Veendam

Plaats
Dorp en gemeente
Veendam
Veenkoloniën
Groningen

veendam_stationsgebouw.jpg

Mensen twijfelen nog weleens op welk station ze zijn aangekomen. Welnu hier is geen twijfel mogelijk; hier staat luid en duidelijk dat je op station Veendam bent aangekomen. (© Harry Perton / https://groninganus.wordpress.com)

Mensen twijfelen nog weleens op welk station ze zijn aangekomen. Welnu hier is geen twijfel mogelijk; hier staat luid en duidelijk dat je op station Veendam bent aangekomen. (© Harry Perton / https://groninganus.wordpress.com)

veendam beneden oosterdiep 1905 [640x480].jpg

Veendam Beneden Oosterdiep 1905

Veendam Beneden Oosterdiep 1905

veendam_scheepsjagers_boven_oosterdiep.jpg

Scheepsjagers op het Boven Oosterdiep anno ca. 1917. De brug die omhoog staat is de Willemsbrug. De kerk op de achtergrond is de kerk van dominee Winkler Prins, de hoofdredacteur van de bekende gelijknamige encyclopedie.

Scheepsjagers op het Boven Oosterdiep anno ca. 1917. De brug die omhoog staat is de Willemsbrug. De kerk op de achtergrond is de kerk van dominee Winkler Prins, de hoofdredacteur van de bekende gelijknamige encyclopedie.

GR gemeente Veendam in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Veendam in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Veendam in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Veendam

Terug naar boven

Status

- Veendam is een dorp en gemeente in de provincie Groningen, in de streek Veenkoloniën.

- De gemeente Veendam is in 1969 vergroot met het grootste deel van de gemeente Wildervank (het overige deel is naar de gemeente Stadskanaal overgegaan).

- Wapen van de gemeente Veendam.

- De gemeente Veendam omvat naast de gelijknamige hoofdplaats verder nog de dorpen Bareveld (deels), Borgercompagnie (grotendeels), Ommelanderwijk, Tripscompagnie (deels), Wildervank en Zuidwending en de buurtschappen Kibbelgaarn (grotendeels), Korte Akkers, Numero Dertien, Westerdiepsterdallen en Wildervanksterdallen. Dit zijn 7 dorpen en 5 buurtschappen in totaal. Alleen voor de postadressen vallen ook de dorpen Ommelanderwijk en Zuidwending en de bijbehorende buurtschappen Kibbelgaarn (grotendeels), Korte Akkers en Numero Dertien onder het dorp Veendam.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Veendam.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Veendam grenst in het W aan Kiel-Windeweer en buitengebied van Hoogezand, in het N aan de delen van Borgercompagnie en Tripscompagnie in de gemeente Menterwolde en Muntendam, in het NO aan Meeden en Oude Pekela, in het O aan Nieuwe Pekela, in het Z aan Boven Pekela en buitengebied van Stadskanaal en in het ZW aan de provincie Drenthe, Nieuwediep, het deel van Bareveld in de gemeente Aa en Hunze, Eexterveenschekanaal en Annerveenschekanaal, en ligt O en NO van Eexterveen en Annen, O en OZO van Zuidlaarderveen, De Groeve en Zuidlaren, ZO van Kropswolde, Hoogezand en Sappemeer, Z van Zuidbroek, de A7, Knooppunt Zuidbroek (A7/N33) en Noordbroek, ZW van Scheemda, Westerlee, Heiligerlee en Winschoten, W en WZW van Blijham, W van Wedde, W en NW van Alteveer en Onstwedde, NW van Stadskanaal, N van Gasselternijveenschemond, Gasselternijveen en Drouwenermond, NNO van Borger en NO van Eext, Gieten en Gasselte. De gelijknamige hoofdplaats ligt centraal-noordelijk in de gemeente.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Veendam 1.121 huizen met 7.649 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 763/5.275 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Ommelanderwijk 135/977, De Zuidwending 79/476, De Korte Akkers 9/69, Kibbelgaarn 8/55, Nummer Eén 3/22, Nummer Dertien 6/43, Burger-Compagnie (deels) 113/681 en Trips-Compagnie (deels) 5/51. Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 11.000 huizen met ca. 27.500 inwoners, het gelijknamige dorp heeft ca. 8.700 huizen met ca. 21.500 inwoners, dit is inclusief de aantallen voor de dorpen Ommelanderwijk en Zuidwending.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Veendam heeft 41 rijksmonumenten.

- Veendam heeft 47 gemeentelijke monumenten.

- Op het kerkhof bij de Hervormde kerk (Algemene Begraafplaats Centrum) hebben sinds de stichting van de kerk in 1662 begravingen plaatsgevonden. De Projectgroep Kerkhof Veendam heeft de geschiedenis van het kerkhof vastgelegd in een website (zie de link). Vooral het "virtuele kerkhof", een interactieve kaart in PDF-formaat, is de moeite van een bezoek waard. Hoe dieper je op de kaart inzoomt, des te meer geheimen de kaart prijsgeeft. Grafkruizen representeren de locatie van graven van bekende Veendammers. Door op het kruis te klikken krijgt u een korte biografie van de desbetreffende persoon te zien.

- Het Veenkoloniaal Museum vertelt het verhaal van Oost Groningen, de veengroei en het onmetelijke Bourtanger Moor. In het Veenkoloniaal Museum maak je kennis met de prehistorische mens, turfgravers, binnenschippers en zeelieden, maar ook met de strokartonarbeiders en de wonderlijke wereld van de productie van aardappelzetmeel. Op de site van het museum vind je ook al heel veel informatie, o.a. 40 mooie verhalen uit de geschiedenis van de gemeente Veendam (ga onderaan steeds naar 'Volgende deel').

- Voor het Veenkoloniaal Museum staat een standbeeld van Anthony Winkler Prins (1817-1908), die op 33-jarige leeftijd als doopsgezind predikant verhuist van Tjalleberd, waar hij dat ambt al uitoefende, naar Veendam, waar hij ook 13 jaar heeft gewerkt aan de verschijning van de eerste Winkler Prins Encycopedie, waar hij hoofdredacteur van was. Maar in Veendam wordt de productieve Winkler Prins om nog veel meer zaken geëerd. Zo heeft hij in Veendam ook een HBS gerealiseerd, een Latijnse school voor meisjes en een Kweekschool voor onderwijzers en onderwijzeressen. Hij was medeoprichter van de vrijmetselaarsloge Het Noorderlicht te Veendam, waarvoor hij enkele gedichten en gezangen schreef. En in 1879 richtte hij met andere notabelen de Eerste Groninger Tramway-Maatschappij op, die op den duur de langste paardentramlijn van Europa zou onderhouden. Winkler Prins en zijn vrouw zijn enkele jaren geleden herbegraven in Veendam. Hij had daar nog een leeg graf, naast zijn zoon en zijn moeder.

- Poppenhuismuseum Alida's Kleine Wereldje bezit een privé-verzameling van circa 75 poppenhuizen, zowel oude als nieuwe en zelfgemaakte. De verzameling omvat naast blikken keukentjes, badkamertjes en (zelfgemaakte) winkeltjes ook poppen en nostalgisch speelgoed.

- Sinds 2016 is er in Veendam het Doe Museum, van beheerders Daniel en Marjon Edzes. Na de start in 2013 in Bad Nieuweschans (onder de naam Bricksart), en een latere vestiging in Zuidlaren, denken zij in Veendam de ultieme stek voor het museum te hebben gevonden. Op 2.300 m2 kun je kijken naar kunst en kun je desgewenst ook zelf schilderen, zandsculpturen maken, fotograferen en bouwen met noppenstenen. De kunsttentoonstellingen wisselen frequent. Het is een museum voor zowel jong als ouder. In het Doe Museum kom je om te ontdekken, je te laten verrassen of je te verbazen.

Ontdek de tentoonstellingen, ga creatief aan de slag en speel. Daar ben je nooit te oud voor. Doorlopend bijzondere tentoonstellingen van schilderijen, beelden en fotografie. Verwonder je in de tentoonstelling over alle prachtige kunstwerken van LEGO en Bricks. Geïnspireerd door de Bricks Expositie? Ga dan zelf als meesterbouwer aan de slag en maak de mooiste bouwwerken met de duizenden blokjes bij Bricksart. Zelf schilderen kan ook: Verf, schildersezels, kwasten alles staat voor je klaar. Koop je schildersdoek bij de balie en voel je even als Rembrandt of Vermeer. En op de kleitafels kun je lekker boetseren. Ook voor een kinderfeestje is het Doe Museum zeer geschikt. Rijden op de Pony Cycles, hoogvliegen met je skippybal of creatief aan de slag met verf, graffiti of LEGO.

Terug naar boven

Evenementen

- De in 2012 opgerichte Stichting Bogdike organiseert door het jaar heen allerlei kunstzinnige en culturele evenementen.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Museumspoorlijn S·T·A·R rijdt sinds 1994 met een historische stoomtrein en dieseltreinen tussen Veendam en Musselkanaal. Deze verbinding werd tot in de jaren tachtig door de NS gebruikt. Het spoor loopt nagenoeg geheel langs de grens tussen Groningen en Drenthe, de Semslinie, en doorkruist daarmee de streek Veenkoloniën. Met een lengte van 26 km is het de langste museumspoorlijn van Nederland.

- Theater vanBeresteyn in Veendam is een intiem theater gevestigd in een van de mooiste gebouwen van Noord-Nederland. Het theater opende haar deuren in 2004 en staat sindsdien garant voor een divers aanbod van voorstellingen. Jaarlijks genieten ruim 20.000 theaterliefhebbers van voorstellingen in de theaterzaal die een capaciteit heeft van 350 plaatsen. Daarnaast is het theater de thuisbasis van Filmhuis vanBeresteyn, dat op de maandagavonden een film vertoont, en in de schoolvakanties op de woensdagen een kinderfilm.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's en ansichtkaarten van Veendam op Facebook.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Veendam (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Veendam. - Nieuws van de gemeente op Facebook.

- Media / nieuws: - RTV1 is de streekomroep voor de Veenkoloniën. Te beluisteren in Stadskanaal op 105.3FM, in Veendam op 106.9FM en in Borger-Odoorn op 106.0FM. Daarnaast start RTV1 binnenkort met haar eigen TV- kanaal. - Nieuws m.b.t. Veendam.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Veendam Buitenwoelhof en - Centrum.

Reactie toevoegen