Kapel-Avezaath

Plaats
Dorp
Tiel Buren
Betuwe Tielerwaard
Gelderland

Kapel Avezaath.jpg

Kapel-Avezaath, de Hervormde (PKN) Agatha Capel

Kapel-Avezaath, de Hervormde (PKN) Agatha Capel

Kapel-Avezaath

Terug naar boven

Status

- Kapel-Avezaath is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, in grotendeels gemeente Tiel, deels gemeente Buren. T/m 1977 gemeente Zoelen.

- Bij de gemeentelijke herindeling van 1978 is de gemeentegrens Buren-Tiel ter plekke langs de A15 gelegd (voorheen liep de gemeentegrens Zoelen-Tiel ter plekke langs de Linge). Daarom is de dorpskern van Kapel-Avezaath met de buurtschap Bergakker in de gemeente Tiel komen te vallen, en het buitengebied van het dorp W van de A15 onder de gemeente Buren. Dat deel heeft een eigen postcode (4016) gekregen (om het van het dorp-deel in de gemeente Tiel - met postcode 4013 - te kunnen onderscheiden) en daarmee de woonplaatsnaam (met op sommige plattegronden de toevoeging 'Buren' er achter) behouden. Bij het dorp Kerk-Avezaath is iets soortgelijks gebeurd maar dan precies andersom, omdat dat dorp immers W van de A15 ligt.

- Onder het dorp Kapel-Avezaath vallen ook de buurtschappen Bergakker en Tweesluizen.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp ligt W van Tiel, ZO van Buren en grenst in het Z en O aan de Linge, In het N aan de N834 en in het W aan de A15 (met dien verstande dat er dus ook nog een stuk buitengebied van het dorp W van de A15 ligt in de gemeente Buren).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Kapel-Avezaath 60 huizen met 447 inwoners. Tegenwoordig heeft het totale dorpsgebied ca. 360 huizen met ca. 900 inwoners, waarvan ca. 200 huizen met ca. 500 inwoners in de dorpskern, ca. 80 huizen met ca. 200 inwoners in het N buitengebied in de gemeente Buren, en ca. 80 huizen met ca. 200 inwoners in de buurtschap Bergakker.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Geschiedenis Kapel-Avezaath (naar onderen scrollen op de pagina tot je bij dit dorp bent).

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De voormalige varkenshouderij Orgamebo (Burensestraat 2, in het buitengebied van Kapel-Avezaath, in het Burense deel) is in 2017 begonnen met een mestverwerkerij. Zolang de gemeenteraad geen besluit had genomen over de aanvraag voor een omgevingsvergunning en het gedoogverzoek, gedoogden Gedeputeerde Staten de mestverwerking. In april 2018 heeft de gemeenteraad besloten de activiteiten niet toe te staan, omdat zij een mestverwerker op deze locatie niet passend vindt; de activiteiten leveren teveel vrachtwagenbewegingen op voor de buurt, er zijn teveel kosten voor gemeente en inwoners om de weg te onderhouden, er is teveel milieubelasting, en omwonenden ervaren stankoverlast. Vervolgens heeft de Provincie besloten daarom geen omgevingsvergunning te verlenen. De eigenaren stellen in beroep te gaan.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Kapel-Avezaath heeft 4 rijksmonumenten, zijnde de Agatha Capel, en de boerderijen op Laageinde 3, Laageinde 45 en Moleneind 18.

- Kapel-Avezaath heeft 3 gemeentelijke monumenten in de gemeente Buren.

- Kapel-Avezaath heeft 2 gemeentelijke monumenten in de gemeente Tiel.

- De Hervormde (PKN) Agatha Capel (voorheen Agathakapel) (Zoelensestraat 2) is een grotendeels bepleisterde zaalkerk, met schip uit de 14e eeuw. Het koor is rond 1400 gebouwd en in de 16e eeuw vernieuwd. De kapel had een ingang in de noordgevel. Sporen van deze ingang zijn zowel binnen als buiten in het metselwerk nog zichtbaar. De doophekken zijn pas later geplaatst, in de 18e eeuw. Ook de preekstoel is uit deze tijd. De gehele kerk is in 1978 grondig gerestaureerd. Zelfs het dak ging eraf. Bij het afgraven rond de kerk (er is zo'n 30 cm weggehaald) is een oude altaarsteen gevonden. Deze is onder de altaartafel gelegd. Oorspronkelijk had de Agatha Capel een houten torentje met een koperen klok. In de Tweede Wereldoorlog is deze omgesmolten. Nu hangt er een elektrische klok. Het houten torentje is in 1783 vervangen door een stenen toren gelijk aan die op de kerk in het dorp Est. De 'turfzolder' was, zoals de naam reeds suggereert, vroeger de plaats waar turf opgeslagen werd. De turf (gedroogd veen) die diende als brandstof, werd in de winter door de diaconie aan de bevolking geschonken. Pas tijdens de restauratie is van deze zolder een beter toegankelijke ruimte gemaakt.

De kerk maakte deel uit van de Protestantse Gemeente Kerk- en Kapel-Avezaath. In beide dorpen was er eens in de twee weken om en om een kerkdienst. In 2011 is deze kerkelijke gemeente met nog zes andere protestantse gemeenten in de gemeente Buren gefuseerd tot de Protestantse Streekgemeente Tussen Lek en Linge. Door het jaar heen zijn er bij toerbeurt diensten in alle kerken. Het schema kun je hier bekijken.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Bij camping In den Boogaard heb je de mogelijkheid om te duiken in de plas aldaar.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Kapel-Avezaath (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Kapel-Avezaath.

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Kapel-Avezaath is een stichting die zich ten doel stelt de leefbaarheid in het dorp op allerlei gebied zo veel en zo goed mogelijk te behartigen en te bevorderen. Sinds de oprichting in december 2007 is er al veel bereikt. In overleg met de gemeente is bijvoorbeeld het dorpsplein gerealiseerd met banken, tennistafel, jeu-de-boulesbaan en het beeld van Coen Kaayk. Ook is, dankzij de inspanningen van de dorpsraad, het voetpad aan de Zoelensestraat aangelegd.

De dorpsraad meent dat de leefbaarheid van Kapel-Avezaath gekenmerkt wordt door de vitaliteit van het dorp. De vitaliteit wordt in dit verband bepaald door de aanwezigheid van dorpsfaciliteiten en -ontwikkelingen, de sociale omgang met elkaar en de wijze waarop zorg en welzijn georganiseerd zijn. Met vitaliteit bedoelt de dorpsraad thema’s als welbevinden, geluk, eenzaamheid, veiligheidsgevoel, bereikbaarheid/openbaar vervoer, basisvoorzieningen zoals buurtsuper en basisschool, buurthulp, bouwen voor ouderen en betrokkenheid met de directe omgeving.

- Sport: - De in 1978 in Wadenoijen opgerichte Schietvereniging ’t Vosje heeft voorheen diverse andere locaties in de omgeving gehad, en heeft tegenwoordig haar thuisbasis in Eetcafé De Tol in Kapel-Avezaath (Moleneind 11). Wekelijks is een 25-tal schutters met hun sport bezig en jaarlijks zijn er een 16-tal wedstrijden met verenigingen die net als ’t Vosje aangesloten zijn bij de BSF (= Betuwse Schiet Federatie). Het totaal aantal 'schietavonden' is ca. 40. De overige ca. 24 avonden worden benut voor Onderlinge Competities en oefenavonden. Je bent van harte welkom op dinsdagavond van 20:00 uur tot 22:15 uur in Café De Tol om eens te komen kennismaken en te kijken of deze sport wellicht ook iets voor jou is.

Reactie toevoegen