Katwoude

Plaats
Dorp
Waterland
Waterland
Noord-Holland

Katwoude-MSDC-20120116-253174.jpg

Katwoude, Waterland, de Kathammer molen ligt tegen Volendam aan.

Katwoude, Waterland, de Kathammer molen ligt tegen Volendam aan.

NH gemeente Katwoude in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Katwoude in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Katwoude in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Katwoude

Terug naar boven

Status

- Katwoude is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek Waterland, gemeente Waterland. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1990.

- Onder het dorp Katwoude vallen ook de buurtschappen Achterdichting en Zedde. De buurtschap Katham, die vanouds ook onder Katwoude viel, is tegenwoordig opgeslokt door buurdorp Volendam.

- Katwoude heeft langs een deel van de Hoogedijk officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden). Dat deel is dus een 'bebouwde kom'. De richtingwijzers op de kruising Jaagweg (N247) / Lagedijk / Hoogedijk vermelden Katwoude ten onrechte in zwart op wit, wat namelijk suggereert dat het slechts een wijk zou zijn. Dit hoort eigenlijk, zoals standaard bij plaatsnamen, wit op blauw te zijn.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Kadwoude, 1310 (datering kopie onzeker) Katwoude, 1318 Catwoude, 1840 (1) 'Katwoude of Hoogendijk'.

Naamsverklaring
Samenstelling van woude 'vochtig bos' en kat, dat in plaatsnamen diverse betekenissen kan hebbebn, zie Katham, Kattendijke, Katwijk enz. Het grondwoord woude stond in deze streken oudtijds voor een zompig, moerassig bosgebied. In de oudste vermelding wordt Katwoude omschreven als "een stuck lants die men heet den Katwoude".(2)

Terug naar boven

Ligging

Katwoude ligt Z van Edam en Volendam, N van Monnickendam. Dit grote open weidse gebied kent grotendeels verspreide bebouwing, met een kleine kern aan de Hoogedijk.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 omvat de gemeente Katwoude 32 huizen met 182 inwoners, verdeeld in de buurtschappen Katwoude of Hoogendijk 9/89 (= huizen/inwoners), Katham 9/37, De Lagendijk 6/26 en De Zedde 8/30.

- Bij de opheffing van de gemeente per 1-1-1991 omvat zij 87 huizen met 230 inwoners op een oppervlakte van 660 hectare. Het was qua inwonertal de kleinste gemeente van Nederland.

- Tegenwoordig omvat de postale woonplaats Katwoude, die het hele buitengebied tussen Volendam en Monnickendam omvat, ca. 125 huizen* met ca. 270 inwoners.
* Inclusief de 25 huizen die er rond 2013 zijn bij gekomen. Zie verder bij Recente ontwikkelingen.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de volgende instantie en literatuur:

- Historisch Genootschap Katwoude.

- In 2014 is het boek '1000 jaar Katwoude' verschenen. Samengesteld door de in 2011 overleden Dick Brinkkemper en aangevuld door het lokale Historisch Genootschap. Dankzij sponsoring kost het boek slechts €12,50. Het is zolang de voorraad strekt te verkrijgen bij het Dorpshuis en bij Nimo Boek in Monnickendam. Zie verder de recensie onder de link. Je kunt het ook per post bestellen. De details daarvan vind je op de pagina van het Historisch Genootschap.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Van Vlierden Caravans aan de Lagedijk is in 2013 verhuisd. Op het terrein is Plan Catwoude ontwikkeld; een kleinschalig - maar voor het kleine Katwoude natuurlijk relatief grootschalig - woonwijkje aan het water de Purmer Ee, met 8 huur- en 17 koopwoningen. - Visuele impressie Plan Catwoude.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De Kathammer of Katwoudermolen is het enige rijksmonument in Katwoude. Verder is er ook nog 1 gemeentelijk monument. Maar omdat beide in buurtschap Achterdichting staan, worden ze aldaar beschreven.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Koningsdag.

- Feestweekend (augustus).

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Katwoude (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - De meeste kleine kernen hebben een Dorpsraad, sommige hebben een Stadsraad omdat die plaats formeel een stad is, maar Katwoude heeft een Polderraad. Misschien wel de enige Polderraad van Nederland. Wij kennen er althans niet meer. Een begrijpelijke naam, omdat het dorpsgebied, zijnde de polder Katwoude, vele malen groter is dan de gelijknamiger dorpskern, die in de bebouwde kom slechts een handvol huizen aan de Hoogedijk omvat.

- Dorpshuis: - Dorpshuis Katwoude.

- Sport: - Biljartvereniging Veni Vidi Vici.

- Zorg: - Zorgboerderij De Helpende Hand biedt dagbesteding aan de volgende doelgroepen: mensen met psychische of psychiatrische problemen, ouderen, dementerende ouderen, mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en mensen die burn-out zijn geraakt. Op deze kleinschalige zorgboerderij kunnen maximaal 5 deelnemers terecht, die kunnen helpen met het verzorgen van de schapen, kippen en konijnen. Verder mogen de deelnemers een stukje van de groentetuin inrichten met groentes die ze lekker vinden en kunnen ze ook helpen met tuinonderhoud, schilderklusjes, kleine reparaties, schoonmaakwerkjes e.d.

Reactie toevoegen