Oostwold (Westerkwartier)

Plaats
Dorp
Westerkwartier
Westerkwartier
Groningen

oostwold_westerkwartier_plaatsnaambord_kopie.jpg

Oostwold is een dorp in de provincie Groningen, in de streek en gemeente Westerkwartier. T/m 2018 gemeente Leek.

Oostwold is een dorp in de provincie Groningen, in de streek en gemeente Westerkwartier. T/m 2018 gemeente Leek.

Oostwold (Westerkwartier)

Terug naar boven

Status

- Oostwold is een dorp in de provincie Groningen, in de streek en gemeente Westerkwartier. T/m 2018 gemeente Leek.

- Onder het dorp Oostwold valt ook buurtschap De Poffert (deels).

- Niet te verwarren met het dorp Oostwold in het Oldambt.

Terug naar boven

Naam

Inwoners
Een inwoner van dit dorp is een Oostwolmer.

Oudere vermeldingen
Oostwolde, 1458 Oestwolde, 1486 kopie Oesterwolt, 1579 sic: Ooostwolt, 1781 Oostwold.

Naamsverklaring
Betekent het oostelijk gelegen wold 'moerasbos, zompig bos'.(1)

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Oostwold grenst in het ZW en W aan het dorp Lettelbert, in het NW aan het dorp Enumatil, in het N aan het dorp Den Horn, in het O aan het dorp Hoogkerk en in het ZO aan de provincie Drenthe en de buurtschap Matsloot, en ligt NNO van de dorpen Roden en Nieuw-Roden, NO van het Leekstermeer en de dorpen Leek en Nietap, ONO van de dorpen Midwolde, Tolbert en Boerakker, ZO van de dorpen Oldekerk en Niekerk, ZZO van de dorpen Zuidhorn en Briltil, ZZW van het dorp Aduard, ZW van de dorpen Leegkerk en Dorkwerd, W van de stad Groningen, WNW van het dorp Eelderwolde en NW van het dorp Peize. De A7 loopt door het uiterste Z van het dorpsgebied.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Oostwold 51 huizen met 254 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 250 huizen met ca. 630 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

In januari 2015 schrijft Wieger H. de Boer in het blad Groninger Kerken, een uitgave van Stichting Oude Groninger Kerken (SOGK), dat de voorganger van de huidige kerk in Oostwold een stuk ouder is dan tot dan toe werd aangenomen. De oudste delen zijn ontstaan in de laatromaanse periode, in ieder geval voor 1300. Tot nog toe werd aangenomen dat de kerk rond 1400 werd gebouwd. De Boer baseert zich op een niet eerder gesignaleerde tekening van de kerk, die in 1908 is afgebroken en door de huidige kerk is vervangen. Op deze ongedateerde tekening, van een onbekende maker, zijn zes afbeeldingen te zien van een eenvoudige rechthoekige zaalkerk. Onder meer is hierop op twee plekken een dichtgemaakt rondboogvenster te zien. De licht spitse vorm van dit venster duidt op een ontstaan in de laatromaanse periode, in ieder geval voor 1300, aldus De Boer.

Het kerspel Oostwold wordt in 1449 voor het eerst in de archieven vermeld, in verband met visrechten op het Leekstermeer. In 1514 worden kerk en dorp geteisterd door oorlogsgeweld. Het dorp ligt lange tijd geïsoleerd omdat er slechts modderige paadjes naar plaatsen in de omgeving lopen, en is slechts over water (de Gave) goed bereikbaar. Pas in 1861 wordt het dorp ontsloten middels een verharde weg naar De Poffert bij Hoogkerk.

In 1918 komt er een aardappelmeelfabriek in het dorp, maar die locatie blijkt geen goede keus omdat er in het zuidelijk Westerkwartier nauwelijks aardappelen werden verbouwd. De fabriek sluit dan ook alweer in 1920 en wordt in 1927 opgevolgd door Strokartonfabriek Erica 2, die de gebouwen overneemt. Na sluiting van de fabriek en een aantal jaren leegstand worden de gebouwen in 1978 afgebroken. Het dorp is dankzij de verbeterde ontsluiting en de vestiging van de strokartonfabriek flink gegroeid, van voorheen slechts enkele handenvol huizen naar ruim 1.000 inwoners in 1960. Momenteel heeft het dorp ca. 700 inwoners.

Oostwold lag lange tijd aan de hoofdroute van Groningen naar Heerenveen, waardoor er een druk verkeer was. Ook was er veel middenstand, zoals kruideniers, slager, bakkers, manufacturier, melkboer, smid, rijwielhersteller en kapper. Na de komst van Rijksweg 43, de latere A7, in 1960 werd het rustiger in het dorp. Sinds die tijd is geleidelijk ook een groot deel van de middenstand verdwenen.

- Nadere informatie over de geschiedenis van Oostwold (zie ook de link naar het pdf-artikel aldaar).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Oostwold heeft 1 rijksmonument, zijnde de 17e-eeuwse preekstoel van de voormalige Hervormde kerk (Hoofdstraat 227). De kerk heeft in 1908 de middeleeuwse voorganger vervangen. Klokkenstoel met klok uit 1674 van P. Overney. De kerk is in 2004 aan de eredienst onttrokken en is in 2005 gekocht door het nabijgelegen restaurant Het Witte Paard. Het pand is in gebruik voor vergaderingen, congressen en dergelijke. Ook is zij nog in gebruik voor rouw- en trouwdiensten.

- Oostwold heeft 7 gemeentelijke monumenten.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Koningsdag.

- Huttenbouwweek (juli).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- "GroenLinks, D66 en de ChristenUnie in Provinciale Staten van Groningen vinden dat het nieuwe fietspad (Fietsroute+) tussen Leek en Groningen het beste langs het dorp Oostwold kan worden aangelegd. De route aan de noordkant van de A7 is voor veel fietsers een aantrekkelijkere route dan een fietspad ten zuiden van de snelweg en kan bovendien goed gecombineerd worden met de aanleg van de Zonnewal, voor een mooie integratie in het landschap en een optimaal fietscomfort. In het najaar van 2018 bespraken Provinciale Staten de aanleg van het fietspad. Toen bleek dat er niet genoeg geld was voor de noordvariant. Dat willen GroenLinks, D66 en de ChristenUnie na de verkiezingen van maart 2019 anders zien. Zij zijn groot voorstander van meer en betere fietsroutes omdat fietsen volgens hen niet alleen gezond en duurzaam is, maar ook heel belangrijk is voor de bereikbaarheid van de Stad en de regio. Volgens hen moet het provinciebestuur dat na de verkiezingen wordt gevormd ambitieus zijn en meer investeren in fietsverbindingen." (bron: persbericht van de genoemde partijen, maart 2019)

De Provincie wilde anno november 2018 de meerprijs van 3,5 miljoen niet betalen, ondanks het aanbod van gemeente Leek/Westerkwartier om hiervan de helft bij te dragen. "De Fietsroute Plus afblazen of langs de verkeerde kant aanleggen is echt korte termijn-denken en niet uit te leggen aan de bewoners van Oostwold en de rest van gemeente Westerkwartier", aldus de werkgroep uit het dorp die ijvert voor de noordvariant. Zie ook deze video, waarin wordt toegelicht waarom de Fietsroute+ beter langs het dorp kan komen. Zie ook deze video waarin inwoner Arnaud in december 2018 bij Provinciale Staten toelicht dat en waarom de noordvariant 10x beter is dan de zuidvariant. Op Facebookpagina Fietsroute Plus langs Oostwold houden ze je op de hoogte van de actuele ontwikkelingen.

Terug naar boven

Links

- MFC/MCO: - In 2011 is, na ca. 10 jaar voorbereiding, MCO (Multifunctioneel Centrum Oostwold) Gaveborg gerealiseerd, waarin vele voorzieningen zijn samengebracht: Samenwerkingsschool De Gavelander, kinderopvang, dorpshuis annex sportcafé, gym- en feestzaal, fitnesscentrum en coöperatieve supermarkt Attent de Gavesuper. - Reportage over de totstandkoming van MCO Gaveborg.

- Onderwijs en kinderopvang: - "In 2012 kreeg de stuurgroep van het bestuur van Westerwijs en van het bestuur van Penta Primair de opdracht om, op basis van het plan van aanpak, een onderzoek in te stellen naar een mogelijke scholenfusie tussen openbare basisschool De Gavehoek en christelijke basisschool De Oleander In Oostwold. Vanaf het begin was duidelijk dat het samenwerkingsproces een goede basis had. Het gegeven dat beide scholen reeds in één gebouw (De Gaveborg) gehuisvest zijn droeg daar veel aan bij. Ouders, leerkrachten en zeker de leerlingen waren al naar elkaar toe gegroeid. Hiermee lag er een goed fundament voor het vormen van samenwerkingsschool SWS De Gavelander om daarmee een goede voorziening voor basisonderwijs in het dorp te creëren en te behouden. Er is vertrouwen in elkaar en in de samenwerking. Vooral ook vanwege het besef dat een fusie van beide scholen een goede zaak is voor het ontwikkelingsperspectief voor het onderwijs in het dorp en omgeving."

- "Kindercentrum Villa Oostwold is er sinds 2008. We zijn een kleinschalige particuliere kinderopvang, in een mooie landelijke omgeving met altijd uitzicht op paarden of schapen, wat er maar in de weide loopt. En ook nemen we regelmatig een kijkje bij een van de dichtstbijzijnde boerderijen als er bijvoorbeeld weer jonge geitjes of lammetjes zijn. Vlakbij de opvang zit een sportveld, voor grote kinderen ideaal om heerlijk (onder begeleiding) te voetballen. Onze kinderopvang kenmerkt zich door: huiselijke sfeer; ruim buitenterrein; veel activiteiten; kleinschaligheid; warm eten voor kinderen; ruime openingstijden. We zijn ook een een BoekStart locatie. Hiermee willen we het voorlezen op de locatie en thuis stimuleren. Je ontvangt voor je kleintje een gratis BoekStartkoffertje."

- Sport: - "Korfbalvereniging OWK (= 'Oostwold WesterKwartier') is opgericht in 1947. OWK is altijd een bloeiende dorpsvereniging geweest, waar jong en ouder kon korfballen. Momenteel bestaat de vereniging uit ongeveer 80 leden, waarmee drie seniorenteams, twee jeugdteams en een kaboutergroep, een combimidweek met Zunobri, en vijf combi B- en C-jeugdteams met buurtverenigingen Rodenburg en Sparta worden gevormd. Sinds 2008 heeft OWK, net als vele andere verengingen, haar grasveld ingeruild voor kunstgras. En sinds 2011 heeft OWK de beschikking over een volledig nieuw onderkomen in - het hierboven beschreven, red. - MFC De Gaveborg."

- Duurzaamheid: - "Genoeg energie opwekken voor een heel dorp en daarbij het geluid van de snelweg fors reduceren? Het kan! Energie Coöperatie Oostwold is sinds 2014 bezig om dit te realiseren en de plannen bevinden zich momenteel in een vergevorderd stadium. De Zonnewal is een geluidswal van 1.500 meter lang met daarop een zonnepaneleninstallatie van ruim 9.000 m2. Hierdoor zal het dorp 100% zelfvoorzienend worden qua elektriciteit, wordt schadelijke fijnstof van de drukke A7 tegengehouden en de geluidshinder aanzienlijk gereduceerd met 10 dB (wat grofweg een halvering van de geluidshinder betekent). Daarnaast zal de Zonnewal een aanvulling zijn op omgeving en landschap, doordat een fietspad, wandelpad en ruiterpad over en langs de wal zullen lopen. De Zonnewal zal begroeid zijn met bomen en struiken en vanaf de dorpszijde in de verte zichtbaar zijn als een soort bos. Daarmee is de Zonnewal een prachtige, unieke combinatie tussen recreatie, geluidsreductie en energieproductie die geheel opgaat in het landschap en wonen in Oostwold nóg een stukje fijner zal maken. Meer details over het plan, plaatsing en aanleg lees je hier.

De exploitatie van de Zonnewal komt in handen van de in 2016 opgerichte Energie Coöperatie Oostwold (ECO). De doelstelling is om het dorp en omgeving zelfvoorzienend te laten zijn wat betreft energiebehoefte. Dit doen we door exploitatie van de Zonnewal. Met de inkomsten die de elektriciteitsproductie oplevert, gaan we het dorp verder verduurzamen. Concreet houdt dit in dat bewoners die mee willen doen, lid kunnen worden van ECO. Dit betekent dat zij overstappen naar een andere energieleverancier (onze partner Energie VanOns). Wat zijn de voordelen van lidmaatschap van ECO? 1. De tarieven voor stroom en gas zijn zeer concurrerend in vergelijking met andere aanbieders in de markt. Zeker als men nog nooit van energie-aanbieder is overgestapt levert ECO-lidmaatschap onmiddellijk voordeel in de portemonnee op. 2. Wat lidmaatschap echt uniek maakt is dat de winst die ECO maakt, terugvloeit naar de leden. Dat is hét verschil tussen een coöperatie en een bedrijf. De verdeling van de winst kan vele vormen hebben, bijvoorbeeld een collectieve inkoopactie, kortingen of andere dingen die duurzaamheid en leefbaarheid in het dorp ten goede komen. 3. De voordelen die je krijgt als ECO-lid maken je huis duurzamer en leveren dus ook een energiebesparing op. En dat zorgt dus weer voor een lagere energierekening. Drie keer voordeel dus! 4. De leden krijgen inspraak over de besteding van de inkomsten. Als lid heb je automatisch stemrecht en mag je meedenken en -beslissen op de jaarlijkse Algemene Leden Vergadering (ALV). Wil je je aanmelden? Graag! Klik hier voor meer info."

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Oostwold.

Reactie toevoegen