Rivierenland

Streek
Rivierenland
GelderlandZuid-HollandNoord-Brabant

rivierenland_kaart_waterschap.jpg

Waterschap Rivierenland laat met deze kaart mooi zien hoe de rivieren in dit gebied door het landschap lopen. Van N naar Z zijn dat de Neder-Rijn, de Linge, de Waal en de Maas. (© www.waterschaprivierenland.nl)

Waterschap Rivierenland laat met deze kaart mooi zien hoe de rivieren in dit gebied door het landschap lopen. Van N naar Z zijn dat de Neder-Rijn, de Linge, de Waal en de Maas. (© www.waterschaprivierenland.nl)

rivierenland_kaart_waterschap_met_kerncijfers.jpg

Nog een kaart van Rivierenland, geografisch nu wel met N-Z in de goede richting, met daarbij een aantal indrukwekkende kerncijfers uit het werkgebied van Waterschap Rivierenland. (© Waterschap Rivierenland)

Nog een kaart van Rivierenland, geografisch nu wel met N-Z in de goede richting, met daarbij een aantal indrukwekkende kerncijfers uit het werkgebied van Waterschap Rivierenland. (© Waterschap Rivierenland)

Rivierenland

Terug naar boven

Status

- Rivierenland is de overkoepelende naam voor het gebied dat de streken Alblasserwaard, Vijfheerenlanden, Land van Heusden en Altena, Betuwe, Bommelerwaard, Land van Maas en Waal en Rijk van Nijmegen omvat. De streek ligt voor een groot deel in Gelderland, maar omvat ook delen in de provincies Utrecht, Zuid-Holland en Noord-Brabant. In totaal 4 provincies dus.

- Net als bij veel andere streken in ons land wisselt ook hier de omvang van het gebied, afhankelijk van door wiens 'bril' je kijkt. Anders geformuleerd; de instanties met het woord 'Rivierenland' in de naam dekken vaak niet het hele gebied maar slechts een deel ervan. Zie bijvoorbeeld elders op deze pagina het Samenwerkingsverband, het Regionaal Archief en het Nationaal Landschap, die allemaal een ander 'werkgebied' hebben.

Terug naar boven

Naam

Alternatieve naam
Voor deze streek wordt ook de benaming Rivierengebied gehanteerd. Wij hebben de indruk dat al met al de benaming Rivierenland net iets gangbaarder is.

Terug naar boven

Ligging

Rivierenland is een horizontaal langgerekte streek, die in het zuiden wordt begrensd door de Maas en in het noorden door de Lek en Rijn. Door de streek lopen verder de rivieren de Waal en de Linge. De streek loopt van de Biesbosch en Kinderdijk en Alblasserdam in het W tot Doornenburg en Millingen aan de Rijn in het O.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Regionaal Archief Rivierenland verzamelt en beheert archieven, afbeeldingen, boeken en documentatie van de Bommelerwaard en van de gemeenten Buren, Culemborg, Geldermalsen, Neder-Betuwe, Neerijnen en Tiel.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Kwaliteit door verscheidenheid. Ontwikkelingsplan Leader westelijk rivierengebied (2007). "Het westelijke rivierengebied is een sociaal-economisch samenhangend gebied met een complexe problematiek. Grote dynamiek in het agrarische veld en de economische structuur van het gebied heeft effecten op de leefbaarheid van het platteland, met name de kleine kernen en op de duurzaamheid van de bijzondere waarden van gebied wat betreft landschap en cultuurhistorie. Daarbij voelt het overwegend agrarische gebied de druk van verstedelijking in de directe omgeving. De dynamiek is een, vooral door de markt gestuurd, gegeven voor het gebied. De kunst is om binnen die dynamiek te werken aan een sociaal-economische ontwikkeling van het gebied op een zodanige wijze dat leefbaarheid en gebiedseigen kwaliteiten daar onlosmakelijk mee verbonden blijven." Aldus een deel van de inleiding van het Ontwikkelingsplan.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- De Rivierenland Rally (op een zondag in oktober) is een dag vol rijplezier en sportiviteit. Deelname staat open voor oldtimers en bijzondere auto’s, cabrio’s en sportauto’s met een recenter bouwjaar. De Rivierenland Rally is een mooie toerrit door het Rivierengebied met voldoende sportieve uitdaging voor de ervaren deelnemers. Voor de starters is er uitgebreide uitleg en begeleiding. Heeft u geen geschikte auto en wilt u toch meedoen? Dan kunt u tegen vergoeding gebruik maken van een klassieker van Visscher Autobedrijven uit Culemborg.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Fiets- en wandelroutes door de streek Rivierenland van het gelijknamige Waterschap.

- Onder het motto van de Gelderse Bezoekerscentra 'wie hier binnen kijkt, ziet buiten meer' is Bezoekerscentrum De Grote Rivieren in Heerewaarden een bron van informatie en inspiratie voor een ieder die de regio Rivierenland gaat verkennen. Tijdens rondleidingen of op eigen houtje komt de bezoeker in aanraking met het verleden, heden en de toekomst van Rivierenland. Door het aanbieden van schoolprogramma’s en leskisten aan de basisscholen in de omgeving komen kinderen op een avontuurlijke en leerzame wijze in aanraking met natuur en milieu.

- De Linge is met een lengte van 108 km de langste rivier van Nederland. De Linge stroomt van Doornenburg in het oosten naar Hardinxveld in het westen, alwaar zij in de Merwede uitkomt. De rivier heeft geen bron, zoals de meeste anderre rivieren dat wel hebben. De oorsprong  van de Linge ligt bij het Pannerdens Kanaal, waar een klein deel van het Rijnwater via een inlaat in de rivier wordt gevoerd.

Van Doornenburg tot het Amsterdam-Rijnkanaal bij Tiel is de Boven-Linge eigenlijk een gegraven afwatering. Vanaf Tiel slingert de Linge sierlijk door het Betuwse landschap. In 1818 is de Linge tot Hardinxveld verlengd met het Kanaal van Steenenhoek. Voor die tijd stroomde het Lingewater bij Gorinchem in de Merwede.

Het stroomgebied van de Linge is een goed voorbeeld van een oorspronkelijk rivierenlandschap. Het is niet alleen rijk aan cultuurhistorische elementen (dorpsgezichten, kastelen en landgoederen), maar ook aan planten en vogels. De overheid heeft een deel van de oevers van de Linge aangewezen als beschermd natuurmonument. U vindt er buitendijkse graslanden, grienden, rietstroken, wielen en kleiputten. Naast instandhouding en verbetering legt Staatsbosbeheer, de beheerder van het natuurgebied, ook ecologische verbindingszones aan. Deze zones verbinden verschillende delen langs de Linge tot één groot natuurgebied. Sommige dieren hebben namelijk een groot leefgebied met een bepaalde biotoop nodig. Daardoor ontstaat bijvoorbeeld een goed leefgebied voor ijsvogel, blauwborst en roerdomp.

Naast het Rijnwater bij Doornenburg wordt de Linge gevoed door regenwater en kwelwater. Voor de afwatering van het rivierengebied is de Linge van grote betekenis. Waterschap Rivierenland werkt dan ook in samenwerking met gemeenten, provincies, agrariërs, bedrijfsleven en Staatsbosbeheer aan een plan dat moet leiden tot verbetering van zowel de waterkwaliteit als de hoeveelheid water in de Linge.

Op en rond de Linge zijn legio recreatiemogelijkheden. Varen, kanoën, vissen, fietsen, wandelen. Nadere informatie kunt u uiteraard verkrijgen bij de VVV's in de regio, maar ook op de site van het Recreatieschap.

De Vereniging tot Behoud van het Lingelandschap is in 1990 opgericht door bewoners die bezorgd waren over de ontwikkelingen die binnen het gebied plaatsvonden. Commerciële en recreatieve projecten volgden elkaar in rap tempo op zonder dat de karakteristieken van het landschap werden gerespecteerd. Het plan werd opgevat om een vereniging in het leven te roepen die niet uitsluitend met een waakzaam oog de ontwikkelingen zou gaan volgen, maar die ook met een realistische blik de onvermijdelijke groei van het gebied voor ogen zou houden. Inmiddels is de vereniging een volwassen club van vrijwilligers die participeert in tal van projecten en een dialoog aangaat met gemeentes, provincies, Waterschap en Staatsbosbeheer. Alternatieve ideeën worden geponeerd, initiatieven ontplooid en zonodig wordt de weg van ‘beroep en bezwaar' bewandeld.

- De Waal is een van onze "grote rivieren". De rivier loopt van Millingen aan de Rijn bij de Duitse grens, via Nijmegen, Zaltbommel en Tiel naar Gorinchem, waar de Waal overgaat in de Boven Merwede. Waalweelde is de naam van het overkoepelende project dat alle activiteiten rond de Waal op het gebied van natuur, recreatie, veiligheid, wonen en werken coördineert.

- Nationaal Landschap Rivierengebied.

- De regio Rivierenland is vooral gevormd dankzij overstromingen uit het verleden, met eindeloos slingerende dijken en overal water. Een van de mooiste gebieden van Nederland. Maar door het vele water ook kwetsbaar. Leven met water in het algemeen, en de strijd ermee in het bijzonder, vormt al eeuwen dit gebied en zijn bewoners. Letterlijk en figuurlijk. In de voorhoede van deze strijd staan de reeds eeuwenoude waterschappen. Deze instellingen zijn aan het eind van de middeleeuwen gevormd als noodzaak voor het leven en werken in een rivierdelta met zijn verschillende bewoners en belangen. En ook vandaag de dag is dat nog altijd noodzakelijk. In het rivierengebied zorgen bestuur en medewerkers van Waterschap Rivierenland voor schoon en voldoende oppervlaktewater en veilige dijken. Zij doen dit onder andere door zorg te dragen voor dijk- en waterbeheer en het zuiveren van rioolafvalwater.

Het waterschap heeft haar werkgebied verdeeld in een aantal 'watersystemen'. Dat zijn geografisch samenhangende gebieden die waterstaatkundig als een geheel beheerd worden. Dat zijn: Alm & Biesbosch (= Land van Heusden en Altena), Alblasserwaard, Beneden-Linge (= tussen Gorinchem en Culemborg), Bommelerwaard, Betuwe, Land van Maas en Waal, en Groesbeek en Ooijpolder (= vanaf Nijmegen naar het oosten). Als je benieuwd bent naar wat een waterschap in het algemeen, en Waterschap Rivierenland in het bijzonder, nu eigenlijk doet, waarom ze dat doen, en hoe ze dat doen, moet je hun brochure 'Rondom water. Voldoende, veilig en schoon' maar eens lezen. Daarin wordt het in tekst en beeld allemal uit de doeken gedaan.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Rivierenland (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Bestuurlijk: - Het bestuurlijk Samenwerkingsverband Regio Rivierenland omvat de 10 gemeenten Buren, Culemborg, Geldermalsen, Lingewaal, Maasdriel, Neder-Betuwe, Neerijnen, Tiel, West Maas en Waal en Zaltbommel.

- Nieuws: - Nieuws m.b.t. Rivierenland in dagblad De Gelderlander. - Nieuws m.b.t. Rivierenland in het Algemeen Dagblad.

- Onderwijs: - Onderwijsinstantie Samenwerkingsverband (SWV) Rivierenland conformeert zich aan de volgende missie: hulp zo tijdig mogelijk; in een zo licht mogelijke vorm; zo dicht mogelijk bij de leerling; op de meest adequate wijze; en door de de meest aangewezen persoon of instelling. Het SWV stelt vast dat er in de afgelopen jaren veel bereikt is ten aanzien van de ondersteuning van leerlingen. Op alle scholen is een ondersteuningsstructuur ontwikkeld en worden leerlingen op een adequate wijze ondersteund. Met ongeveer 90% van de jongeren gaat het gelukkig goed. Voor ongeveer 10% van de jongeren zijn de ondersteuningsvragen complex en omvangrijk. Voor deze leerlingen wordst extra ondersteuning en expertise ingezet om te zorgen voor een passende plaats in het onderwijs.

Kernthema's zijn daarbij o.a.: SWV Rivierenland streeft naar een brede ondersteuning voor alle leerlingen en wijzen een specialisatie van de scholen vooralsnog af; intensieve samenwerking met vso en gerichte inzet van expertise; ieder kind een passende onderwijsplaats en waar mogelijk thuisnabij; alle leerlingen naar school en geen thuiszitters; doorlopende leer- en ondersteuningslijnen van primair naar het voortgezet onderwijs; samenwerking met partners als gemeenten en instellingen voor jeugdhulp. Kortom: WSV Rivierenland verbindt, ondersteunt, stimuleert, helpt en faciliteert.

- Bedrijfsleven / ondernemen: - VNO-NCW Rivierenland gaat en staat voor belangenbehartiging en faciliteren van een hecht netwerk. Lobbyresultaten bereiken ze door hun directe verbondenheid met VNO-NCW landelijk en door nauwe samenwerking met MKB Midden, branches en ondernemersverenigingen.

- Duurzaamheid: - 5 ondernemende burgers uit Culemborg, Haaften, Maurik, Kerk-Avezaath en Varik richten in 2013 Stichting Dirk III op. Middels hun platform Rivierenlanders in Verbinding vinden ondernemende burgers, overheden, bedrijven, kennisinstellingen, kapitaalverstrekkers en maatschappelijke organisaties de verbinding met elkaar. Door een gezamenlijk lokaal perspectief kan elke Rivierenlander zich betekenisvol voelen. Via deze site zijn ecologische, economische en sociale duurzaamheidsinitiatieven in de regio zichtbaar rondom de thema's voedsel, energie, zorgkracht, vervoer, verbindplekken en inkomenszorg.

- Gebiedscoöperatie Rivierenland (GCR) zet zich actief in om welvaart en welzijn van alle inwoners duurzaam te vergroten voor een gezonde en leefbare regio. De GCR ziet duurzaamheid als maatschappelijke noodzaak, economische kans en aanjager van innovatie. De leden van de Gebiedscoöperatie werken mee aan diverse maatschappelijke thema’s, zoals energievoorziening, duurzaam transport, comfortabel en duurzaam wonen, voedsel uit onze regio, zorg voor elkaar en regionale pensioenvoorzieningen.

Reactie toevoegen