Geldermalsen

Plaats
Dorp
West Betuwe
Betuwe
Gelderland

geldermalsen_collage.jpg

Geldermalsen, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Geldermalsen, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

geldermalsen_molens.jpg

De molens van Geldermalsen (© Jan Dijkstra, Houten)

De molens van Geldermalsen (© Jan Dijkstra, Houten)

geldermalsen_0.jpg

Een sluisje bij poldermolen De Watermolen in Geldermalsen

Een sluisje bij poldermolen De Watermolen in Geldermalsen

geldermalsen_4.jpg

Dorpsgezicht van Geldermalsen

Dorpsgezicht van Geldermalsen

geldermalsen_6.jpg

De Hervormde kerk van Geldermalsen

De Hervormde kerk van Geldermalsen

geldermalsen_3.jpg

De Geldersestraat in Geldermalsen

De Geldersestraat in Geldermalsen

geldermalsen_2.jpg

Rivier de Linge, ter hoogte van de Koppeldijk in Geldermalsen

Rivier de Linge, ter hoogte van de Koppeldijk in Geldermalsen

gemeente_geldermalsen_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Geldermalsen anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Geldermalsen anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Geldermalsen

Terug naar boven

Wonen

Mutters Makelaardij is dé specialist in de gemeenten West Betuwe, Vijfheerenlanden, Gorinchem, Culemborg en de Alblasserwaard. Al jarenlang bewijzen wij dat we het daadwerkelijk anders doen! U bent van harte welkom voor een oriënterend gesprek op onze kantoren in Leerdam, Vianen en Culemborg. Met ons motto: "Waarborg tot betrokkenheid" garanderen wij het hoge serviceniveau dat u van een makelaar mag verwachten. Wij beseffen dat het verkopen of aankopen van uw woning geen alledaagse zaak is, daarom nemen wij u bij de hand en begeleiden wij u in iedere stap van het proces.

Terug naar boven

Status

- Geldermalsen is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, gemeente West Betuwe. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2018.

- De gemeente Geldermalsen is in 1978 vergroot met de gemeenten Beesd, Buurmalsen en Deil.

- Wapen van de voormalige gemeente Geldermalsen.

- De gemeente omvatte de dorpen Acquoy (met de buurtschap Diefdijk (deels)), Beesd (met buurtschap en landgoed Mariënwaerdt), Buurmalsen (grotendeels), Deil, Enspijk, Geldermalsen (met de buurtschap Laageinde), Gellicum, Meteren (met de buurtschap Mark (deels)), Rhenoy, Rumpt en Tricht. In totaal zijn dit 11 dorpen en 4 buurtschappen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Laat 11e eeuw Malsnon, 1076-1081 falsum? kopie 2e helft 12e eeuw Malsena, 1121 kopie 13e eeuw Malsen, 1494 Gelremalsen.

Naamsverklaring
Betekent 'Malsen van of behorend bij Gelderland', het gebied links van de Linge van de voormalige heerlijkheid Malsen. De oude vormen hebben nog betrekking op het gebied. De verklaring van Malsen is onzeker. Men vermoedt dat de naam teruggaat op een jongprehistorische waternaam. Zie ook Buurmalsen.(1)

Terug naar boven

Ligging

Geldermalsen ligt W van Tiel en grenst in het N en O aan de rivier de Linge.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Geldermalsen 298 huizen met 1.669 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 208/1.140 (= huizen/inwoners) en dorp Meteren 90/529. Eind 2018, dus vlak voor haar opheffing, heeft de gemeente ca. 11.000 huizen met ca. 26.000 inwoners. Het gelijknamige dorp heeft tegenwoordig ca. 4.200 huizen met ca. 10.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp en deze voormalige gemeente, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- "Historische Kring West-Betuwe heeft als werkgebied het deel van de Betuwe dat ongeveer wordt begrensd door de Lek in het N, de Waal in het Z, het Amsterdam-Rijnkanaal in het O en de Diefdijk in het W. Waarbij wordt aangetekend dat onder andere Buren, Culemborg en Tiel een eigen historische vereniging hebben (waarmee de vereniging zich dus in de praktijk vooral met het grondgebied van de huidige gemeente West Betuwe zal bezighouden, red.). De Kring tracht haar doelen te bereiken door het houden van voordrachten, excursies en tentoonstellingen, het uitgeven van een periodiek en van andere geschriften en het steunen van door anderen ondernomen activiteiten in de geest van de vereniging."

- Het archief van de voormalige gemeente Geldermalsen en de gemeenten die in 1978 in die gemeente zijn opgegaan, is ondergebracht bij Regionaal Archief Rivierenland.

- Elementen uit de geschiedenis van Geldermalsen door Egbert van de Haar uit Tiel (even naar onderen scrollen op de pagina tot je bij dit dorp bent, of zoeken met ctrl-F).

- Site met artikelen uit de geschiedenis van de kernen in de voormalige gemeente Geldermalsen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Geldermalsen heeft 14 rijksmonumenten.

- Molen De Bouwing.

- Poldermolen De Watermolen.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Meer cultuur voor meer mensen. Dat is het idee van het in 2012 opgerichte Cultureel Café Geldermalsen. Daarom organiseert zij vrijwel wekelijks een culturele avond of middag. Dit is meestal muziek op de vrijdagavond, maar er zijn ook historische avonden en pubquizzen en er is aandacht voor literatuur, theater en cabaret. Ook is er regelmatig een activiteit op zaterdag- of zondagmiddag. Locatie voor dit 'cultuurgeweld' is Schenkerij de Beurs/Le Mélangeur in het centraal gelegen beursgebouw (Marktplein 14/16). Entree is gratis.

- "Stichting Ode aan de Linge organiseert jaarlijks op 2e pinksterdag in het Lingepark in Geldermalsen de gelijknamige kunstmanifestatie. We nodigen iedereen uit de regio uit voor een gezellige dag samen in het park en we proberen bij bezoekers de liefde voor kunst en natuur aan te wakkeren; kunst is belangrijk en kan je blij en gelukkig maken. Een dag vol kunst en cultuur, inspiratie en verbinding, waar iedereen van 12.00 tot 20.00 uur welkom is. Een plek en een gelegenheid om amateur- en professionele kunstenaars actief te zien in hun creatieve proces. Een ideale gelegenheid voor een gezellige familieactiviteit met daarbij volop ruimte voor interactie tussen kunstenaars en publiek. Toegang is gratis. Voorafgaand aan de kunstmanifestatie betrekken we leerlingen van scholen uit de omgeving bij een educatief programma, over kunst en cultuur in hun directe omgeving. De meeste kunstenaars komen uit de Betuwe of regio Rivierenland.

Stichting Ode aan de Linge wil doelgroepen die normaal gesproken niet zo snel in aanraking komen met kunst de waarde van kunst laten ervaren. Door naar kunst te kijken en erover te praten en door zelf kunst te maken. We creëren tijdens Ode aan de Linge ontmoetingen tussen verschillende doelgroepen met kunst als verbindende factor. Er zijn contacten met zorgcentra in de regio, met Stichting Welzijn West Betuwe, met andere maatschappelijke groeperingen. De activiteiten van Stichting Ode aan de Linge kunnen plaatsvinden dankzij de inzet van een vaste groep vrijwilligers, aangevuld met extra vrijwilligers op de dag zelf. In 2016 won Ode aan de Linge de Cultuurprijs van de gemeente Geldermalsen. De Cultuurprijs is een oeuvreprijs voor goede inzet op cultureel gebied."

- Het 11 Dorpenspel (weekend in juni) is ontstaan na de samenvoeging van de gemeenten Geldermalsen, Beesd, Deil en Buurmalsen op 1 januari 1978, om de saamhorigheid en de verbinding tussen de 11 dorpen in de fusiegemeente te vergroten. Sindsdien strijden deze dorpen jaarlijks om de overwinning met bijbehorende eeuwige roem.

- In juni is er de Culturele Week Geldermalsen (in 2020 voor de 4e keer), georganiseerd door Stichting Kunst en Cultuur West Betuwe, met o.a. op zaterdag een Kunst- en Cultuurmarkt op het Martktplein.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Zwembad Laco.

- Speeltuinen Geldermalsen is een samenwerkingsverband van alle speelplekken organisaties in deze voormalige gemeente. Organisaties die zich richten op de speelvoorzieningen voor kinderen en jeugdigen vormen samen het platform. Het platform heeft de volgende functies: het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de speeltuinorganisaties naar het gemeentebestuur; het stimuleren en organiseren van kennis- en ervaringsuitwisselingen; het adviseren van de organisaties m.b.t. gezamenlijke activiteiten zoals inkoop, verzekeringen etc.

Terug naar boven

Beeld

- Verzameling oude ansichtkaarten van station Geldermalsen van Wim van den Bosch.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Geldermalsen (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Huis-aan-huiskrant Nieuwsblad Geldermalsen is via de link ook online te lezen (ook oudere nummers). - Nieuws van het Nieuwsblad op Facebook. - Nieuws van Omroep Gelderland m.b.t. dit dorp.

- Muziek: - Saxofoonkwartet Sax4Sax heeft zijn basis in Geldermalsen, maar treedt regelmatig op in kernen in de hele Betuwe en Bommelerwaard.

- Bigband Sweet Blossom Orchestra bestaat uit enthousiaste musici uit Geldermalsen en omstreken. De band speelt met name swingmuziek uit de veertiger/vijftiger jaren, van componisten als bijvoorbeeld Ellington, Basie, Miller en Moten. Maar de band maakt ook uitstapjes richting andere muziekstijlen. Met bossa nova’s en samba’s zal menigeen met de voeten van de vloer gaan. Bigband Sweet Blossom Orchestra treedt regelmatig op in binnen- en buitenland. De te spelen nummers worden gekozen uit het uitgebreide repertoire en aangepast aan de situatie, sfeer, ambiance en de wensen van degenen waar ze spelen. Een veelzijdig orkest, voor nagenoeg elke gelegenheid. Bigband Sweet Blossom Orchestra geeft ook regelmatig zelf concerten voor eigen publiek.

- Welzijn: - "In Repair Café Geldermalsen komen mensen maandelijks samen om spullen te repareren. In het Repair Café wordt gereedschap en materiaal beschikbaar gesteld om allerlei reparaties te kunnen uitvoeren. Vrijwilligers met praktische kennis helpen bezoekers met kapotte spullen om die te repareren. Ook kun je hier een kopje koffie en thee drinken en inspiratie op doen in boeken en websites over klussen en repareren. Met een Repair Cafe: voorkom je dat er onnodig spullen worden weggegooid; kun je een hoop geld besparen; ga je verspilling tegen van grondstoffen en energie voor het maken van nieuwe producten; ontmoet je andere dorpsgenoten op een leuke manier door samen te werken aan reparaties; kun jij je kennis overdragen aan anderen; leer je van mensen met praktische kennis hoe je dingen kunt repareren; krijg je beschikking over gereedschap en ander materiaal om je kapotte spullen te maken; kun je met een kop koffie ot thee inspiratie opdoen over klussen en repareren. Spullen die bij ons gemaakt kunnen worden zijn kleine huishoudelijke apparaten zoals een koffiezetmachine of een stofzuiger, maar ook houten meubels en speelgoed. Het repareren is gratis, maar een kleine bijdrage (denk aan de kosten van een kop koffie) is altijd welkom."

- De HartenInn is een 'sociaal restaurant' waar mensen elkaar kunnen ontmoeten door samen te eten en drinken. In dit bijzondere restaurant werken bijzondere mensen. Alles wat je ziet, van interieur tot aankleding, is te koop en gemaakt door jongeren in zorgatelier de HartenSprong, eveneens in Geldermalsen. Doelstelling van de HartenInn zijn: het leveren van een bijdrage aan de inclusie met een actief terugdringen van het sociale isolement van mensen die sociaal en economisch geïsoleerd leven binnen deze voormalige gemeente; het bevorderen van sociale, creatieve, educatieve, technische en communicatieve vaardigheden van LVG jongeren; het creëren van bekendheid en aandacht in de samenleving en de politiek voor het probleem van sociale uitsluiting; de betrokkenheid bevorderen van burgers, maatschappelijke organisaties en bedrijven in het werkgebied, bij het probleem van sociale armoede en eenzaamheid, door middel van het verlenen van waardevolle diensten (verkoop maaltijden en meer).

- Duurzaamheid: - "11duurzaam is, samen met de gemeente West Betuwe, de initiatiefnemer van het Centrum voor duurzaamheid De Knop. De Knop, in hartje Geldermalsen, is dé locatie voor de inwoners van deze gemeente voor onafhankelijk en kosteloos advies over duurzaam wonen en leven. Ook worden er regelmatig activiteiten georganiseerd met duurzaamheid als uitgangspunt. Vaste bewoners van De Knop zijn de coöperatie 11duurzaam, Het Nieuwe Wonen Rivierenland (HNWR) met het energieloket van de regio, Betuwestroom en Burgerwindcoöperatie West-Betuwe. De inspirerende activiteiten die een aantal keer per maand plaatsvinden worden georganiseerd door leden van 11Duurzaam; vrijwilligers die duurzaamheid een warm hart toedragen. We werken met thema’s die aansluiten bij de Duurzaamheidsvisie van de gemeente West Betuwe: 'Energieneutraal in 2030, Samen de schouders eronder voor onszelf en toekomstige generaties'."

- Het zonnepark op de voormalige afvalberg van Avri in Geldermalsen is in mei 2018 gereedgekomen. Met de bouw van het zonnepark krijgt de oude afvalberg aan de A15 een nieuwe en duurzame bestemming voor de toekomst. Het zonnepark is met een oppervlakte van 12 hectare vooralsnog het grootste van Gelderland. Ook landelijk behoort het tot een van de grootste zonneparken. De ruim 34.000 zonnepanelen leveren samen een vermogen van 9.3MWp op. Dit is voldoende om ongeveer 3.000 huishoudens van stroom te voorzien. Het zonnepark levert hiermee een belangrijke bijdrage aan de productie van schone en hernieuwbare energie in Rivierenland en het terugdringen van de uitstoot van CO2. 250 inwoners uit de 10 in de Avri deelnemend gemeenten hebben via crowdfunding in totaal 1 miljoen euro in het zonnepark geïnvesteerd. In deze video kun je zien hoe het zonnepark tot stand is gekomen. (bron: Avri)

- Bedrijfsleven/ondernemen: - "In het hart van het dorp ligt een gezellig centrum waar je zowel goed je boodschappen kunt doen als heerlijk kunt verblijven wanneer je wat meer tijd hebt. Ondernemersvereniging Gastvrij Geldermalsen (OGG) is de vereniging voor alle ondernemers in het centrum én daarbuiten. Wij geloven in de kracht van samenwerken en bieden dan ook activiteiten aan met als doel om ons dorp zo aantrekkelijk mogelijk te maken als winkelgebied, vestigingsgebied en handelsgebied. Daarnaast behartigt OGG actief de belangen van het plaatselijke bedrijfsleven en onze leden richting gemeente, provincie, investeerders en andere stakeholders."

Reactie toevoegen