Oirsbeek

Plaats
Dorp
Schinnen
Heuvelland
Limburg

DK_20111024_4440_Oirsbeek_Schepenbank.jpg

Oirsbeek, Schepenbank de voormalige rechtbank

Oirsbeek, Schepenbank de voormalige rechtbank

LB gemeente Oirsbeek in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Oirsbeek in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Oirsbeek in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Oirsbeek

Terug naar boven

Status

- Oirsbeek is een dorp in de provincie Limburg, in de streek Heuvelland, gemeente Schinnen. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1981.

- Wapen van de voormalige gemeente Oirsbeek.

- Onder het dorp Oirsbeek valt ook de buurtschap Klein-Doenrade.

Terug naar boven

Naam

Uitspraak
Uit te spreken als Oorsbeek (de i werd vroeger gebruikt om een verlenging van de vorige letter mee aan te geven).

In het Limburgs
Oeësjbik.

Oudere vermeldingen
1883 Oorsbeek.

Naamsverklaring
Het dorp ontleent zijn naam aan een beek (de Oir of Oëre) die nu, opgesloten in een buis onder het dorp, zijn weg vervolgt en via Schinnen en Spaubeek via de Geleenbeek in de Maas terechtkomt. (3076)

Terug naar boven

Ligging

Oirsbeek ligt O van Geleen, W van Brunssum, NO van Schinnen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Oirsbeek 190 huizen met 1.086 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 30/160 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Gracht 29/168, Oppeven 55/290, Klein Doenrade 9/42 en Groot Doenrade 67/426. In 1982 is de gemeente opgeheven en opgegaan in de gemeente Schinnen met 709 hectare en 4.721 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.600 huizen met ca. 4.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Oirsbeek is waarschijnlijk vanaf het begin van de jaartelling bewoond geweest. Men baseert dit onder meer op de aanwezigheid van een waterput in de Schepenbank die, wat vorm betreft, een Romeinse villa had kunnen zijn. Deze Schepenbank is gelegen op de kruising van twee wegen waar vermoedelijk een vesting is geweest. (3076)

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Site over de geschiedenis van Oirsbeek, door Bart Lendfers, met veel oude foto's.

- Vereniging Historie Schinnen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Oirsbeek heeft 9 rijksmonumenten.

- Oirsbeek heeft 16 gemeentelijke monumenten.

- Als je de huidige plattegrond van Oirsbeek bekijkt, dan valt het op dat er nog maar weinig van de typische oorspronkelijke bebouwing is overgebleven. Rondom de kerk staan nog enkele rijksmonumentale panden, maar veel oude panden zijn in de jaren zestig en zeventig verloren gegaan en vervangen door nieuwbouw.

- In en onder de Sint Lambertuskerk zijn elementen te vinden afkomstig uit diverse perioden binnen een tijdsspanne van negen eeuwen. De belangrijkste zijn 16e- en 20e-eeuws, namelijk de toren uit 1514 en het kerkgebouw uit 1945. De toren, gebouwd op de fundamenten van een oudere, heeft echter weer een bovenste geleding en een peervormige spits uit de 18e eeuw. De afwisseling van stroken van baksteen en mergelsteen op de onderbouw ervan is door architect Peutz overgenomen in de nieuwbouw van de kerk. Deze kerk verving een waterstaatskerk uit 1830, waarvan de structuur met slechts één zijbeuk aan de noordzijde werd herhaald.

Wat Peutz ook wenste te behouden en incorporeren waren delen van de 12e-eeuwse kerk, die nu te vinden zijn tegen de achterwand van het schip en onderin de toren. Ook in de crypte, waar oude grafkruisen en een misschien nog uit de eerste kerk ter plaatse afkomstige altaarsteen worden bewaard, kunnen we ouderdom opsnuiven. In de apsis is een grote moderne schildering waarmee een nabootsing van een 15e eeuwse Madonna op de maansikkel werd beoogd. Ook het uit 1828 stammende orgel en de fraaie glas-in-lood-ramen van deze kerk zijn een bezichtiging waard.(1)

- De Janssenmolen is een bergmolen uit 1879. Elke 1e zaterdag van de maand te bezoeken van 14-16 uur. Ook te bezoeken als de wieken draaien of als de blauwe wimpel uit hangt. Als de wind goed staat wordt er volkorenmeel gemaakt, wat je kunt kopen om zelf je brood te bakken.

- Molen van Dortants (molenromp).

- De Schepenbank was vroeger de plaats waar recht gesproken werd. Het pand is in 1977 gerestaureerd en heeft nog enige tijd gediend als gemeentehuis van Oirsbeek en sinds 1982 van de heringedeelde gemeente Schinnen.

- Fatimagrot.

- Gevelstenen in Oirsbeek.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Sjepene.

- Dorpsfeesten (weekend in april).

- Kermis (mei).

Terug naar boven

Links

- Lokale links: - Oirsbeek linkspagina's.

- Buurtverenigingen: - Gezamenlijke Buurtverenigingen Oirsbeek.

- Straatnamen: - Oirsbeek straatnaamverklaringen.

- Onderwijs / jeugd: - Basisschool De Sprong. - Jongerencentrum De Schepenbank.

- Muziek: - De Aubel Big Band is een allround bigband met een groot repertoire. De muziek is zeer gevarieerd en daarmee geschikt voor uiteenlopende soorten concerten. Of je nu houdt van soul, dance, rock of latin: de Aubel Band speelt het allemaal. De Aubel Band treedt onder andere op tijdens galafeesten, bedrijfs- en jubileumfeesten, festivals en bruiloften. De 18 enthousiaste muzikanten van de Aubel Band zorgen voor een avondvullend dans- en showprogramma waar jong en ouder van geniet. - DJ Ludo.

- Sport: - Koninklijke Schutterij St. Lambertus. - v.v. Puth, s.v. Schinnen en Asveo Oirsbeek zijn in 2016 gefuseerd tot voetbalvereniging Alfa Sport. Zoals de naam al suggereert, wordt de club gesponsord door de Alfa Brouwerij. De club speelt op de Alfa Sport Arena in Oirsbeek. - Tennisclub.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Oirsbeek.

Reactie toevoegen