerkhof Willeskop is een voormalige begraafplaats, bedoeld voor dak- en thuislozen en voor mensen die onvoldoende geld bezaten om een uitvaart te kunnen betalen. De laatste uitvaart heeft hier plaatsgevonden in 1907.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Het Natuurontwikkelingsplan Polder Willeskop is uitgevoerd van 2002 t/m 2005. Beschrijving natuurontwikkelingsgebied Willeskop door boswachter Nico de Bruin.

- In 2009 zijn bomen en struiken verwijderd uit het moeras van Willeskop. Dit zorgt ervoor dat het een moeras blijft en geen bos wordt. Het is voor een aantal vogelsoorten belangrijk dat het moeras in goede staat blijft. De KNNV heeft tijdens een excursie in deze polder in 2009 maar liefst ca. 50 verschillende soorten vogels geteld. Verslag vogelexcursie Willeskop 2014.

- Willeskoproute (fietsroute van 27 km in de omgeving van Willeskop).

Terug naar boven

Links

- We mogen blij zijn met onze goede leefomstandigheden en gezondheidszorg vandaag de dag. Begin 20e eeuw was er een familie Vendrig in Willeskop, die 14 kinderen kreeg, van wie de meesten al op zeer jonge leeftijd zijn overleden...

Reactie toevoegen