Rhenen

Plaats
Stad en gemeente
Rhenen
Utrechtse Heuvelrug
Utrecht

rhenen_collage.jpg

Rhenen, collage van stadsgezichten anno nu (© Jan Dijkstra, Houten)

Rhenen, collage van stadsgezichten anno nu (© Jan Dijkstra, Houten)

rhenen groeten uit 1909 [640x480].jpg

Rhenen, collage van stadsgezichten anno 1909.

Rhenen, collage van stadsgezichten anno 1909.

rhenen_2.jpg

Bij het Oude Raadhuis van Rhenen.

rhenen_3.jpg

Even lezen en je weet alles van het Oude Raadhuis in Rhenen.

rhenen_4.jpg

Korenmolen de Binnenmolen in Rhenen uit 1893. Vanaf de stelling van de molen heb je een prachtig uitzicht over de stad Rhenen.

rhenen_5.jpg

Vanaf de Rijndijk hebben we een prachtig uitzicht op de Cunerakerk en toren.

rhenen_6.jpg

Hartje stad tussen de Cunera kerk en het Oude Raadhuis.

rhenen_7.jpg

Een gedeelte van Rhenen gezien vanaf de dijk langs de Neder Rijn.

rhenen.jpg

Oud Rhenen. Een stukje prachtig begroeide stadsmuur in het hele vroege voorjaar.

UT gemeente Rhenen in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Rhenen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Rhenen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Rhenen

Terug naar boven

Status

- Rhenen is een stad en gemeente in de provincie Utrecht, in de streek Utrechtse Heuvelrug.

- Wapen van de gemeente Rhenen.

- De gemeente Rhenen omvat naast de gelijknamige stad verder de dorpen Achterberg en Elst en de buurtschappen Laareind, Nude (deels) en Remmerden.

- Tot 1-1-2006 viel het westelijke deel van het dorp Elst onder de gemeente Amerongen. Bij de gemeentelijke herindeling van 2006 is dat deel naar de gemeente Rhenen overgegaan, zodat Elst nu geheel onder de gemeente Rhenen valt.

- Rhenen maakte tot 2011 deel uit van het intergemeentelijke samenwerkingsverband WERV (Wageningen, Ede, Rhenen, Veenendaal). Dit regionale netwerk werkte samen op het gebied van ruimtelijke en landschapelijke ontwikkeling, sociale zaken, volkshuisvesting en economie. Sinds 2011 is WERV opgevolgd door het regionale samenwerkingsverband Regio FoodValley, waarin 8 gemeenten samenwerken. Naast de reeds genoemde gemeenten zijn dat verder nog de gemeenten Barneveld, Nijkerk, Renswoude en Scherpenzeel.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Rhenen.

- Onder de stad Rhenen vallen ook de buurtschappen Nude (deels) en Remmerden. Voor de postadressen valt het dorp Achterberg onder de stad Rhenen.

Terug naar boven

Ligging

Rhenen ligt in het uiterste zuidoosten van de provincie Utrecht en grenst in het O aan het Gelderse Wageningen en in het Z aan de Neder-Rijn, waarachter de Gelderse streek Betuwe.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Rhenen 533 huizen met 3.274 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 231/1.463 (= huizen/inwoners), het dorp Elst (deels) 107/631 en de buurtschappen De Grebbe 16/96, Achterberg 173/1.043 en Rhemmerden 6/41. Tegenwoordig heeft de gemeente Rhenen ca. 7.700 huizen met ca. 19.300 inwoners; waarvan ca. 4.750 huizen met ca. 11.900 inwoners in de gelijknamige stad (dit is exclusief de aantallen voor het dorp Achterberg).

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van (de kernen van de gemeente) Rhenen, kun je terecht bij de volgende instanties:

- Historische Vereniging Rhenen en omstreken.

- Gemeentemuseum Het Rondeel geeft een beeld van de rijke geschiedenis van de stad Rhenen, van archeologisch verleden tot eigentijds heden. Je zult zien dat het stadje een gewild onderwerp vormde van schilders en tekenaars vanaf de 17e eeuw. Ook Rembrandt werkte er.

Archeologie: een belangrijke collectie met diverse topstukken
De fraaie archeologische collectie vormt het uitgangspunt van deze geschiedenis. Naast vuistbijlen, pijlpunten, vuurstenen werktuigen en aardewerk, vindt u hier ook sieraden en grafvondsten. De vondsten van bewerkte vuursteen uit de groeve Kwintelooijen behoren tot de oudste bewoningssporen van ons land en dateren van circa 250.000 jaar geleden. Het Rondeel toont verder de vroeg-middeleeuwse gouden halssieraden, gevonden in Achterberg in de jaren dertig. Zij vormen samen met de muntvondst Remmerden en de Keltische bronzen grafemmer van de Koerheuvel topstukken binnen de Nederlandse archeologie.

Legende
De legende van de plaatselijke heilige, Cunera, bracht Rhenen veel voorspoed. Haar heiligverklaring door Willibrord in de 7e eeuw zorgde ervoor dat in Rhenen op grote schaal bedevaartstochten plaatsvonden. Van de opbrengst uit de verkoop van pelgrimstekens en aflaten kon de monumentale Cuneratoren gebouwd worden. Veel originele beelden en ornamenten van kerk en toren staan in Het Rondeel opgesteld.

Middeleeuwse geschiedenis
Niet aleen aan de Cuneralegende maar ook aan de middeleeuwse geschiedenis van de stad Rhenen schenkt het museum aandacht, aan het plaatselijke gildewezen, het Koningshuis van Frederik van de Palts en de historie van de Grebbeberg van vroege Middeleeuwen tot de meidagen van 1940.

Beeldende kunst
Het museum toont een wisselende keuze uit zijn verzameling schilderijen uit de 19e en 20e eeuw met panorama's op Rhenen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Het oorspronkelijke Tuindorp Vreewijk, met 82 woningen, is gebouwd tussen 1920 en 1926, lag ten tijde van de bouw buiten de kern van Rhenen (en wel N ervan), en werd, gezien die aanvankelijk geïsoleerde ligging, in atlassen die in de jaren daarna verschenen ook als aparte plaatsnaam beschouwd. Inmiddels is het wijkje in de bebouwing van Rhenen-Noord opgegaan. Naar de huidige maatstaven waren het kleine woningen met bovendien een zeer hoog energieverbruik. Daarbij waren de woningen volgens de Rhenense Woningstichting bouwkundig gezien 'op'. Zij vond sloop en nieuwbouw van de wijk - waarbij het tuindorp-karakter behouden zou blijven - dan ook de enige juiste en uitvoerbare optie (zie pag. 19 onder de link) (er waren nl. ook stromingen die voor renovatie hebben gepleit, maar dat zou erg prijzig worden. Ook de bewonerscommissie steunde de optie 'sloop en nieuwbouw'). - Sloop en plaatsvervangende nieuwbouw in Vreewijk is in 2015 van start gegaan en beoogt zomer 2016 gereed te komen. Zie verder Bestemmingsplan Vreewijk herstructurering fase 1.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Rhenen heeft als plaats 41 rijksmonumenten.

- Rhenen heeft 15 gemeentelijke monumenten.

- Korenmolen de Binnenmolen wordt bewoond door een vrijwillig molenaar die de molen regelmatig laat draaien.

- Gevelstenen in Rhenen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Cuneradag (op een zaterdag in juni).

- De Rijnweek in Rhenen (begin juli) is een van de grootste gratis festivals van Nederland, met tal van artiesten, die optreden op de Veerwei.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- In 2013 is een nieuw fiets- en voetveer Rhenen-Lienden v.v. in de vaart gekomen. Het veer vaart in de zomermaanden dagelijks tussen 10 en 18 uur. - Facebookpagina voetveer Rhenen-Lienden.

- In 2009 is bekend geworden dat zich op drie verschillende plekken langs de Nederrijn in de buurt van Rhenen, bevers hebben gevestigd. De bever was in Nederland uitgestorven, tot ze in de jaren tachtig en negentig van de 20e eeuw werden uitgezet in de Biesbosch en in de Gelderse Poort (een natuurgebied bij Nijmegen). Vandaaruit hebben de dieren zich verder verspreid over andere natuurgebieden, waaronder langs de oevers van de Nederrijn. Overigens is het volgens natuurbeheerder Het Utrechts Landschap een misverstand dat bevers schade aan dijken zouden toebrengen. Ze leven in burchten, die ze maken van takken en slik en ze graven geen onderwatertunnels, in tegenstelling tot muskus- en beverratten.

- Rhenen is onder andere bekend van Ouwehands Dierenpark. - Volg nieuwtjes van Ouwehands Dierenpark op Twitter.

- Landgoed Prattenburg ligt direct ZW van Veenendaal maar ligt grotendeels in de gemeente Rhenen. Van het ruim 430 ha grote landgoed - waarmee het een van de grootste landgoederen van de provincie Utrecht is - is 385 ha bos, ruim 17 ha park en zijn er een aantal kleine heideterreinen. De overige oppervlakte bestaat uit landbouwgrond. Het bos is opengesteld voor het publiek. Het park is uitsluitend op aanvraag voor groepen te bezichtigen. - Nadere informatie over landgoed Prattenburg.

- In de Middelwaard heeft de Nederrijn meer ruimte gekregen door het afgraven van de zomerkade. Deze kade liep vanaf de bocht van de rivier in het oosten tot bij de industrieplas tegenover Rhenen. Het rivierwater stroomt nu bij hoogwater makkelijker het gebied in. Hierdoor stijgt de waterstand stroomopwaarts minder sterk en is het achterland beter beschermd tegen overstroming. Met name in de winter en in het voorjaar is dit gebied daardoor natter dan vroeger. Dit is gunstig voor de natuur. Ten oosten van de brug zijn twee nieuwe waterplassen met natuurvriendelijke oevers aangelegd. Vooral de vogels profiteren hiervan.

- Sinds 2014 wordt het uiterwaardengebied Palmerswaard middels het programma Stroomlijn heringericht. Door grote weersveranderingen kan de hoeveelheid water in de rivieren toenemen. De doorstroming van uiterwaarden is daarom van groot belang. Als uiterwaarden dichtgroeien, belemmert de vegetatie de afvoer van het water en neemt de kans op overstromingen toe. Goed beheer en onderhoud van de uiterwaarden is daarom belangrijk. Naast een veilige doorstroming zijn de uiterwaarden ook van veel waarde voor natuur en recreatie. Daarom wordt de Palmerswaard heringericht, rekening houdend met en inspelend op aspecten van natuur en landschap, waterveiligheid, toegankelijkheid en duurzaam beheer.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Rhenen (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Rhenen.

- Onderwijs: - Ericaschool. - Basisschool De Springplank.

- Muziek: - Muziekvereniging Ons Genoegen (OG) is opgericht in 1868 (en viert dus in 2018 het 150-jarig bestaan!). Het is daarmee de oudste muziekvereniging in Rhenen en wellicht ook in de provincie. De leeftijd van de leden varieert van ca. 8 jaar tot ca. 70 jaar. Voorheen liep Ons Genoegen ook op straat bij gelegenheden als - toen nog - Koninginnedag en Avondvierdaagse. Sinds 2003 doet zij dat niet meer en is bewust gekozen om een concertvereniging te zijn. Daarmee kan de kwaliteit van de concerten omhoog, doordat er meer tijd is voor repeteren aan de stukken. Muziekvereniging Ons Genoegen heeft 3 orkesten: Symfonisch Blaasorkest, Middenorkest Music4Fun en Beginnersorkest Start2Play, waardoor muzikanten van elk niveau het plezier van samenspel kunnen ervaren.

Sinds 1998 verzorgt OG haar eigen muziekopleiding nadat Muziekschool Rhenen werd opgeheven. De combinatie van een vrijwilligersorganisatie met op het conservatorium opgeleide vakdocenten staat garant voor lage kosten en hoge kwaliteit. OG is uniek binnen de muziekverenigingen met niet minder dan 10 vakdocenten, voor elk instrument één. Zo kan ze dezelfde hoge kwaliteit leveren als muziekscholen. Elk jaar halen de muzikanten de KNFM-diploma’s met hoge cijfers. Dat de kwaliteit van de opleiding hoog is blijkt wel uit het feit dat regelmatig muzikanten vanuit deze muziekschool en vanuit de orkesten succesvol een conservatoriumstudie tot professioneel muzikant starten.

- Showharmonie Oefening Baart Kunst Rhenen (OBK) is iets jonger; zij zijn opgericht in 1931. Je kunt hen aantreffen bij evenementen zoals taptoes, corso's, optochten en Avondvierdaagsen. Onder andere marsmuziek, popklassiekers en vele andere muziekstukken behoren tot hun repertoire. Tijdens de Cuneradag in juni 2017 in de binnenstad van Rhenen hebben ze het publiek verrast met een FlashMob.

- Sport: - s.v. Candia '66 (voetbal).

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Rhenen alg.

Reactie toevoegen