Merkelbeek

Plaats
Dorp
Onderbanken
Parkstad
Limburg

DK_20111024_4353_Merkelbeek_waterput_op_het_plein_Douve.jpg

Merkelbeek, puthuisje op het dorpsplein

Merkelbeek, puthuisje op het dorpsplein

DK_20111024_4354_Merkelbeek_hoek_hoeve_aan_het_plein_Douve.jpg

Merkelbeek, hoekhoeve aan het dorpsplein

Merkelbeek, hoekhoeve aan het dorpsplein

DK_20111024_4363_Merkelbeek_Bovenste_hof_hoeve.jpg

Merkelbeek, Bovenste hof, hoeve

Merkelbeek, Bovenste hof, hoeve

DK_20111024_4380_Merkelbeek_Onderbanken_hoeve_met_omsloten_binnenplaats.jpg

Merkelbeek, Onderbanken, hoeve met omsloten binnenplaats

Merkelbeek, Onderbanken, hoeve met omsloten binnenplaats

RIT_20111024_6943_Merkelbeek_Onderbanken_mariakapel_aan_de_haagstraat.jpg

Merkelbeek, Onderbanken, Mariakapel aan de Haagstraat

Merkelbeek, Onderbanken, Mariakapel aan de Haagstraat

merkelbeek_sint_clemenskerk.jpg

Merkelbeek, Sint Clemenskerk

Merkelbeek, Sint Clemenskerk

merkelbeek_puthuisje.jpg

Merkelbeek, het in 1994 herbouwde puthuisje

Merkelbeek, het in 1994 herbouwde puthuisje

LB gemeente Merkelbeek in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Merkelbeek in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Merkelbeek in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Merkelbeek

Terug naar boven

Status

- Merkelbeek is een dorp in de provincie Limburg, in de regio's Heuvelland en Parkstad, gemeente Onderbanken. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1981.

- Wapen van de voormalige gemeente Merkelbeek.

- De oorspronkelijke buurtschap Douvergenhout, die groter was dan ‘moederdorp’ Merkelbeek, wordt vandaag de dag beschouwd als wijk in het westen van het dorp.

- Onder het dorp Merkelbeek valt ook een deel van buurtschap De Kling.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
Merkelbek.

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet het dorp Zeemplekkesj-rijk.

Terug naar boven

Ligging

Merkelbeek ligt W van Brunssum, N van Hoensbroek.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- Volkstelling Merkelbeek 1796.

- In 1840 heeft de gemeente Merkelbeek 141 huizen met 685 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 62/309 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Hout en Douve (het huidige Douvergenhout) 79/376.

- Per 1 januari 1982 is de gemeente opgeheven en als volgt verdeeld:
naar Onderbanken: 342 hectare met 1.672 inwoners;
naar Brunssum: 80 hectare met 181 inwoners;
naar Schinnen: 37 onbewoonde hectare.

- Tegenwoordig heeft het dorp ca. 800 huizen met ca. 2.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De oudste tekenen van menselijk leven in Merkelbeek voeren terug tot de tijd van de Romeinen. In 1933 zijn Romeinse brandgraven ontdekt. De plaats is in 1234 al een RK parochie.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Merkelbeek heeft 3 rijksmonumenten.

- Mariakapel.

- In de Clemenskerk zijn in 2009 bijzondere muurschilderingen aangetroffen. Het gaat om schilderingen uit 1901. In diepere lagen zijn zelfs nog oudere schilderingen aangetroffen. In 2008 heeft Stichting Restauratie Atelier Limburg (SRAL) in opdracht van de gemeente Brunssum een kleurverkenning uitgevoerd naar wandbeschilderingen in de Clemenskerk. Doel van het onderzoek was te achterhalen of de oorspronkelijke schilderingen, die in 1901 door kerkschilder Dom Romanus Jacobs zijn aangebracht, nog aanwezig zijn, wat hun conditie is, en wat daarvan eventueel nog vrij te leggen of te restaureren is.

Uit het onderzoek bleek dat onder de lagen witkalk en structuurverf kleurige schilderingen aanwezig zijn. Sommige lagen zijn naoorlogs, maar de onderzoekers vonden ook de laag die hoogstwaarschijnlijk in 1901 is aangebracht. Ook zijn er sporen gevonden van nog oudere muurschilderingen die teruggaan tot de 19e eeuw en mogelijk nog ouder. De aangetroffen schijndraperieën (op de wanden in het koor), de schildering van Koning David en beschilderingen in de vensteromlijstingen zijn vrijgelegd en deels gerestaureerd.

- In het voormalige gemeentehuis (Raadhuisstraat 1) is tegenwoordig notaris Olivers gevestigd.

- Heemkundevereniging De Veersjprunk heeft in 1994 zorggedragen voor de herbouw van het puthuisje (vanuit Brunssum gezien aan het eind van Merkelbeek op het plein aan uw rechterhand).

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - De Merkelbeekse Carnavals Vereniging (M.C.V.) De Zeemplekkesj is de carnavalsvereniging van het Zeemplekkesj-rijk, zoals het dorp tijdens carnaval heet. Dit 'rijk' omvat de parochie St. Clemens, die bestaat uit de voormalige gemeente Merkelbeek en de tegenwoordig Brunssumse buurtschap De Kling. De jaarlijkse optocht op carnavalszondag is al jaren het uithangbordje van de vereniging. Van oudsher was de gemeente Merkelbeek verdeeld in de hooggelegen buurtschap 'Genhoot' en 'oud' of 'naat Merkelbek'. Het was traditie dat de prins om beurten uit een der beide dorpsdelen kwam. Tegenwoordig wordt deze regel niet meer gehanteerd. De jeugd wordt met carnaval vertegenwoordigd door J.C.V. de Schneuzele.

- Feestweekend (begin september).

- Kermis (weekend in november).

Terug naar boven

Links

- Onderwijs en kinderopvang: - Basisschool Sint Jozef heeft in 2016 het 100-jarig bestaan gevierd. - "Sport BSO Sjoepkar staat voor een gerichte visie met betrekking tot kinderen, ouders, locatie en personeel. Wij vangen de kinderen op in een gezonde omgeving waar sport en bewegen centraal staan. Bij Sjoepkar kunnen de kinderen terecht voor ontbijt, naschoolse opvang en vakantieopvang. Onze naam Sjoepkar is een Limburgs woord voor kruiwagen. De Sjoepkar die je nodig hebt om succesvol door het leven te gaan. Die Sjoepkar van uw kind vullen wij in onze buitenschoolse opvang."

- Muziek: - Fanfare St. Joseph. - De Hölter Jonge speelt oorspronkelijke blaasmuziek uit het Tsjechische en Duitse taalgebied. Met hun meerstemmige zang brengen zij ook schlagermuziek, volksmuziek uit Limburg en Engelse evergreens ten gehore.

- Sport: - RKDFC (voetbal). Dat staat voor 'Roomsch Katholieke Douvergenhoutse Football Club'. Douvergenhout was een van de dorpskernen. Onder deze naam is de club in 1933 opgericht, maar al eerder werd er, onder andere namen, in het dorp voetbal gespeeld. - Tennisclub Merkelbeek.

- Overige verenigingen: - Schutterij St. Johannes - St. Clemens.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Merkelbeek en - idem Karmel.

Reactie toevoegen