Het Hogeland

Gemeente
Het Hogeland
Hoogeland
Groningen

het_hogeland_onthulling_gemeentenaam.jpg

Op 28 maart 2017 is de naam van de nieuwe gemeente die in 2019 is ontstaan uit samenvoeging van de gemeenten Bedum, De Marne, Winsum en Eemsmond feestelijk onthuld door de 4 burgemeesters en 4 kinderen: Het Hogeland. (© www.youtube.com/user/HogelandFilms)

Op 28 maart 2017 is de naam van de nieuwe gemeente die in 2019 is ontstaan uit samenvoeging van de gemeenten Bedum, De Marne, Winsum en Eemsmond feestelijk onthuld door de 4 burgemeesters en 4 kinderen: Het Hogeland. (© www.youtube.com/user/HogelandFilms)

het_hogeland_gemeente_voorheen_bmwe_logo.jpg

Dit was het logo van de fusiegemeenten Bedum, De Marne, Winsum en Eemsmond zolang de definitieve naam van de nieuwe gemeente (Het Hogeland) nog niet bekend was. BMWE is een samenstelling van de eerste letters van de vier gemeenten.

Dit was het logo van de fusiegemeenten Bedum, De Marne, Winsum en Eemsmond zolang de definitieve naam van de nieuwe gemeente (Het Hogeland) nog niet bekend was. BMWE is een samenstelling van de eerste letters van de vier gemeenten.

Het Hogeland

Terug naar boven

Status

- Het Hogeland is een gemeente in de provincie Groningen, in grotendeels de streek Hoogeland.

- De gemeente Het Hogeland is in 2019 ontstaan uit samenvoeging van de gemeenten Bedum, De Marne, Winsum (grotendeels)* en Eemsmond.
* Het grondgebied van de voormalige gemeente Ezinge is van de gemeente Winsum afgesplitst en opgegaan in de nieuwe gemeente Westerkwartier.

- De gemeente Het Hogeland omvat de dorpen Adorp, Baflo, Bedum, Breede, Den Andel, Eenrum, Eppenhuizen, Hornhuizen, Houwerzijl, Kantens, Kleine Huisjes, Kloosterburen, Kruisweg, 't Lage van de Weg, Lauwersoog, Leens, Mensingeweer, Molenrij, Niekerk, Noordwolde, Oldenzijl, Onderdendam, Oosteinde, Oosternieland, Oudeschip, Pieterburen, Rasquert, Roodeschool, Rottum, Saaxumhuizen, Sauwerd, Schouwerzijl, Stitswerd, Tinallinge, Uithuizen, Uithuizermeeden, Ulrum, Usquert, Vierhuizen, Warffum, Warfhuizen, Wehe-Den Hoorn, Westernieland, Wetsinge (door middel van plaatsnaamborden verdeeld in de delen Groot Wetsinge en Klein Wetsinge), Winsum, Zandeweer, Zoutkamp, Zuidwolde en Zuurdijk, en de buurtschappen Abbeweer, Alinghuizen, Arwerd, Bethlehem, Bokum, Broek, De Houw, De Knijp, De Raken, De Streek, De Vennen, Dingen, Doodstil, Douwen, Electra (deels), Ellerhuizen, Ernstheem, Ewer, Grijssloot, Hammeland, Harssens, Hefswal, Hekkum, Helwerd, Het Reidland, Heuvelderij, Hiddingezijl, Holwinde, Kaakhorn, Katershorn, Klei, Klein-Garnwerd, Koningsoord, Lutje Marne, Lutjewolde (deels), Lutke Saaxum, Maarhuizen, Maarslag, Menkeweer, Nijenklooster, Noordpolder, Noordpolderzijl, Oldenzijl, Oldörp, Onderwierum, Oosterhörn, Oudedijk, Paaptil, Paddepoel (deels), Plattenburg, Ranum, Rodewolt, Roodehaan, Schapehals, Schaphalsterzijl, Schilligeham, Schouwen, Sint Annerhuisjes, Startenhuizen (deels), 't Stort, Takkebos, Ter Laan, Tijum, Valcum, Valom, Vliedorp, Wadwerd, Westerdijkshorn, Westerhorn, Westerklooster, Wierhuizen, Wierum, Wierumerschouw (voor een klein deel), Wildeveld, Willemsstreek en Zevenhuizen. Verder omvat de gemeente de formele woonplaats/het bedrijventerrein Eemshaven, heeft de gemeente een bijzonder soort 'dorp', namelijk het miltaire oefendorp Marnehuizen (binnen het grondgebied van de voormalige gemeente De Marne en het dorpsgebied van Lauwersoog) en omvat de gemeente de eilanden Rottumeroog en Rottumerplaat. Dat zijn 49 dorpen, 76 buurtschappen, 1 formele woonplaats/bedrijventerrein, 1 bijzonder 'dorp' en 2 eilanden in totaal (!). Voor de vroegere buurtschap Duisterwinkel: zie bij Klein-Garnwerd, Geschiedenis, Duisterwinkel.

- De gemeente Het Hogeland is gehuisvest in de voormalige gemeentehuizen in Uithuizen, Leens, Bedum en Winsum. De publieksbalies waar inwoners paspoorten, rijbewijzen en andere documenten kunnen aanvragen blijven open. De werkgroep Huisvesting heeft de gemeentehuizen van Bedum, De Marne, Winsum en Eemsmond onderzocht. Er is gekeken naar de staat van de gebouwen, de beschikbare ruimte en wat de nieuwe organisatie nodig heeft om klant- en servicegericht, toegankelijk, flexibel, snel en efficiënt te kunnen werken. Uit dit onderzoek is gebleken dat de huidige gemeentehuizen relatief eenvoudig aangepast konden worden om de nieuwe organisatie te huisvesten.

De nieuwe gemeenteraad is gehuisvest in het gemeentehuis in Uithuizen. Na grondig onderzoek van de vier raadzalen bleek die van Uithuizen hier het meest geschikt voor. Er bleken geen grote bouwkundige ingrepen nodig. De raadzaal in Uithuizen kan zonder grote investeringen plek bieden aan 29 raadsleden, het college, de griffier en publiek. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Het Hogeland is gehuisvest in het gemeentehuis van Winsum. Dit gemeentehuis is wegens de uitstraling, centrale ligging en ruimte het geschiktst voor huisvesting van het bestuurscentrum. De ambtelijke organisatie is over de vier gemeentehuizen verspreid.

Terug naar boven

Naam

Voorlopige werknaam
In afwachting van de definiteve naam Het Hogeland, hebben de fusiegemeenten zich tot die tijd gepresenteerd als de BMWE-gemeenten, welke naam een samenstelling is van de eerste letter van - het hoofdwoord van - de respectievelijke gemeenten.

Definitieve naam
De inwoners van de vier gemeenten konden hun stem uitbrengen op een van de drie namen die een onafhankelijke selectiecommissie uit de ingezonden naamsuggesties* had geselecteerd. Dat waren: Het Hogeland, Hunsingo en Marenland. De inwoners hebben massaal aan de oproep gehoor gegeven: er zijn 17.543** geldige stemmen uitgebracht. Daarbij kreeg de eerstgenoemde naam veruit de meeste stemmen: 71 procent. Hunsingo kreeg 16 procent van de stemmen, en Marenland 13 procent. Tijdens een persbijeenkomst op 28-3-2017 onthulden de vier burgemeesters gezamenlijk de naam van de nieuwe gemeente. Onder de link vind je de film die daarvan gemaakt is.
* Er waren 670 inzendingen met in totaal 243 verschillende namen.
** Bij een opkomst van 44 procent.

Spelling
De keuze voor het lidwoord is een weloverwogen keuze geweest. Met name om de naam Het Hogeland meer onderscheidend te doen zijn van vergelijkbare namen als Hoogezand en Hoogland. De keuze voor de spelling met één o is ook weloverwogen, want conform de hedendaagse spelling. De streek Hoogeland, die overigens een groter gebied beslaat dan de gemeente, wordt meestal met twee o's geschreven (vandaar dat wij voor de streek die spelling dan ook aanhouden op onze site).

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Het Hogeland ligt in het noorden van de provincie, en is horizontaal zeer langgerekt. De gemeente beslaat de volle 'noorderbreedte' van de provincie: van Lauwersoog in het uiterste NW tot de Eemshaven in het uiterste NO, met N daarvan een gedeelte van het Waddengebied en met in het uiterste N, nog N daarvan dus, in en aan de noordkant van de Waddenzee de eilanden Rottumerplaat en Rottumeroog. In het W grenst de gemeente aan de provincie Fryslân, daar, waar in het W het Friese en in het O het Groningse gedeelte van het Nationale Park Lauwersmeer liggen, met daar ook de dorpen Oostmahorn, Anjum, Kollumerpomp, Warfstermolen en Munnekezijl aan de Friese zijde. NW van de gemeente ligt, in de Waddenzee, het Friese eiland Schiermonnikoog.

In het ZW grenst de gemeente aan de eveneens in 2019 ontstane gemeente Westerkwartier, met daar de dorpen Lauwerzijl, Oldehove en Saaksum in die gemeente, en daar ook de dorpen Ezinge, Feerwerd en Garnwerd, die, als gelegen ZW van het water het Reitdiep en, als de dorpen binnen het gebied van de voormalige gemeente Ezinge behorende bij het Nationale Landschap Middag-Humsterland, bij de herindelingen van 2019 niet, samen met de rest van de gemeente Winsum, zijn overgegaan naar de nieuwe gemeente Het Hogeland, maar, in plaats daarvan, toen zijn overgegaan naar de nieuwe gemeente Westerkwartier.

In het Z grenst de gemeente aan de gemeente Groningen, met aldaar de stad Groningen, de N46 en de dorpen Thesinge en Sint Annen en aan de gemeente Loppersum, met daar dorpsgebied van Middelstum, en in het ZO grenst Het Hogeland ook aan de gemeente Loppersum, met daar dan eveneens dorpsgebied van door Middelstum en de dorpen Toornwerd, Garsthuizen en Zijldijk en de formele woonplaats en buurtschap Startenhuizen, met haar twee formele woonplaatsdelen aan beide zijden van de gemeentegrens hier, en hier ook weer de N46.

In het O grenst Het Hogeland aan de gemeente Delfzijl (bij het dorp Spijk) en aan de monding van de rivier de Eems, bij een nog altijd niet geheel vastliggende staatsgrens met Duitsland. Aan de noordkrant grenst de gemeente dan ook nog aan de Noordzee. In de nabijheid van gemeente Het Hogeland liggen verder het Duitse Waddeneiland Borkum, met daarbij het Duitse gedeelte van het Waddengebied (in het NO), de dorpen 't Zandt, Zeerijp, Loppersum, Westeremden, Huizinge en door Middelstum (in het ZO), de dorpen Ten Boer, Garmerwolde, Meerstad, Noorddijk, Ruischerbrug, Leegkerk en Hoogkerk (in het Z), de dorpen Aduard, Zuidhorn, Kommerzijl, Grijpskerk, Burum en Kollum (in ZW), de dorpen Paesens, Moddergat, Lioessens, Morra, Metslawier, Ee en Engwierum en de stad Dokkum (in het W) en het Waddeneiland Ameland (in het NW). Belangrijke wegen in de gemeente zijn de N46 (doorgaans aan of in de nabijheid van de ZO en Z gemeentegrenzen) en de N363 en de N361 (eigenlijk de twee op elkaar aansluitende, respectievelijk geheel en gedeeltelijk centrale wegenassen binnen de gemeente, van O naar W; de N361 loopt daarnaast van N naar Z door de gemeente, ook als vrij centrale wegas).

Terug naar boven

Statistische gegevens

De gemeente Het Hogeland is bij haar oprichting in 2019 als volgt samengesteld:
van de gemeente Eemsmond: circa 6.400 huizen met circa 15.700 inwoners op een oppervlakte van circa 543 km2;
van de gemeente Winsum: circa 5.500 huizen met circa 13.500 inwoners op een oppervlakte van circa 102 km2;
van de gemeente Bedum: circa 4.200 huizen met circa 10.500 inwoners op een oppervlakte van circa 45 km2 en
van de gemeente De Marne: circa 4.000 huizen met circa 10.000 inwoners op een oppervlakte van circa 240 km2.
In totaal dus circa 20.000 huizen met circa 50.000 inwoners.

De gemeente in wording stelde in 2018 met een oppervlakte van 906,6 km2 (486,6 km2 land en 420 km2 water) de grootste gemeente van Nederland te zullen worden qua oppervlakte, bij haar oprichting in 2019. Maar zij ging daarbij uit van cijfers uit 2017. Zij had daarbij over het hoofd gezien dat de gemeente Súdwest-Fryslân in 2018 nog verder is vergroot door toevoeging van een deel van de in dat jaar opgeheven gemeente Littenseradiel. De gemeente Súdwest-Fryslân is daardoor 908 km2 (578 km2 land en 330 km2 water) groot geworden, en daarmee nog altijd de qua oppervlakte grootste gemeente van Nederland, zij het maar met een marginaal verschil ten opzichte van de gemeente Het Hogeland.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Met twintig gebouwen in het hart van Warffum laat Openluchtmuseum Het Hoogeland zien hoe honderd jaar geleden op het platteland van de huidige gemeente Het Hogeland en omgeving werd gewoond en gewerkt. Als je rondkijkt in de woonkamer, de slaapkamer of de werkplaats is het, door de gedetailleerde inrichting van de huizen, net of de bewoners even weg zijn. Het museum geeft je een natuurgetrouwe blik op de dorpssamenleving van honderd jaar geleden: de woning van een dagloner, de werkplaats van een schilder, een schoolgebouw en een café. Daarnaast zijn er ook nog een slagerij, een smederij, een drukkerij, een woonwagen, een burgermanswoning, de huizen van de veearts en de koster, een gasthuis voor oude vrouwen en een schipperswoning. - Fotoreportage van enkele bijzondere objecten in Openluchtmuseum Het Hoogeland.

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële website van de gemeente Het Hogeland. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter. - Site van de gemeenteraad.

- Weblogs: - "Otto Kalkhoven is fotograaf in Eppenhuizen, Erik de Graaf is historicus, leraar en schrijver in Warffum. Allebei wonen ze tot en met 2018 dus in de gemeente Eemsmond, maar vanaf 2019 in een nieuwe gemeente. Zonder te verhuizen, want ze willen helemaal niet weg uit Noord-Groningen. Ze zijn verknocht aan dit gebied. Per 1 januari 2019 gaan de gemeenten Bedum, De Marne, Eemsmond en Winsum samen op in gemeente Het Hogeland. De nieuwe gemeente strekt zich uit van het Lauwersmeer tot aan de Eemshaven. Van Adorp tot aan Zoutkamp, van bijna in de stad tot aan het Wad. 50 grote en kleine dorpen heeft gemeente Het Hogeland en bijna 50.000 inwoners. Dat alles op ruim 900 km2, waarvan een flink deel Waddenzee is. Met Rottumeroog en Rottumerplaat als overzeese gebiedsdelen.

Tot aan de definitieve herindeling in januari 2019 verkennen Otto en Erik de grenzen van de nieuwe gemeente. Ze fietsen langs akkers en weiden, varen over de maren, waden door de bragel en wandelen door de dorpen. Ze nemen weemoedig afscheid van wat ze hebben, maar verheugen zich vooral op wat er komt. In gesprekken over verleden, heden en toekomst met de mensen die ze onderweg tegenkomen gaan ze op zoek naar het karakter van gemeente Het Hogeland.

Erik schrijft wekelijks een column over deze zoektocht. 52 keer 333 woorden over een belangrijke stap naar de nieuwe gemeente, een karakteristieke plek, een historische gebeurtenis of een markante bewoner. Elke keer met een foto van Otto. Op locatie gemaakt of in zijn studio in de kerk van Eppenhuizen. De ene keer illustreert het beeld de tekst, de andere keer beschrijft de tekst het beeld. De columns en de foto’s verschijnen elke donderdag in de Ommelander Courant, een dag later in een blog op hun site 'Op verkenning door Het Hogeland'." Aldus Otto en Erik als 'voorwoord' op en van hun site. Reacties op de artikelen en tips zijn verwerkt in een definitieve versie van de 52 blogs, die in december 2018 in boekvorm zijn verschenen, als welkomstbundel voor de inwoners van de nieuwe gemeente Het Hogeland. Het boek is te bestellen via de site onder de link.

- Mijnhogeland.nl geeft met interviews, reportages en foto’s een beeld van het dagelijks leven op het prachtige Hoogeland/Het Hogeland. Het accent ligt niet op het nieuws en de waan van de dag, maar op rust en gemoedelijkheid. Voor een belangrijk deel vormen spontane ontmoetingen de basis van de verhalen. Uitgangspunt is dat ieder mens bijzonder is en een verhaal te vertellen heeft.

- Welzijn: - Colourful Het Hogeland is een in 2015 van start gegaan burgerinitiatief. Doelen van de stichting zijn: het zorgdragen voor een goed onderling contact en saamhorigheid tussen inwoners van verschillende herkomst; het (doen) bevorderen van draagvlak onder de aanwezige bevolking voor vluchtelingen en nieuwkomers in de samenleving; het (doen) ondersteunen van migranten bij het opbouwen van een nieuw bestaan in Nederland en het creëren van thuisgevoel onder migranten. Zij wil deze doelen onder meer bereiken door: het bieden van bemiddelende en ondersteunende activiteiten bij de opbouw van een netwerk van de migrant; het organiseren van activiteiten gericht op onderling contact, ontspanning en ontplooiing, informatie-uitwisseling, bekend raken met verschillende culturen, wederzijds begrip en saamhorigheid.

Colourful Het Hogeland bestaat momenteel uit meer dan 100 ‘kleurrijke’ gezinnen. Daarnaast hebben ze werkgroepen Eten, Jeugd, Dialoogtafel, Muziek en Sport. De stichting organiseert het hele jaar door verschillende activiteiten, van zang tot koken, van muziek maken tot sporten. Doordat je - vanuit je eigen interesse en op een laagdrempelige manier - meedoet aan de activiteiten, bouw je in korte tijd een sociaal leven en netwerk op. Je doet contacten op, mengt je met de plaatselijke bevolking en leert je nieuwe leefomgeving sneller kennen. Kortom, Colourful Het Hogeland creëert het thuisgevoel voor migranten.

Reactie toevoegen