Schellingwoude

Plaats
Dorp
Amsterdam
Waterland
Noord-Holland

schellingwoude_salon_op_de_dijk.jpg

Salon op de Dijk presenteert poëzie en muziek op locaties in Schellingwoude waar je anders niet komt. Voor een eerlijke prijs krijg je een verrassende middag, met na afloop een gezellige borrel met gelegenheid om de artiesten persoonlijk te ontmoeten.

Salon op de Dijk presenteert poëzie en muziek op locaties in Schellingwoude waar je anders niet komt. Voor een eerlijke prijs krijg je een verrassende middag, met na afloop een gezellige borrel met gelegenheid om de artiesten persoonlijk te ontmoeten.

Schellingwoude

Terug naar boven

Status

- Schellingwoude is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek Waterland, gemeente Amsterdam. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1856. In 1857 over naar gemeente Ransdorp, in 1921 over naar gemeente Amsterdam.

- Wapen van de voormalige gemeente Schellingwoude.

- Het dorp Schellingwoude heeft in 1978 - overigens net als alle andere Amsterdamse dorpen - geen eigen postcode en plaatsnaam gekregen in het postcodeboek, voor de postadressen ligt het dorp daarom sindsdien 'in' Amsterdam. Het dorp heeft wel officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden). Bestuurlijk valt het dorp onder stadsdeel Amsterdam Noord, en daarbinnen onder Landelijk Noord.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1275 Scellingwoude, 1316 Scellincwoude, 1373 Scellingwoude, 1406-1407 Scillincwoude, 1494 Schellinckwoude, 1573 Scellincwoude.

Naamsverklaring
Samenstelling in datief enkelvoud van woud = wold 'moerasbos, zompig bos', en het Middelnederlandse schellinge, schelinge 'geschil, twist, ruzie', hier wel in de betekenis van 'scheiding, grens'. Vergelijk Schellinkhout.(1)

Terug naar boven

Ligging

Schellingwoude ligt NO van het centrum van Amsterdam, N van het IJ, ZO van Nieuwendam, ZW van Ransdorp, NW van Durgerdam, rond de Schellingwouderdijk.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Schellingwoude, die alleen het dorp beslaat, 22 huizen met 133 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 300 huizen (waaronder woonschepen) met ca. 700 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Marinevliegkamp
Marinevliegkamp Schellingwoude (dat tegenover het dorp op Zeeburg lag) ontstaat in 1916, als 'watervliegdienst' van de Koninklijke Marine. Een jaar later, als ook De Mok op Texel wordt ingericht, wordt officieel de Marine Luchtvaart Dienst opgericht. In 1928 wordt het vliegkamp een algemeen vliegterrein, en daarmee het enige voor civiele watervliegtuigen. Maar daar wordt niet veel gebruik van gemaakt; zo landen er in 1932 6 burgervliegtuigen en in 1933 9. In 1938 wordt het vliegkamp weer in gebruik genomen voor verdedigingsdoeleinden. In de Tweede Wereldoorlog wordt Fliegerhorst Schellingwoude uitgebouwd tot de grootste basis voor watervliegtuigen en -boten in Nederland. In die periode was er ook een Seenotstaffel, om piloten uit zee te redden, en een radioluisterdienst. Bij Uitdam was een Scheinflugplatz aangelegd. Tegenover de Seeflugplatz lag een zware FLAK batterij aan de Durgerdammerdijk.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 1991 is een blok van 10 huizen uit ca. 1890 aan de Noorder IJdijk met vijzels weer waterpas geplaatst. Het blok was door diverse oorzaken in de loop der tijd scheefgezakt.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Uit historisch onderzoek voor en tijdens de restauratie bleek dat er sinds het begin van de 14e eeuw verschillende kerken op de terp hebben gestaan. De huidig, van oorsprong hervormde Schellingwouderkerk (Wijkergouw 9) dateert uit 1866. De kerk is als hervormde kerk buiten gebruik sinds eind jaren tachtig. De Schellingwouderkerk is de kleinste kerk in beheer van Stadsherstel. Restauratie van de kerk is in 2000 voltooid. Door de landelijke en pittoreske ligging is het een romantische locatie voor het sluiten van huwelijken. De kerk is ook uitermate geschikt voor workshops, diners, kleine congressen of lezingen.

In 1939 bouwde Hendrik Wicher Flentrop een klein mechanisch orgel voor de Hervormde Kerk in Durgerdam. Het oude orgel van de kerk, een kabinetorgel van Christian Müller, werd verkocht aan de familie Leonhardt in Laren, ouders van de bekende organist Gustav Leonhardt. Nadat het gebouw als kerk buiten gebruik was gesteld, werd er een historisch kabinetorgel gekocht. Het orgel van Flentrop is na een revisie overgeplaatst naar de Hervormde Kerk te Schellingwoude.

- De voormalige sluiswachterswoning (Noorder IJdijk 103) is een van de 23 vroegere woningen voor het personeel (sluismeester, ingenieur, kantonnier en sluisknechten) ten noorden van de sluizen, gebouwd rond 1870. De huidige bewoners hebben de destijds vervallen woning gekraakt en gerenoveerd.

- Het pand op Noorder IJdijk 63 is in 1909 gebouwd als telegraaf- en hulppostkantoor gericht op binnenvaartschippers, naar ontwerp van de door Pierre Cuypers opgeleider rijksbouwmeester Cornelis Peters.

- In een tuin aan de Schellingwouderdijk staat een van de stenen leeuwen die oorspronkelijk op spoorviaducten van Amsterdam CS hebben gestaan.

- Het Botenhuis tussen Noorder IJdijk 61 en 63 is het station van blusboot Jan van der Heyde III. Brandweer Landelijk Noord heeft in Ransdorp een kazerne met een tankautospuit. Daarnaast zorgen ze in voorkomende gevallen voor de bemensing van blusboot Jan van der Heijde III, die bij de Oranjesluizen in Schellingwoude ligt. Daartoe is een aantal brandweermensen tot schipper of machinist opgeleid. Het vrijwilligerskorps van Landelijk Noord omvat ca. 25 brandweerlieden waarvan 8 op de blusboot.

- Gevelstenen in Schellingwoude.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Salon op de Dijk (op een zondag in oktober, in 2019 voor de 5e keer) presenteert poëzie en muziek op bijzondere locaties in Schellingwoude waar je anders niet komt. Voor een eerlijke prijs krijg je een verrassende middag met na afloop een gezellige borrel met gelegenheid om de artiesten persoonlijk te ontmoeten. Het is een initiatief van Dave Bouw en Mark Opfer, die elkaar hebben ontmoet in de poëzie. Na een geslaagde uitgave van Dave zijn werk besloten ze middels Salon op de Dijk een laagdrempelig podium te creëren voor de mensen uit de buurt. "Salon op de Dijk wordt al sinds het begin helemaal verzorgd door vrijwilligers. Toch kunnen we het niet alleen! Draag jij Salon op de Dijk een warm hart toe en wil je bijdragen? Dat kan." Voor de bankgegevens zie de site onder de link.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Zelfbedienings kabelveerpont Schellingwoude-Oost ontsluit het Schellingwouderpark langs het IJ. - Dat geldt ook voor zelfbedienings kabelveerpont -West.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoserie van Schellingwoude van fotograaf Martin Stevens.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Schellingwoude (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Schellingwoude.

- Nieuws: - Nieuws uit Schellingwoude op Facebook. - Nieuws uit het dorp op Twitter. - Zo’n 10 keer per jaar verschijnt huis-aan-huis blad ’t Zwaantje in Landelijk Noord (= Durgerdam, Holysloot, Ransdorp, Schellingwoude en Zunderdorp). ’t Zwaantje wordt door de Centrale Dorpenraad, de Dorpsraden en Werkgroepen gebruikt om met de bewoners van Landelijk Noord te communiceren. Tevens kunnen o.a. verenigingen en particulieren kopij aanleveren, die gratis geplaatst wordt. Voor het plaatsen van kopij van meer commerciële aard wordt een bijdrage gevraagd.

- Belangenorganisatie: - Dorpsraad Schellingwoude.

- Dorpshuis: - Wijkgebouw Schellingwoude wordt gebruikt door diverse lokale verenigingen, en is ook te huur voor recepties,verjaardagen en andere festiviteiten.

- Sport: - Voetbalvereniging ASV (Amsterdamse Sportvereniging) De Dijk heeft als eerste voetbalvereniging in Amsterdam een aparte bestuurskolom voor “Maatschappelijke Ontwikkeling”, waarmee expliciet wordt gewerkt aan de positie in de maatschappij als sportvereniging. De Dijk is de eerste (amateur)voetbalvereniging in Nederland die een samenwerking is aangegaan met de John Blankenstein Foundation. Door samenwerking met Right to Play spelen jeugdteams met RtP shirt opdruk. Een deel van de sponsoropbrengsten wordt gegeven aan dit goede doel. Door actieve samenwerking aan te gaan met sponsors is een impuls gegeven aan de invulling van moderne sponsoring. Deze sponsors gebruiken deze samenwerking als invulling voor maatschappelijk verantwoord ondernemen, die vanuit deze doelstelling samen met de club is geformuleerd.

- Watersportvereniging De Zuiderzee in Schellingwoude is opgericht in 1959. Het begon als een summiere afmeermogelijkheid voor een paar bootjes. De haven is dankzij de vrijwillige inzet van de leden in de loop der jaren verder gegroeid. Momenteel heeft de vereniging ca. 85 leden en 49 ligplaatsen. De vereniging heeft gekozen voor een aantal basisvoorzieningen die door de leden en passanten gebruikt kunnen worden. Op de steigers vind je watertappunten met en zonder slangen, alsmede aansluitingen voor walstroom. De steigers zijn gedurende de avonduren verlicht. Ook in toiletten (gratis) en douches (kosten: 50 cent) is voorzien.

Reactie toevoegen