Land van Heusden en Altena

Streek
Land van Heusden en Altena
Noord-Brabant

Heusden Altena.jpg

Oude grenspalen die de grens aangeven tussen Heusden en Altena, aan de Maasdijk tussen de dorpen Veen en Andel.

Oude grenspalen die de grens aangeven tussen Heusden en Altena, aan de Maasdijk tussen de dorpen Veen en Andel.

land_van_altena_kopie.jpg

De huidige gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem beslaan samen de streek Land van Heusden en Altena, die ook wel kortweg Land van Altena wordt genoemd (en dus zoals in de tekst beschreven, ook een deel van het oude Land van Heusden omvat).

De huidige gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem beslaan samen de streek Land van Heusden en Altena, die ook wel kortweg Land van Altena wordt genoemd (en dus zoals in de tekst beschreven, ook een deel van het oude Land van Heusden omvat).

Land van Heusden en Altena

Terug naar boven

Status

- Het Land van Heusden en Altena is een streek in de provincie Noord-Brabant.

- Het huidige Land van Heusden en Altena omvat de huidige gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem.

Terug naar boven

Ligging

- Het Land van Heusden en Altena grenst in het N aan de Merwede en de Afgedamde Maas, in het Z aan de Bergse Maas en in het W aan de Biesbosch.

Terug naar boven

Geschiedenis

Het Land van Altena is een streek die t/m 1814 bij Holland hoorde. In 1815 is zij overgegaan naar de provincie Noord-Brabant.

Het Land van Heusden was een historische streek in het noorden van de huidige provincie Noord-Brabant. Deze omvatte, naast het stadje Heusden, ook dorpen als Oudheusden, Herpt, Doeveren en Hedikhuizen. Dit zijn de zogeheten 'benedendorpen'. Daarnaast omvat het plaatsen als Meeuwen, Drongelen, Eethen, Babyloniënbroek, Genderen, Wijk en Aalburg, Spijk en Veen. Dit zijn de zogeheten 'bovendorpen'.

In 1904 wordt de Bergsche Maas gegraven, waarmee de stad Heusden met de benedendorpen van het Land van Heusden worden afgesneden en zich meer op het Brabant aan de Z kant van de Bergsche Maas (Langstraat, Drunen, Vlijmen e.o.) is gaan richten. Sindsdien spreekt men voor het oude Land van Altena samen met de genoemde 'bovendorpen' van het Land van Heusden, van de streek 'Land van Heusden en Altena', waar het stadje Heusden en de genoemde 'benedendorpen' dus níet meer toe behoren. Dit Land van Heusden en Altena wordt in de volksmond vaak weer kortweg Land van Altena genoemd, omdat het toch grotendeels het oude Land van Altena omvat en maar een deel van het oude Land van Heusden.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van het Land van Heusden en Altena, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Erfgoed Altena is een samenwerkingsverband van organisaties en verenigingen in het Land van Heusden en Altena die zich bezighouden met de geschiedenis en cultuurhistorie van de streek.

- Streekarchief Langstraat Heusden Altena. Op de site van het Streekarchief kun je o.a. zoeken in meer dan 100.000 gedigitaliseerde krantenpagina's van kranten uit de regio.

- De Stichting Historische Reeks Land van Heusden en Altena is in 1990 opgericht. Hun doel is om de geschiedenis van de streek bekend te maken bij een breed publiek. Eenmaal per jaar geven ze een boek uit. Het streven is om in de Reeks een diversiteit aan onderwerpen aan bod te laten komen. Zo wordt er gepubliceerd over middeleeuwse geschiedenis, waterstaatkundige geschiedenis, kerkgeschiedenis, de Tweede Wereldoorlog, politieke geschiedenis enz. Ze geven regelmatig een themadeel uit. Bijvoorbeeld over de Watersnoodramp van 1953, de agrarische geschiedenis en een bundel speciaal voor het onderwijs.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem hebben vele jaren gepraat over intensivering van de samenwerking, of wellicht herindeling. In 1997, bij de vorige grote herindelingsronde in Noord-Brabant, zijn de gemeenten Werkendam, Sleeuwijk en Dussen samengevoegd tot een nieuwe gemeente Werkendam met ca. 25.000 inwoners. De gemeenten Aalburg en Woudrichem, met resp. ca. 11.000 en 14.000 inwoners, konden toen zelfstandig blijven, hoewel er over werd gesproken om die ook te laten fuseren om zo een qua grootte gelijkwaardige gemeente te krijgen met de nieuwe gemeente Werkendam.

De afgelopen jaren zijn er diverse rapporten verschenen over samenwerken dan wel herindelen van de regio. De ondernemingsraden van de gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem vinden (anno februari 2013) een fusie de enige goede oplossing. "Alleen dan kan er een moderne professionele organisatie worden opgezet.Deze kan de toekomstige taken die op de gemeenten afkomen goed uitvoeren en kan de dienstverlening voor de burgers minimaal op het huidige peil houden. Alle andere vormen van samenwerking leiden naar de mening van de ondernemingsraden tot verspilling van tijd, energie en geld, zonder tot goede resultaten te kunnen komen." aldus de ondernemingsraden. De gemeenten waren echter nog altijd verdeeld (zo waren in Aalburg 8 leden tegen en 7 voor herindeling). Daarom komt er begin 2015 wederom een onderzoek naar de mogelijkheden van samenwerking dan wel herindeling.

Dit heeft geleid tot het laatste rapport: 'Bestuurlijke toekomst Land van Heusden en Altena. Rapport van bevindingen', door prof. dr. C.P. Veerman, mei 2015. Na een schets van verleden, heden en onderbouwingen van een wenselijk geachte toekomst, rekening houdend met de bestaande knelpunten en de huidige en toekomstige taken en uitdagingen voor de regio, komt hij tot de aanbeveling om de gemeenten te laten toewerken naar een herindeling tot 1 gemeente, bij voorkeur per 2019. En zo is inmiddels besloten: de genoemde gemeenten gaan inderdaad fuseren per 1-1-2019 tot de nieuwe gemeente Altena. Zie verder aldaar.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Molenstichting Land van Heusden en Altena zet zich in om 9 molens in de regio te onderhouden en waar nodig te restaureren. Tijdens openingsuren geeft de aanwezige molenaar je graag uitleg, een rondleiding en/of een demonstratie. De molens zijn nauw verbonden met de St. Elisabethsvloed en de strijd tegen het water. Al in 1461 wordt een eerste poldermolen in het Land van Heusden en Altena gebouwd. En nadien volgen er nog veel meer, want de poldermolens hadden een belangrijke functie. Van de 38 molens, verdeeld over 34 polders, die in 1925 nog werkten, waren er 28 wipmolens en 10 achtkante en ronde stenen molens. Nieuwe technieken, zoals gemalen, en de ruiverkaveling maakten de molens in de loop van de vorige eeuw overbodig. Nu resteren nog 6 poldermolens. Voor het malen van het graan werden 9 korenmolens in de loop van de vorige eeuw eveneens overbodig. Momenteel zijn er nog 4 korenmolens over, waarvan er 3 door de Molenstichting beheerd worden.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Natuurbeschermingsvereniging Altenatuur.

- Natuurgebieden in het Land van Heusden en Altena van Brabants Landschap.

- De leden van Weidevogelbescherming Land van Heusden en Altena - een werkgroep van Altenatuur - hebben in 2017 651 nesten van weidevogels gevonden en zo veel als mogelijk beschermd. In 2016 ging het maar om 526 nesten en in 2015 werden 550 nesten gevonden en beschermd. De belangrijkste groei van het aantal nesten was er bij de kievit, grutto, tureluur en wulp. De toename is te verklaren doordat het zoekgebied is uitgebreid dankzij de beschikbaarheid van meer vrijwilligers. En bij Veen is een nieuwe zoekgroep gestart. Daarnaast konden veel kuikens beschutting vinden in de in 2016 aangelegde plas-drasweilanden. In Hank verdubbelde het bestand zich in één jaar op precies dezelfde hoeveelheid hectaren.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Land van Heusden en Altena (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Media / nieuws: - OKÉ FM is de streekomroep voor het Land van Heusden en Altena en de Bommelerwaard. - Nieuws uit het Land van Heusden en Altena op de site van huis-aan-huisblad Het Kontakt.

Reactie toevoegen