Schimmert

Plaats
Dorp
Nuth
Heuvelland Parkstad
Limburg

LB gemeente Schimmert in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Schimmert in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Schimmert in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Schimmert

(De cursieve alinea's zijn van onze lokale sponsoren)

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Schimmert.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Schimmert.

Terug naar boven

Status

- Schimmert is een dorp in de provincie Limburg, in de regio's Heuvelland en Parkstad, gemeente Nuth. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1981.

- Wapen van de voormalige gemeente Schimmert.

- Onder het dorp Schimmert vallen ook de buurtschappen De Kling, Haasdal, Kruis, Oensel en Op de Bies.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
Sjömmert.

Oudere vermeldingen
Midden 11e eeuw kopie 18e eeuw de Scinmottera, 1145 de Squimorte, 1152 Schinmortera, 1154 de Skimorte, 2e helft 16e eeuw Schumert.

Naamsverklaring
- Het Romaanse mortârius betekent ‘modderpoel’. Het eerste lid is misschien een waternaam Schin.(1)

- Anderen stellen dat de naam al in 847 voor het eerst vermeld zou zijn als Schimortera. De abdij van Reims had hier in die tijd bezittingen. Ook rond 50 v. Chr. zou hier al een nederzetting zijn geweest van de Sunici of Schineks.

Plaatsnaam-legende
De naam zou volgens een oude legende afkomstig zijn van Karel de Grote, die tijdens een trektocht zou zijn verdwaald. Plots zag hij een licht schijnen (Schinnen) en een licht schimmeren (Schimmert). Als dank voor het weer terugvinden van zijn geplande route liet Karel de Grote op de plaatsen waar hij beide lichtschijnselen waarnam een kapel bouwen. Ook Sittard claimt op deze wijze aan haar naam te zijn gekomen.(2)

Terug naar boven

Ligging

Schimmert ligt ZW van Nuth, ZO van Beek, NO van Meerssen, N van Valkenburg, Z van Spaubeek.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Schimmert 257 huizen met 1.350 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 38/215 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Op de Bies 55/291, Groot Haasdal 78/388, Klein Haasdal 54/270, Kruis 18/109 en Oensel (deels) 14/77.

Per 1 januari 1982 is de gemeente opgeheven en als volgt verdeeld:
naar Nuth: 835 hectare met 3.507 inwoners;
naar Beek: 53 onbewoonde hectare.

Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.400 huizen met ca. 3.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij Heemkundevereniging Schimmert, p/a secretaris Rene L'Ortye (via de link kun je hem een e-mail bericht sturen), Langstraat 62a. Tel. 045-4042144.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Schimmert heeft 11 rijksmonumenten.

- Paterskerkhof.

- Gevelstenen in Schimmert.

- We weten dat voorafgaand aan de huidige neogotische St. Remigiuskerk (Hoofdstraat 86) en haar voorgangers, in Schimmert een kapel toegewijd aan H. Catharina heeft gestaan. In 1583 zijn namelijk door de bisschop van Roermond goederen aan deze kapel geschonken. Vervolgens vinden we in 1716 gegevens over de restauratie van de toenmalige kerk. In 1832 verrijst een nieuwe kerk. Een waterstaatskerk. De kwaliteit van deze kerk is bijzonder slecht en vertoont al snel mankementen. Aan het einde van 19e eeuw groeit de bevolking van Schimmert aanmerkelijk waardoor de kerk te klein wordt. Ook komen er steeds meer mankementen aan de kerk. Daarom vat het kerkbestuur in 1909 het plan op om een nieuwe kerk te bouwen. De nieuwe kerk zou voor een groot deel op het oude kerkhof komen te staan. De mensen hebben toen toestemming moeten verlenen voor het verplaatsen van de stoffelijke resten naar het nieuwe kerkhof. Een deel van de stoffelijke resten is blijven liggen. Aldus kan men zeggen dat de kerk letterlijk en figuurlijk werd en wordt gedragen door de inwoners.

In 1924 is met de bouw begonnen. Bij de bouw van zulk een gebouw kwamen de nodige handen kijken. Handen in de vorm van vele inwoners die grond, mergel of andere zaken transporteerden met kar en paard. Handen in de vorm van hand- en spandiensten. En dat natuurlijk pro deo. Handen in de vorm van vaklieden: timmermannen, metselaars, blokbewerkers, steenkappers enz. Door allerlei tegenslagen* is de kerk, naar ontwerp van architect Joseph Cuypers (zoon van de bekende Pierre Cuypers), pas in 1926 gereed gekomen. De toenmalige burgerlijke gemeente wilde er toch wel graag een toren bij en heeft daarom de kosten daarvan voor haar rekening genomen. Van binnen is de kerk aangekleed met spullen uit de oude kerk, o.a. beelden, godslamp, kruisweg, doopvont, hoofdaltaar en de altaren van Maria en St. Remigius. Nieuw waren de altaren van St. Joseph en St. Gerardus, de preekstoel, het triomfkruis en een derde luidklok. (bron: Sint Remigius Parochie)
* Waar je meer over kunt lezen op de site van de parochie, zie de link hierboven.

"De St. Remigiuskerk is een gigant die doet vermoeden dat de architect persiflerend is bezig geweest. De structuur is die van de kruiskerk. Er zijn dwarsgeplaatste zijbeuktraveeën en er is een enorme westelijke toren met als voorbeeld de romaanse westwerken. Deze heeft als bekroning een dwars zadeldak én een spits middenop, alsof de goede oude Cuypers er het zijne nog van heeft mogen zeggen - ofschoon tijdens de nieuwbouw van deze kerk de jaren van deze meester al voorbij waren. Ons bekruipt het gevoel dat men in Schimmert teveel geld te  besteden had. Door het duivengaas voor alle vensters - gelijkliggend met het muuroppervlak - maakte het geheel een overdreven massieve indruk, omdat het alle diepte ophief. Inmiddels is het gaas verwijderd. Het gebouw is gezet op de fundamenten van de oude kerk uit 1832. De aannemer was Turlings uit Pey-Echt, maar de bevolking heeft een groot deel meegebouwd (zie hierboven). Het gebouw is ook grotendeels door de inwoners gefinancierd."(3)

- De pastorie dateert uit 1898.

- De markante massieve watertoren*, gelegen tussen de noordelijke uiteinden van Groot en Klein Haasdal, is voor de verre omtrek een oriëntatiepunt. De grote hoogteverschillen maakten het bij de aanleg van de streekwaterleiding in het midden van Zuid-Limburg mogelijk om de bouw van watertorens tot slechts één exemplaar te beperken. Meestal was er in de buurt wel een hogergelegen plaats te vinden waar in de bodem een hoogreservoir kon worden aangelegd. Alleen in het midden van het gebied, op het hoogste punt in de omgeving, verrees een grote watertoren.

Architect Jos Wielders volgde bij zijn ontwerp de Amsterdamse School na, wat onder meer blijkt uit de horizontale banden met ramen, de vorm van de ramen (veel breder dan hoog) en het gebogen metselwerk, afwisselend hol en bol. Naast de toren werden tegelijk een kantoortje en een dienstwoning gebouwd. Bovenin de toren was het Oranje-Restaurant gevestigd, van waaruit men een riant uitzicht had over geheel Zuid-Limburg. Daarom heeft de toren niet één maar twee aangebouwde traptorens. Via de ene trap (met 156 treden) kwamen de bezoekers boven, de andere was voor het personeel van de waterleiding. Na de oorlog is het restaurant niet heropend.

Nog steeds vormt deze toren het middelpunt van de Limburgse waterleiding. In de toren staat de apparatuur waarmee de watervoorziening in de hele provincie wordt geregeld en bewaakt. De toren is destijds gebouwd voor ƒ 85.360. In de jaren zeventig en negentig zijn opknapbeurten uitgevoerd, die aanzienlijk duurder waren dan de oorspronkelijke bouwkosten.

In 1998 is het boekje 'De watertoren van Schimmert / Baken in het landschap' verschenen, naar aanleiding van het 75-jarig bestaan van Waterleidingmaatschappij Limburg (WML). (3075, 3149)

* Specificaties: bouwjaar 1926/1927, hoogte 38 meter, hoogste punt 178 meter boven de zeespiegel. Het betonnen vlakbodemreservoir heeft een inhoud van maar liefst 1.150 m³ (oftewel 1.150.000 liter, een van de grootste van het land), een doorsnede van 13,5 meter en is 7,90 meter diep.

- Boerderij- en Heemkundemuseum Schimmert is in 2007 van start gegaan. Het museum herbergt een omvangrijke na-oorlogse collectie tractoren, machines en gebruiksvoorwerpen. In de bijhorende tuin en op de achterliggende akker groeien bloemen, groenten en (ook oude) gewassen, zoals men die op een boerderij zou kunnen aantreffen.

Je kunt er getuige zijn, hoe ooit het seizoen bepaalde wat er in een boerengezin die dag gebeuren moest. Als de tijd er rijp voor is, zal gedemonstreerd worden hoe er in vroegere dagen geploegd, gezaaid, gebinderd en gedorst werd. Maar ook kan er geholpen worden bij het stroopstoken, vlaaienbakken in de leemoven, wecken en nog meer van die arbeidsintensieve klussen, die ooit heel gewoon waren. Daarmee herbeleeft jong en oud een stukje Limburgse historie.

Een bijzonder aspect aan het museum is dat mensen met een beperking een belangrijke rol spelen bij de bedrijfsvoering. Zij voeren de Public Relations, serveren de koffie en verrichten het restauratiewerk. Zij bemensen de receptie, heten de gasten bij aankomst welkom en verzorgen de rondleidingen. Tevens onderhouden ze de grote tuin en helpen ze mee op themadagen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Doel van kunstroute Rondje Watertoren (laatste zondag van april) is bekendheid te geven aan kunstenaars, kunst, cultuur en cultureel erfgoed rondom de watertoren, bijgenaamd 'De Reus van Schimmert'. Naast vaste locaties, zoals galeries en ateliers, worden ook andere locaties die uit beeldbepalend of cultuurhistorisch perspectief interessant zijn, voor een bezoek geselecteerd. Je vindt er zowel werken van professionele en reeds gearriveerde kunstenaars als van aanstormend talent. In totaal ca. 60 kunstenaars op ca. 30 locaties. Een selectiecommissie selecteert op kwaliteit en veelzijdigheid.

- Op een zondag in juni is er de Child Learn Marathon, over diverse afstanden. De opbrengsten zijn voor het goede doel; kinderen in India laten leren.

- Tijdens het evenement Kerststallendorp rond Kerstmis kun je genieten van vele bijzondere kerststallen en voorstellingen. Deze komen uit verre landen, van lokale volkskunst en zijn deels vervaardigd door professionele kunstenaars. Via wandelroutes door het dorp kun je elk jaar weer andere prachtige kerstgroepen en stallen bewonderen. Daarnaast is er een tentoonstelling in de kerk van vele kunstwerken die een relatie hebben met Kerstmis. Er zijn ook verschillende optredens zowel in de kerk als in de wandelroutes. De kerststal van de parochie is ieder jaar uniek. Telkens een nieuw ontwerp, dat door een groep enthousiaste bouwers wordt gerealiseerd. Het idee voor het Kerststallendorp is rond 2000 ontstaan en wordt gerealiseerd door een gedreven groep van ca. 15 vrijwilligers, gesteund door kunstenaars en particulieren die belangeloos kerstvoorstellingen beschikbaar stellen.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Schimmert.

- Dorpshuis: - Gemeenschapshuis Schimmert.

- Buurtvereniging: - Buurtvereniging 't Kirkeveldsje.

- Onderwijs / jeugd: - Basisschool 't Kirkeveldsje. - Jeugdraad Schimmert organiseert door het jaar heen allerlei activiteiten en evenementen voor de jeugd. -  Dat geldt ook voor Jong Nederland afd. Schimmert.

- Muziek: - Fanfare St. Caecilia is in 1845 opgericht, op voorstel van pastoor Arnoldus Swelsen en kapelaan Jan Joseph Demacker. Tezamen met burgemeester Martinus Eijssen, de verschillende besturen van bestaande verenigingen en de parochianen oordeelde men "dat een hoger staande muziek noodzakelijk was om de jeugd en de parochianen bij feestelijke gelegenheden te vervrolijken en te vermaken en meer nog om de kerkelijke feesten, vooral de grote bronkprocessie, met muziek op te luisteren". De burgemeester werd voorzitter en de koster dirigent. Sinds 1970 heeft het korps een grote groei doorgemaakt in omvang en kwaliteit door onder meer een goede opleiding van de leden, ondersteuning door bestuur en middenkader, en externe muzikale adviezen in combinatie met een gedreven en bezielende muzikale leiding. Sindsdien heeft het korps een grote reeks indrukwekkende prestaties behaald op de diverse concoursen. De meest recente prestatie is dat het korps zich, n.a.v. het Wereld Muziek Concours 2013 te Kerkade, na een eerdere zelfde prestatie in 2009, wederom 4 jaar lang Vice Wereldkampioen Fanfare mag noemen in de hoogste divisie (de Concertdivisie).

Het repertoire van het in 1994 opgerichte koor Sing a Song is veelzijdig. Van ballads tot snelle popnummers. Gezongen in het Engels, Nederlands of Limburgs. Sing a Song is geen kerkkoor, maar verzorgt wel met regelmaat de muzikale omlijsting van missen in de kerk van Schimmert. Voor bruiloften en begrafenissen zingt het koor ook in andere kerken.

- Sport: - v.v. Schimmert (voetbal) is opgericht in 1940.

- Overige verenigingen: - Toneelvereniging Crescendo is opgericht in 1928.

- Zorg: - Zorgboerderij Valkenhof.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Schimmert, met foto's van de grafzerken, en - idem Montfortanen (zonder foto's van de grafzerken).

Reacties

(2)

Hartelijk dank Wiel voor uw actualisering van deze gegevens! Ik heb ze aangepast.

Reactie toevoegen