Tynaarlo

Plaats
Dorp en gemeente
Tynaarlo
Drenthe

tynaarlo_inwoners_per_kern.jpg

In de scriptie van Machiel Adema 'Bedrijventerreinen in Tynaarlo. In hoeverre zijn bedrijven lokaal gebonden?' (RuG, 2005) worden de inwonertallen van de kernen in de gemeente Tynaarlo bij de start van die gemeente in 1998 vergeleken met die uit 2002.

In de scriptie van Machiel Adema 'Bedrijventerreinen in Tynaarlo. In hoeverre zijn bedrijven lokaal gebonden?' (RuG, 2005) worden de inwonertallen van de kernen in de gemeente Tynaarlo bij de start van die gemeente in 1998 vergeleken met die uit 2002.

Tynaarlo

Terug naar boven

Status

- Tynaarlo is een dorp en gemeente in de provincie Drenthe. T/m 1997 viel het dorp onder de gemeente Vries.

- De gemeente Tynaarlo is in 1998 ontstaan uit samenvoeging van de gemeenten Eelde, Vries en Zuidlaren. De voorlopige werknaam van de gemeente was wettelijk die van de grootste fusiepartner: Zuidlaren. Per 1-12-1999 is de definitieve, huidige naam in werking getreden.

- De gemeente Tynaarlo omvat naast het gelijknamige dorp verder nog de dorpen Bunne, De Groeve, Donderen, Eelde-Paterswolde, Eelderwolde, Midlaren, Taarlo, Vries, Westlaren, Winde, Yde-De Punt, Zeegse, Zeijen, Zuidlaarderveen en Zuidlaren, en de buurtschappen Oudemolen, Schelfhorst, Schuilingsoord en Vriezerbrug. In totaal zijn dit 16 dorpen en 4 buurtschappen.

- Wapen van de gemeente Tynaarlo.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Tynaarlo.

- Onder het dorp Tynaarlo valt ook het grootste deel van de buurtschap Vriezerbrug.

Terug naar boven

Naam

Uitspraak
Tinaarlo.

In het Drents
Tynaorl. Een inwoner van dit dorp is een Tynaorlse.

Oudere vermeldingen
1840(1) Tijnaarloo.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Tynaarlo ligt in het NO van de provincie Drenthe. In het O grenzen de provincie en de stad Groningen en de rivier de Drentse Aa en het Paterswoldsemeer en Zuidlaardermeer aan de gemeente. Verder ligt de gemeente W van de dorpen Haren, Glimmen, Noordlaren, Kropswolde, Hoogezand, Kiel-Windeweer, Borgercompagnie en Veendam, NW van de dorpen Annerveenschekanaal, Oud Annerveen, Nieuw-Annerveen, Eexterveen en Annen, N van de dorpen Anloo, Gasteren, Rolde en Loon en de stad Assen, O van de dorpen Peest, Norg, Langelo, Lieveren, Altena, Peize en Peizermade en ZO van het dorp Hoogkerk. Het dorp Schipborg (in de gemeente Aa en Hunze), liggend ZO van de gemeente, is alleen in het ZO niet omgeven door grondgebied van de gemeente. Het dorp Tynaarlo ligt centraal tot Z binnen de gemeente. De A28 loopt van N naar Z centraal door de gemeente.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De gemeente Tynaarlo heeft ca. 13.000 huizen met ca. 32.500 inwoners. Het gelijknamige dorp heeft in 1840 36 huizen met 216 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 700 huizen met ca. 1.750 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Voor nadere informatie over de geschiedenis van het dorp Tynaarlo - dus niet de huidige gelijknamige gemeente!; de voormalige gemeenten Eelde, Vries en Zuidlaren hebben namelijk allemaal eigen historische verenigingen - kun je terecht bij de volgend instantie en literatuur:

- Historische Vereniging Tinaarlo stelt zich ten doel de belangstelling voor en de studie over de geschiedenis en de cultuur van het dorp te bevorderen.

- In 201X is het boek 'Tynaarlo, Drents dorp door de eeuwen heen' verschenen. Het boek is geschreven door Willem van der Meij (tevens secretaris en mede-oprichter van de HVT). Het is het eerste boek over het dorp sinds 36 jaar. Het boek telt 367 pagina’s en bevat naast de tekst 125 afbeeldingen, deels in kleur. Willem vindt dat het dorp een boeiende geschiedenis heeft en heeft mede daarom dit boek geschreven. Er staat ook algemene geschiedenis in het boek, want zonder dat kun je de plaatselijke geschiedenis niet begrijpen. In de eerste zeven hoofdstukken wordt de geschiedenis chronologisch weergegeven. Het achtste hoofdstuk behandelt thematisch de geschiedenis van het dorp, tussen 1850 en nu. Wat staat er níet in?: Bewonersgeschiedenis: hier zijn nl. al 2 andere boeken over gemaakt en er zijn er nog 2 in de maak; veldnamen: hier komt waarschijnlijk een apart boek over. Burgemeester Marcel Thijsen, die het eerste boek in ontvangst nam, stelde bij die gelegenheid: "Een dorp kan geen gemeenschap zijn, als hij de geschiedenis van zijn eigen omgeving niet kent. Je hebt wortels nodig om je ergens thuis te voelen. Ook de jeugd." Een dankwoord was er voor de velen die op enigerlei wijze hebben meegeholpen. Waaronder zijn echtgenote Annelike, die hem gedurende de ruim vier jaar die het wordingsproces heeft geduurd, gesteund heeft en de nodige kritische en opbouwende feedback heeft gegeven. Het boek kost 22,50 en is o.a. te koop bij de Aldro en het Brughoes in het dorp.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Tynaarlo heeft 1 rijksmonument, zijnde het terrein met hunebed D6 tegenover Hunebedstraat 2.

- In 2020 viert Tynaarlo - net als buurdorp Taarlo - het 1200-jarig bestaan. Dat wordt met vele festiviteiten gevierd. Een van de bijzondere acvititeiten wordt de bouw van een 'nieuw hunebed' op de Brink. Voor de voorbereiding en realisatie zorgt Werkgroep 11 Stenentocht. Het hunebed gaat namelijk 11 stenen omvatten, evenals het echte hunebed in het dorp. Mogelijk komt er nog een extra kunstzinnige steen bij, gemaakt door dorpsbewoners of de lokale kunstvereniging. De bedoeling is dat alle inwoners mee gaan helpen. De werkgroep heeft zich door middel van een handtekeningenactie verzekerd van de steun van omwonenden. Harrie Wolters, directeur van het Hunebedcentrum in Borger, reageerde als volgt bij het bekend worden van dit nieuws: "Fantastisch dat het dorp zo met het thema hunebed bezig is. Tynaarlo besteedt van alle dorpen in Drenthe de meeste aandacht aan het eigen hunebed. Het is geweldig dat het thema nog zo leeft. Ik vind het wel belangrijk dat er goede informatievoorziening komt, zodat toeristen niet gaan denken dat er een echt hunebed staat."

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Muziekweekend Tynaarlo (september).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Wandelen rond Roden is een website van Fokko en Karin van der Leest, met tientallen aantrekkelijk beschreven en gevisualiseerde (korte zowel als langere) wandelroutes in een straal van enkele tientallen kilometers rond Roden. O.a. de Drentse gemeenten Noordenveld en Tynaarlo en gemeenten in het Groningse Westerkwartier komen aan bod.

- In de gemeente Tynaarlo zijn 3 zwembaden: Openluchtbad De Leemdobben in Vries, Subtropisch Zwembad Aqualaren in Zuidlaren, en Openluchtbad Lemferdinge in Paterswolde.

- Na een inventarisatie in 2008 bleek dat er een kwaliteitsslag te maken valt bij landschapselementen in de gemeente zoals bomen, houtwallen en dobbes. Bij kwaliteitsverbetering valt te denken aan het dunnen van houtwallen en singels, opsnoeien, opslag verwijderen uit veentjes en heide, poelen schonen en bestrijden van de woekerende Amerikaanse vogelkers. De gemeente en het Drents Landschap zijn daarom eind 2010 samen met particuliere grondeigenaren het project 'Herstel landschapselementen Tynaarlo' gestart, om de herkenbaarheid van het esdorpenlandschap te vergroten en verrommeling van het landschap tegen te gaan.

Oude, verdwenen landschapselementen worden teruggebracht en bij bestaande landschapselementen wordt een kwaliteitsverbetering doorgevoerd. Met het project willen de partijen bovendien komen tot een duurzaam beheer en onderhoud van lijnvormige landschapelementen door kennisoverdracht en advies aan de eigenaren. Het projectgebied omvat de gebieden rondom de dorpen Winde/Bunne, Midlaren, Yde en Vries. Dit zijn de gebieden waar het aandeel particuliere landschapselementen het hoogst is.

- Stichting POP Groen richt zich op het behouden van het Drentse landschap en de culturele waarden daarvan. De inspanningen worden vooral gericht op ‘het groen' in brede zin in de eigen landschappelijke omgeving, met name op het grondgebied van de gemeente Tynaarlo. Ook in deze gemeente rukt de verstedelijking op met nieuwe woonwijken en komt het behoud van het landschap steeds meer onder druk te staan. De landbouw die deel uitmaakt van dit landschap dreigt grotendeels te verdwijnen. Dit laatste vraagstuk beperkt zich overigens niet tot deze gemeente, maar is ook landelijk gezien onderwerp van gesprek. De landschappelijke inpassing van bedrijven, bedrijventerreinen en woonlocaties rekenen zij ook tot hun aandachtsgebied.

POP Groen wil dat bewust(er) met het landschap en de culturele waarden wordt omgegaan. Het landschap en het groen behoren bij het opstellen van plannen primair deel uit te maken van de besluitvorming, waarbij de mogelijkheden voor uitvoering zijn getoetst. Compensatie en/of verbetering van natuur en landschap moeten hiervan ook deel uitmaken. In 2009 kwam een Landschapsontwikkelingsplan (LOP) gereed dat als Structuurvisie het uitgangspunt is voor het beleid en de uitvoering in de gemeente Tynaarlo. Plannen worden hieraan getoetst. POP Groen geeft tegenwicht door plannen van de gemeente op de voet te volgen en van opbouwende kritische reacties te voorzien. Ook door contacten met wethouders en leden van de gemeenteraad wil POP Groen anticiperend een bijdrage leveren aan de gemeentelijke planvorming. Door op uitnodiging van de gemeente deel te nemen aan klankbord- en werkgroepen zijn zij in een vroeg stadium bij planvorming betrokken. POP Groen is politiek onafhankelijk en heeft geen commerciële banden en/of belangen.

Terug naar boven

Literatuur

- De erfgoedatlas 'Tynaarlo in kaart en beeld', is begin 2010 verschenen. Het betreft een atlas van alle waardevols uit het verleden dat nog op tal van plaatsen in de gemeente te zien is. In de eerste plaats natuurlijk de monumentale gebouwen zoals de kerken, havezaten en molens, maar ook archeologische toppers zoals de hunebedden en de waterburcht, sporen van de Tweede Wereldoorlog, belangrijke waterwerken uit het verleden, historische wegen, keuterijen, stookhokken, markengrenzen et cetera. De Erfgoedatlas is een kaartenboek, zodat van alle onderwerpen te zien is waar zij zich bevinden. Met beschrijvingen en afbeeldingen, geheel in kleur.

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Tynaarlo (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Tynaarlo. - Nieuws van de gemeente op Facebook.

- Algemeen: - Site van en over het dorp Tynaarlo.

Reactie toevoegen