Baaiduinen

Plaats
Buurtschap
Terschelling
Waddengebied
Fryslân

baaiduinen_plaatsnaambord.jpg

Baaiduinen is een van de vele oude buurtschappen op het eiland Terschelling

Baaiduinen is een van de vele oude buurtschappen op het eiland Terschelling

Baaiduinen

Terug naar boven

Status

- Baaiduinen is een buurtschap in de provincie Fryslân, in de streek Waddengebied, gemeente Terschelling.

- De buurtschap Baaiduinen heeft een eigen postcode (8884) en postale plaatsnaam en is daarmee een formele woonplaats.

- De buurtschap Baaiduinen heeft officiële, blauwe plaatsnaamborden en heeft daarmee een bebouwde kom.

- Een zeer klein ZW deel van het dorp Midsland valt voor de postadressen onder Baaiduinen.

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Baaidunen.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Baaiduinen ligt rond de gelijknamige weg, het Z deel van de Vluchtweg en het N deel van de Tuinweg, ZW van het dorp Midsland, N van de Waddenzee en ONO van het dorp West-Terschelling.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Baaiduinen is een jonge plaatsnaam: in de Volkstelling van 1840 komt het nog niet voor, ook niet op de Kuijperkaart van ca. 1870. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 35 huizen, ca. 40 verblijfsaccommodaties en enkele bedrijfsgebouwen, met ca. 95 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De buurtschap Baaiduinen heeft nog veel oude monumentale boerderijen, die vanouds agrarisch in gebruik waren maar tegenwoordig veelal (mede) verhuurd worden als vakantiewoning.

- Richting Midsland, op de hoek van de onverharde Z zijweg die volgens Google Maps Ponswielweg heet (maar ter plekke niet als zodanig staat aangegeven), staat het Standbeeld van het Stryper Wyfke, van beeldhouwer Huib Noorlander, vermoedelijk daterend uit 2007. Dit is nu eens geen imposant monument voor een zeeheld of bestuurder, maar een eenvoudig bronzen beeldje van een oud vrouwtje leunend op een stok. Dit beeld staat er natuurlijk niet zomaar. Er hoort een heel bijzonder verhaal bij, dat we hierna samenvatten. Het 'Stryper Wyfke' staat langs de weg tussen Baaiduinen en Midsland, wijzend naar het Striper kerkhof, zoals volgens de sage ruim 300 jaar geleden het Stryper Wyfke daar gestaan moet hebben en door een slimme opmerking deze kernen voor plundering en brandstichting wist te behouden. De sage luidt als volgt:

"In augustus 1666, tijdens een der vele oorlogen met de Engelsen, werd West-Terschelling slachtoffer van een overval van de Engelsen, nadat deze eerst een grote vloot koopvaarders op de rede van Vlie hadden vernietigd, of zoals Johan de Witt aan de Staten-Generaal moest melden: “alle de coopvaerdijschepen ten nombre van omtrent hondert ende tachtich in den brandt zijn gesteecken”. De Britse bevelhebber Sir Holmes liet op 20 augustus elf compagnieën voet aan wal zetten bij West-Terschelling, een toentertijd welvarend dorp aan de wadzijde met grote magazijnen van de Staten en de V.O.C. die tot de nok waren gevuld met scheepsbenodigdheden. Vijf compagnieën kregen opdracht het dorp plat te branden, vijf moesten post vatten op de Dellewal om eventuele aanvallen uit Oost het hoofd te bieden en één compagnie bewaakte de landingsboten. Onder de bevolking vielen slechts weinige doden, omdat het merendeel de duinen was ingevlucht.

Na de brandstichting in West trokken volgens de legende de Engelse soldaten onder aanvoering van commandant Holmes verder via Baaiduinen richting Midsland. In de nabijheid van het dorp gekomen zagen ze op enige afstand vele opgerichte voorwerpen die zich in een soort vesting schenen te bevinden. De Engelsen vermoedden dat zich hier boeren- en zeevolk in hinderlaag had begeven. Daarom vroegen ze aan een oud vrouwtje in de buurt wat die hoogte daar ginder te beduiden had. Waarop het oude wijfje antwoordde: “Daar staan er bij honderden doch er liggen er bij duizenden”, natuurlijk doelend op de grafzerken en doden van het kerkhof. De Engelse soldaten sloeg echter de schrik om het hart, omdat zij uit de opmerking interpreteerden dat daar versterkingen lagen, en maakten snel rechtsomkeert. Oost Terschelling was gered...

Een mooi verhaal, dat in tientallen varianten de ronde doet. In de ene versie is het vrouwtje niet goed bij haar hoofd, volgens een andere is ze krijgsgevangen gemaakt en onder dwang tot haar slimme uitspraak gekomen, sommige menen dat er toch sprake is geweest van een krijgslist en stokken met kledingstukken en petten die boven de grafheuvel werden gestoken. De meest onaardige versie (maar waarschijnlijk wel op waarheid berustend) is die waarin wordt beweerd dat de Engelse brandstichters het dorp West niet uit zijn geweest en zelfs nooit de intentie hebben gehad om verder oostwaarts te trekken. Een onromantische lezing, die meestal genegeerd wordt omdat de verteller dan wel erg snel uitverteld is...

Maar áls het Striper Wyfke dan nooit een Engelsman gezien heeft, dan kan zij toch zeker nog altijd als symbool dienen voor de onverschrokkenheid van de Terschellinger zeemansvrouwen die ook in de meest moeilijke omstandigheden hun mannetje wisten te staan, en helemaal alleen de dagelijkse gang van zaken op de boerderij en in het huishouden moesten regelen terwijl hun mannen op zee waren, en als die mannen dan niet van zee terugkeerden in een tijd dat sociale voorzieningen nog niet bestonden en liefdadigheidsfondsen niet altijd goed besteed werden, dan moesten deze vrouwen wel 'kerels' zijn om het hoofd boven water te houden, en is het terecht dat het eerste standbeeld op Terschelling dat van een vrouw is." (bron: Nederlandse VolksverhalenBank van het Meertens Instituut)

- Gevelstenen in Baaiduinen.

Reactie toevoegen