Terschelling

Gemeente
Terschelling
Waddengebied
Fryslân

terschelling groeten uit 1958 [640x480].jpg

Terschelling Groeten uit 1958

Terschelling Groeten uit 1958

vakantie_tershelling-001.jpg

Op Terschelling kun je diverse prachtige oude kerkjes vinden, waaronder deze in Hoorn en Midsland

Op Terschelling kun je diverse prachtige oude kerkjes vinden, waaronder deze in Hoorn en Midsland

terschelling.jpg

De Waddenzeekust op Terschelling.

De Waddenzeekust op Terschelling.

ingang_van_de_bosplaat-001.jpg

Aan het begin van de geweldige Boschplaat.

Aan het begin van de geweldige Boschplaat.

11._aangekomen_op_de_bosplaat.jpg

De Boschplaat, een eldorado voor mens en dier.

De Boschplaat een eldorado voor mens en dier.

vakantie_tershelling1.jpg

Vogels van de Boschplaat op Terschelling (© Jan Dijkstra, Houten)

Vogels van de Boschplaat op Terschelling (© Jan Dijkstra, Houten)

FR gemeente Terschelling in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Terschelling in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Terschelling in ca. 1870 kaart J. Kuijper

kaart_van_terschelling_2-001.jpg

Terschelling anno 2014, met dank aan Google.

Terschelling anno 2014, met dank aan Google.

Terschelling

Terug naar boven

Status

- Terschelling is een eiland en gemeente in de provincie Fryslân, in de streek Waddengebied. Gemeentehuis te West-Terschelling.

- Wapen van de gemeente Terschelling.

- Terschelling viel tot 19-9-1814 onder Fryslân, daarna onder Noord-Holland en sinds 1-9-1942 weer onder Fryslân.

- De gemeente Terschelling omvat de plaatsen Baaiduinen, Formerum, Hee, Hoorn, Kaard, Kinnum, Landerum, Lies, Midsland, Oosterend, Striep, West-Terschelling, Dellewal, Formerum aan Zee, Formerum-Noord, Halfweg, Horp, Midsland aan Zee, Midsland Noord en West aan Zee. Waarbij de eerste 12 van de 20 met een eigen postcode en plaatsnaam zijn opgenomen in het postcodeboek. Onder de gemeente valt ook het eilandje Griend.

- In 2009 zijn in het kader van de in dat jaar in werking getreden gemeentelijke Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG) bijna alle straatnamen en enkele plaatsnamen op Terschelling gewijzigd. Zie ook het raadsvoorstel 'Besluit naamgeving woonplaatsen en besluit naamgeving openbare ruimten (straatnamenbesluit) Terschelling'. De plaatsnamen die zijn gewijzigd, zijn Kaard (voorheen Kaart) en Striep (voorheen Seeryp).

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Terschelling.

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Skylge.

Oudere vermeldingen
Ter Schelling.

Terug naar boven

Ligging

Terschelling ligt tussen Vlieland in het W en Ameland in het O. Het eilandf is per boot te bereiken vanaf Harlingen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Terschelling 402 huizen met 2.743 inwoners, verdeeld in de dorpen West-Terschelling 230/1.569 (= huizen/inwoners), Kinnum 10/78, Midsland 54/356, Landerum 14/83, Formerum 28/224, Lies 18/113, Hoorn 19/122, en Oosterend 14/91 en de buurtschappen Hee 6/30, Kaart 3/33, Seerijp 5/38 en Oosterkooi 1/6. Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 2.100 huizen met ca. 5.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Terschelling, kun je terecht bij Museum 't Behouden Huys, ondergebracht in een gebouwencomplex bestaande uit twee karakteristiek Terschellinger woonhuizen uit 1668 en een nieuwbouw-vleugel. De collectie is gericht op de duizend jaar bewoningsgeschiedenis van dit Waddeneiland, waarbij de zeevaart een belangrijke rol heeft gespeeld. De presentatie laat de bezoeker ontdekken hoe de eilandbewoners op hun heel eigen manier hebben geleefd en de kost verdiend.

Op het eiland werd het boerenbedrijf uitgeoefend, regelmatig aangevuld met jutterswerk op gestrande schepen. Daarnaast werkte een groot deel in de scheepvaart, zoals de visserij, loodsdienst, koopvaardij, walvisvaart, reddings- en bergingswerk. De beroemdste eilander is de zeeman en cartograaf Willem Barentsz, die eind 16e eeuw verschillende ontdekkingsreizen ondernam in de poolzee om een weg naar China te vinden. In 1596 raakte hij bij Nova Zembla vast in het ijs en overwinterde er met zijn bemanning in het 'Behouden Huys', een in haast gebouwde schuilhut.

De gevaarlijke kust van Terschelling met zijn vele verradelijke zandbanken is door de eeuwen heen het toneel geweest van dramatische scheepsrampen, waaraan in de tentoonstelling ruime aandacht wordt besteed. Van een der opmerkelijkste rampen is een speciale presentatie: het Engelse oorlogsschip de Lutine. Dit schip verging in 1799 op de buitenbanken met in het ruim een ongewoon grote lading goud- en zilverstaven. Het mysterieuze van dit wrak is dat het in de loop der jaren bij stukjes en beetjes is geruimd, maar dat er toch slechts een klein deel van de lading boven water is gekomen.

Het museum heeft een zeer uitgebreide bibliotheek met circa 3000 werken over de historie van Terschelling, die door middel van een geautomatiseerde inventarisatie voor iedere bezoeker toegankelijk is gemaakt. Daarnaast is er een grote foto-collectie over het eiland vanaf 1900.

De collectie bevat vele gebruiksvoorwerpen die specifiek met de eilandcultuur te maken hebben. Naast de huishoudelijke en ambachtelijke voorwerpen zijn er bijzondere objectengroepen die uit de scheepvaart afkomstig zijn. Dit zijn de strand- en juttersvondsten, scheeps-archeologische onderdelen, zeemanssouveniers, maritieme en scheepsbouwgereedschappen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Trailrun (op een zondag in oktober, in 2017 voor de 3e keer). Met afstanden van 15, 25 en 50 km is Trailrun Terschelling prima geschikt voor zowel de beginnende als de ervaren trailrunner, en met routes dwars door de afwisselende Terschellinger natuur is het voor de deelnemers altijd een fantastische ervaring. Het eiland is bij uitstek geschikt voor trailrunning: er is bos, er zijn duinen, er is strand en er is ruimte, heel veel ruimte. Je kunt kiezen uit 3 prachtige en afwisselende routes van 15, 25 en 50 km. De langste afstand is een echte uitdaging en is alleen geschikt voor geoefende trailrunners. Ook voor de middelste afstand dien je enige ervaring met trailrunning te hebben, terwijl de 15 km prima geschikt is om kennis te maken met het lopen door de natuur. Maar voor alle routes geldt: lopen op een eiland is altijd een bijzondere belevenis!

- De Berenloop (op een zondag begin november, in 2017 voor de 21e keer) is door de jaren heen uitgegroeid tot een van de grootste atletiekevenementen van Noord-Nederland. Dat komt niet alleen door het fraaie parcours, dat door de schitterende en afwisselende natuur van Terschelling voert, maar ook door de fantastische sfeer die er tijdens het Berenloopweekend op het eiland heerst. Vrijwel iedereen op het eiland is betrokken bij de Berenloop: als deelnemer, als vrijwilliger of als toeschouwer, en dat merk je. Wellicht is dat de reden dat er, ondanks het uitdagende parcours, toch ieder jaar weer uitstekende tijden worden gelopen.

De 1e editie vond plaats in 1997, als sportieve afsluiting van het themajaar ‘400 jaar Willem Barentsz’. Willem Barentsz, beroemd zeevaarder en afkomstig van Terschelling, probeerde in 1596 via het noorden naar Azië te varen. Het werd een monstertocht met veel ontberingen en een gedwongen overwintering tussen de ijsschotsen op Nova Zembla. Door te jagen op beren had de bemanning voldoende voedsel om de winter te overleven, En zo komt de marathon aan haar naam Berenloop. Je kunt kiezen uit de afstanden hele en halve marathon. Er is ook een Jeugdloop. Vind je een hele of een halve marathon nog te ver, of wil je alvast warmlopen voor de Berenloop op zondag, dan kun je op zaterdagochtend meedoen aan Kleintje Berenloop. Je kunt daarbij kiezen uit 5 of 10 km en er wordt gelopen over een mooi natuurparcours door de bossen en duinen van West. Na afloop is er gratis koffie met Terschellinger pondkoek en zorgen vuurkorven en livemuziek voor warmte, sfeer en gezelligheid. Voor de eerste 3 finishers zijn er bekers en bloemen en voor alle deelnemers is er als herinnering een medaille.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Een overtocht naar Terschelling kun je boeken bij rederij Doeksen.

- Op het weblog van Staatsbosbeheer Terschelling houden de boswachters je op de hoogte van actuele natuurontwikkelingen op het eiland.

- Wetterskip Fryslân heeft in 2016 in samenwerking met agrariërs 4,5 kilometer natuurvriendelijke oever aangelegd op Terschelling. Hierdoor is de ecologische kwaliteit van het water in de polder verbeterd. Ook is er meer waterberging gecreëerd om bij extreme neerslag wateroverlast op het eiland te beperken. De sloten en vaarten in de polder tussen de spuisluizen Lies en Kinnum zijn verbreed en natuurvriendelijk gemaakt. Door de natuur haar werk te laten doen, groeit hier straks riet en andere onderwaterbeplanting. Hierdoor verbetert het boven- en onderwaterleven en daarmee de waterkwaliteit. Met de aanleg van de natuurvriendelijke oevers voldoet het waterschap aan de Europese Kaderrichtlijn Water. Daarnaast zorgt de verbreding van de sloten en vaarten voor 0,7 hectare extra waterberging. Bij extreme neerslag kan het water langer worden vastgehouden om wateroverlast op het eiland te beperken.

Terug naar boven

Beeld

- In 1938 heeft de familie Miedema aan film gemaakt van hun vakantie op Terschelling.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Terschelling (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Terschelling.

- Belangenvereniging: - Stichting Ons Schellingerland heeft als doel het behouden en het verbeteren van: de karakteristieke natuurlijke, landschappelijke en cultuurhistorische waarden van Terschelling (het 'eilander eigene'), onder meer naar beeldkwaliteit, plaats, schaal, vorm en materiaalgebruik; de kwaliteit van het milieu waaronder water, bodem en lucht; de gezondheid en veiligheid van de bewoners en de toeristen; een goed waterbeheer en een goede ruimtelijke ordening.

Reacties

(2)

De link "Straatnamen en plaatsnamen op Terschelling vanaf 2009" leidt momenteel naar een verboden pagina.

Dank voor je opmerkzaamheid Jack. Helaas verwijderen gemeenten nog weleens pagina's van hun sites die nog best naslagwaarde hebben. Deze blijkt ook te zijn verwijderd (of in ieder geval niet meer toegankelijk). Gelukkig blijkt er nog wel een soortgelijke pagina op de site van de gemeente te staan, dus die heb ik nu gelinkt.

Reactie toevoegen