Uitdam

Plaats
Dorp
Waterland
Waterland
Noord-Holland

uitdam jachthaven en camping 1970 [640x480].jpg

Uitdam Jachthaven en camping 1970

Uitdam Jachthaven en camping 1970

Uitdam

Terug naar boven

Status

- Uitdam is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek Waterland, gemeente Waterland. T/m 1990 gemeente Broek in Waterland. Aanvankelijk is het dorp een aparte 'heerlijkheid' los van buurdorp Zuiderwoude. In 1628 worden zij samen één heerlijkheid, die in 1811 opgaat in de gemeente Broek in Waterland.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1345 Wtdamme, 1514 Udam, 1639 Uytdam.

Naamsverklaring
Betekent 'buitendam, aan de buitenzijde gelegen dam', mogelijk een dam op buitendijkse gronden.(1)

Terug naar boven

Ligging

Uitdam ligt NO van Amsterdam, O van Broek in Waterland en Zuiderwoude, ZO van Monnickendam, rond de Uitdammer Dorpsstraat (feitelijk een onderdeel van de Markermeerdijk, voorheen Zuiderzeedijk) en de Waterlandse Zeedijk. De grens van het dorpsgebied loopt in het Z door de Uitdammer Die. In het W loopt het buitengebied van het dorp tot aan de weg Dijkeinde. Ook de weg/dijk naar het eiland Marken valt nog onder het dorpsgebied.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Uitdam 17 huizen met 88 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 70 huizen met ca. 170 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De nederzetting Uitdam ontstaat in de 13e eeuw met de aanleg van een dam, waar een veenriviertje uitmondt in de Zuiderzee. Gelegen aan de Waterlandse Zeedijk, is het de woonplaats van schippers van zogeheten 'scheepskamelen', die de VOC- en andere vrachtschepen over het ondiepe water van de nabijgelegen zandbank Pampus helpen. Later neemt het boerenbedrijf in belang toe, en in de 20e eeuw komt ook het toerisme op. Door de idyllische ligging van het dorpje en de ligging nabij Marken trekt de plaats veel toeristen. N van het dorp is een jachthaven aangelegd met camping en zwembad.

Uitdam wordt een dorp door de bouw van de eerste Hervormde kerk medio 17e eeuw. Deze kerk is in 1836 gesloopt. De volgende kerk komt er in 1843 en wordt in 1908 gesloopt. De 3e en huidige Hervormde (PKN) kerk dateert uit 1937.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De Markermeerdijk tussen Hoorn en Amsterdam is de afgelopen jaren, en wordt de komende jaren, versterkt, om de komende decennia weer sterk genoeg te zijn voor de te verwachten hogere waterstanden in verband met de klimaatveranderingen. Per dijkvak bekijkt het Hoogheemraadschap wat de meest wenselijke oplossing is. Bij Uitdam wil zij de dijk vanaf de waterkant verstevigen en verbreden. De inwoners pleiten voor maatregelen die het landschap minder aantasten, middels de werkgroep Red de Markermeerdijk in Uitdam. Zie ook de Hart van Nederland-reportage over de dijkplannen en het interview van Omroep Pim met vertegenwoordigers van het Hoogheemraadschap en stichting De Kwade Zwaan. Het Hoogheemraadschap onderzoekt anno 2015 samen met vertegenwoordigers van de inwoners de diverse mogelijkheden op haalbaarheid.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Uitdam heeft 1 gemeentelijk monument.

- De huidige Hervormde (PKN) kerk dateert uit 1937 en maakt deel uit van de Protestantse Gemeente Zuiderwoude en Uitdam. De kerkdiensten vinden tegenwoordig meestal plaats in de kerk van Zuiderwoude. Beide kerkgebouwen worden, met name in het zomerseizoen, regelmatig gebruikt voor tentoonstellingen, concerten en overige culturele activiteiten. De kerk met begraafplaats is een gemeentelijk monument (het dorp heeft geen rijksmonumenten).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Jachthaven met camping en zwembad N van het dorp.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Uitdam (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Uitdam.

- Dorpshuis: - Dorpshuis 't Schooltje was, zoals de naam al suggereert, aanvankelijk (sinds  1978) gevestigd in de voormalige lagere school. In 2010 is dit pand vervangen door nieuwbouw.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Uitdam.

Reactie toevoegen