Bingelrade

Plaats
Dorp
Onderbanken
Parkstad
Limburg

Bingelrade

Terug naar boven

Status

- Bingelrade is een dorp in de provincie Limburg, in de regio Parkstad, gemeente Onderbanken. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1981.

- Wapen van de voormalige gemeente Bingelrade.

- Onder het dorp Bingelrade valt ook de buurtschap Viel.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
Bèngelder.

Oudere vermeldingen
Bijgenroodt, Bygenrooth, Bengenrooth, Bingenrooth, 1263 Binghenrode, 1274 Bengerade, Bengerode, Bengenrode, 1301 Bingenroide, Bingenroyde, 1400 Binghenrade, 16e eeuw Bingenroij, 1577 Bingelrath.

Naamsverklaring
Samenstelling van de persoonsnaam Bingo en rode ‘rooiing van bos, ontginning’.(1)

Terug naar boven

Ligging

Bingelrade ligt NW van Brunssum, aan de Duitse grens, in het NW van de gemeente Onderbanken.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Volkstelling 1796 m.b.t. Bingelrade. In 1840 heeft de gemeente 66 huizen met 446 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 15/100 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Viel 12/75 en Raath 39/271. De gemeente omvatte verder de buurtschap Quabeek. Per 1-1-1982 is de gemeente opgeheven en opgegaan in de nieuwe gemeente Onderbanken met 352 hectare en 851 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 350 huizen met ca. 850 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Bingelrade wordt voor het eerst vermeld in 1263. In 1381 behoort het (met het Land van Valkenburg) tot de Landen van Overmaas in het hertogdom Brabant. In 1654 gaat het, inmiddels heerlijkheid geworden, over tot het graafschap Amstenrade. Bij het Partagetraktaat in 1661 blijft het Spaans. In 1796 wordt het een gemeente.

Het dorp was vroeger gesitueerd rond het kruispunt Kneijkuilerweg en Dorpssstraat en ten westen van dit kruispunt. De vroegere buurtschap Quabeek en het dorp Raath (vroeger ook Rade, Raat) worden vandaag de dag als onderdeel van het dorp Bingelrade beschouwd. Die plaatsnamen worden dan ook doorgaans niet meer gebruikt. In Quabeek stonden het gemeentehuis en de school.

- Korte geschiedenis van Bingelrade.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Voetbalvereniging BVC '28 is in 2012 opgeheven.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Bingelrade heeft 17 rijksmonumenten.

- De Sint Lambertuskerk is in 1935 gebouwd naar een ontwerp van architect N. Schoenmakers uit Sittard. De bouwstijl verwijst naar de gotiek (spitsboogvensters), maar in het trapvormige torenfront zijn ook duidelijk invloeden van art deco aanwezig.

- Kasteel Raath is gebouwd in 1686 op oude grondresten. Brandt grotendeels af in 1751. In 1804 is door architect Duckers uit Luik, bekend om zijn werk in de abdijkerk van Thorn, een nieuw kasteeltje gebouwd op de plek van het oude, dat waarschijnlijk ook al een voorganger had (kasteel De Movert uit 1281?). De naam is afgeleid van rade, dat weer is afgeleid van rooien, ontginnen.

- Nabij kasteel Raath ligt een puthuisje uit 1664, opgetrokken uit hout en mergel.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Keescheknup.

- Bij de Buffer-Run (hardlopen, juni) kun je kiezen uit de afstanden 5 of 10 km.

- Kermis (november).

- Herfstwandeling (op een zondag in november), georganiseerd door C.V. De Keescheknup, met naar keuze de afstand 6, 12, 18 of 24 km.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Bingelrade.

- Onderwijs: - Basisschool De Spil in Bingelrade, Sint Gertrudis in Jabeek (beide scholenkoepel Innovo) en Sint Jozef in Doenrade (scholenkoepel Kindante) hebben alle nog rond de 80 leerlingen, maar kampen met teruglopende leerlingenaantallen. De schoolbesturen vinden het daarom het beste als de scholen fuseren tot één complex, en het liefst op een centraal punt tussen de 3 dorpen, dus ter hoogte van Bingelrade. "Want het is op termijn één school voor de drie dorpen of helemaal géén school", aldus Sjef Weijman, projectleider spreiding en huisvesting bij Kindante. De school zou ook in Doenrade kunnen komen, als Bingelrade niet lukt (de gemeente Onderbanken stelde dat die optie te duur zou zijn, maar die mogelijkheid wordt anno eind 2016 opnieuw onderzocht). - Basisschool De Spil op Facebook.

- Muziek: - Harmonie St. Caecilia is opgericht in 1902. - Zanggroep Enjoy.

- Zorg: - Zorgboerderij Wiegelraderhof. - Zorgtuin Bingelrade.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Bingelrade.

Reactie toevoegen