Bergakker

Plaats
Buurtschap
Tiel
Betuwe
Gelderland

Bergakker

Terug naar boven

Status

- Bergakker is een buurtschap in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, gemeente Tiel. T/m 1977 gemeente Zoelen.

- De buurtschap Bergakker valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Kapel-Avezaath.

- De buurtschap Bergakker ligt binnen de bebouwde kom van het dorp Kapel-Avezaath, maar heeft zelf geen plaatsnaamborden, zodat je slechts aan de gelijknamige straatnaambordjes kunt zien dat je er bent aangekomen.

Terug naar boven

Naam

Naamsverklaring
Oorspronkelijk een veldnaam. Bij Ubbergen wordt in 1285 een Borghacker vermeld, bij Appeltern is in 1473 sprake van den aversten en den nedersten Berchacker. Het waren hoger gelegen akkerpercelen.(1)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Bergakker ligt rond de gelijknamige weg en rond de Zoelensestraat, voor zover parallel lopend aan die weg, en de korte weg Driehoek, NO van het dorp Kapel-Avezaath, en grenst in het N aan de N834 en in het W aan de A15. De buurtschap ligt verder Z van het dorp Kerk-Avezaath, OZO van het dorp Erichem en de stad Buren, O van het dorp Buurmalsen, ONO van het dorp Geldermalsen, NO van het dorp Est, NO van het dorp Wadenoijen, N van het dorp Ophemert en W van het 'dorp in de stad' Drumpt en de stad Tiel.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De buurtschap Bergakker heeft ca. 80 huizen met ca. 200 inwoners. Het CBS-gebied 'verspreide huizen Bergakker' heeft ca. 400 inwoners, maar dat is een beduidend groter gebied dan sec de buurtschap (voor een kaart van het CBS-gebied zie de link). Vandaar dit verschil.

Terug naar boven

Geschiedenis

Dit gebied is al sinds de middeleeuwen bewoond. De wegen Bergakker en Zoelensestraat zijn oude bebouwingslinten. De bebouwingsconcentratie is ontstaan door een langzame verdichting van deze oude bebouwingslinten.

Runeninscriptie Bergakker oudste zin in het Nederlands?
In 1996 is in de buurtschap een runeninscriptie aangetroffen op een in een akker gevonden zwaardschede. Dit heeft tot veel discussie onder taalkundigen geleid. Aangenomen wordt dat de inscriptie van ongeveer 425-450 stamt en Frankisch is. Uit deze tijd is er van de Franken, in wat nu Nederland is, tot heden zeer weinig terug gevonden. De inscriptie bevestigt niet alleen de aanwezigheid van de Franken in het gebied van de Betuwe, maar ook dat de Franken wel degelijk van runen gebruik maakten. Van hun Friese buren was dat al langer duidelijk.

Bernard Mees* interpreteert de runen als "(van) Haþuþ?w. Ik (hij?) gun(t) een vlam (zwaard) aan de uitverkorenen", hoewel Mees toegeeft dat de betekenis van een aantal letters niet goed duidelijk is. Hij gaat voort te betogen dat de vorm van de woorden al kenmerken vertoont die overeenkomen met het latere Oudnederfrankisch, waarvan de westelijke tak ook wel Oudnederlands genoemd wordt. Indien deze interpretatie steek houdt, kan de inscriptie dus gezien worden als de alleroudste zin in het Nederlands.
* B. Mees, The Bergakker inscription and the beginnings of Dutch, in: Amsterdamer beiträge zur älteren Germanistik: Band 56-2002, edited by Erika Langbroek, Annelies Roeleveld, Paula Vermeyden, Arend Quak. Published by Rodopi, 2002.

Reactie toevoegen