Leek

Plaats
Dorp en gemeente
Leek
Westerkwartier
Groningen

leek_museum_nienoord_kopie.jpg

Leek is vooral bekend van het prachtige landgoed Nienoord, met o.a. (op de foto) het Borg- en Rijtuigmuseum Nienoord.

Leek is vooral bekend van het prachtige landgoed Nienoord, met o.a. (op de foto) het Borg- en Rijtuigmuseum Nienoord.

leek tolberterstraat [640x480].jpg

Leek Tolberterstraat

Leek Tolberterstraat

GR gemeente Leek in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Leek in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Leek in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Leek

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Leek.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Leek.

Terug naar boven

Status

- Leek is een dorp en gemeente in de provincie Groningen, in de streek Westerkwartier.

- De gemeente Leek omvat naast de gelijknamige hoofdplaats verder nog de dorpen Boerakker (deels), Enumatil, Lettelbert, Midwolde, Oostwold, Tolbert en Zevenhuizen en de buurtschappen Allardsoog (deels), Bakkerom (deels), Blauw, Boerenstreek, Breemen, De Haspel, De Holm, De Jammer (deels), De Poffert (deels), Diepswal, Heineburen, Kokswijk, Oostindie (grotendeels), Pasop, 't Kret, Veldstreek en Zandwijk.

- Wapen van de gemeente Leek.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Leek.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Laik of De Laik.

In het Fries
De Like.

Oudere vermeldingen
De Leek.

Terug naar boven

Ligging

Leek ligt ZW van Groningen, NW van Roden en grenst in het O aan de provincie Drenthe (kern Nietap). Leek en Nietap zijn aan elkaar gegroeid en worden slechts van elkaar gescheiden door het in de dorpskern gedempte Leekster Hoofddiep. Ook het in het NW van Leek gelegen Tolbert is aan Leek vastgegroeid maar wordt nog wel als apart dorp beschouwd; het is nog een formele eigen woonplaats met eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 had de gemeente Leek 941 huizen met 4.744 inwoners, verdeeld in dorp Leek 216/1.084 (= huizen/inwoners) met buurtschap Enumatil 28/143, dorp Tolbert 177/888, dorp Midwolde 74/374, dorp Oostwold 51/254, dorp Lettelbert 29/148 en dorp Zevenhuizen 31/153 met de buurtschappen Diepswal 12/69, Boerestreek 26/134, Veldstreek 104/528, Jonkersvaart 75/375, Oostinge 87/442 en Kokswijk 31/152.

- Tegenwoordig heeft de gemeente Leek ca. 8.000 huizen met ca. 19.500 inwoners, waarvan ca. 10.000 inwoners in het dorp Leek.

Terug naar boven

Geschiedenis

Leek is eind 16e eeuw ontstaan, na het graven van het Leekster Hoofddiep in verband met de verveningen. Leek ontstond bij de sluis in De Leke. In 1660 kreeg Leek een kerk en werd daarmee een dorp. Leek is lang een centrum van scheepvaart geweest, niet alleen in verband met de turfvaart maar ook vanwege de handelsvaart en er waren zelfs Oostzeevaarders. De Schreiershoek getuigt nog van de plaats waar voor langere tijd afscheid werd genomen van de dierbaren. In 1992 heeft Leek het 400-jarig bestaan gevierd.

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Leek, kunt u terecht bij Historische Kring Gemeente Leek e.o.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De Intergemeentelijke Structuurvisie Leek-Roden (IGS) is een integrale visie op de ruimtelijke ontwikkeling van het gebied Leek-Roden tot het jaar 2030 op het gebied van wonen, werken, natuur en landschap en verkeer. Het is een uitwerking van de Regiovisie Groningen-Assen 2030.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Leek heeft 6 rijksmonumenten.

- Leek heeft 9 gemeentelijke monumenten.

- De hervormde kerk van Leek, het oudste pand van het dorp, is bij de restauratie in 2000 door brand getroffen. Gelukkig was een en ander nog te herstellen. Geluk bij een ongeluk was dat door de brand het alliantiewapen van het geslacht Van Ewsum

- Van In- en Kniphuisen tevoorschijn kwam, dat er in 1660, bij de bouw van de kerk, op was aangebracht.

- Borg- en Rijtuigmuseum Nienoord geeft een beeld van de verschillende typen koetsen en sleden van de 18e tot de 20e eeuw. Het is met 250 rijtuigen de grootste nationale collectie koetsen en arrensleden ter wereld. In jaarlijks wisselende tentoonstellingen toont het museum hiervan steeds een selectie. De rijtuigen zijn gebruikt door boeren, burgers, de adel en het Koningshuis.

- Museum Het Joodse Schooltje is ingericht als schoolklas van vóór 1940. In dit schoolgebouwtje kregen de Joodse kinderen van Leek les in de Joodse Religie en de Hebreeuwse taal. In de plaquettes aan de buitenmuur van het museum staan de namen gegraveerd van alle Joodse inwoners van Leek die in de Tweede Wereldoorlog zijn weggevoerd en vermoord. Na de oorlog was het gebouwtje in gebruik als schuur. In 1995 is het schooltje gerestaureerd en geopend als museum en monument ter nagedachtenis aan de Joodse gemeenschap van Leek.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- In het Pinksterweekend is er de Pinksterkermis, met op 2e Pinksterdag de Pinkstermarkt.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Wandelroute Een kort rondje bij Leek en Midwolde (ca. 6 km).

- Wandelroute Nienoord / Terheijl (17 km). Deze route leidt u via het dorp Leek naar het bosgebied van Nietap en Terheijl. Via de weidsheid van de Onlanden en het Leekstermeer loopt u via het landgoed Nienoord weer terug naar Leek.

- Nienoord is een landgoed dat vanwege een aantal aspecten bekend is: de voormalige borg Nienoord thans landhuis, het Borg- en Rijtuigmuseum, het Zwemkasteel, een camping, Familiepark Nienoord en het schelpenhuisje. Vroeger waren er op tientallen landgoederen in ons land tuinhuizen die van binnen waren bekleed met schelpen. De eigenaren deden dat om ermee te pronken en om er gasten te ontvangen. Vandaag de dag zijn er daar nog maar vier van over. Eén daarvan staat op landgoed Nienoord. De schelpenwanden, die danig in verval waren geraakt, zijn in 2010 zorgvuldig gerestaureerd. Artikel over de restauratie van het schelpenhuisje op landgoed Nienoord in Leek.

- Het Leekstermeer (zie vanaf de 6e alinea van deze paragraaf op die pagina) ligt na een grenscorrectie geheel in de provincie Drenthe (gemeente Noordenveld).

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage over het Leekster Hoofddiep.

Terug naar boven

Links

- Officiële site van de gemeente Leek.

- Leek linkspagina.

Reactie toevoegen