Eelde-Paterswolde

Plaats
Dorp
Tynaarlo
Drenthe

eelde-paterswolde_plaatsnaambord_kopie.jpg

De dorpen Eelde en Paterswolde zijn in de loop der jaren aan elkaar gegroeid en worden daarom in de praktijk al jaren als tweelingdorp Eelde-Paterswolde beschouwd, o.a. op de plaatsnaamborden. Voor het postcodeboek zijn het nog wel 2 woonplaatsen.

De dorpen Eelde en Paterswolde zijn in de loop der jaren aan elkaar gegroeid en worden daarom in de praktijk al jaren als tweelingdorp Eelde-Paterswolde beschouwd, o.a. op de plaatsnaamborden. Voor het postcodeboek zijn het nog wel 2 woonplaatsen.

paterswolde_groeten_uit_1958.jpg

Paterswolde, Groeten uit, 1958

Paterswolde, Groeten uit, 1958

DR gemeente Eelde in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Eelde in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Eelde in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Eelde-Paterswolde

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Eelde-Paterswolde.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Eelde-Paterswolde.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Eelde-Paterswolde (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Eelde-Paterswolde is een tweelingdorp in de provincie Drenthe, gemeente Tynaarlo. T/m 1997 gemeente Eelde.

- Onder de gemeente Eelde viel naast de dorpen Eelde en Paterswolde ook nog het dorp Eelderwolde.

- Wapen van de voormalige gemeente Eelde.

- Onder het dorp Eelde-Paterswolde valt ook de buurtschap Schelfhorst.

Terug naar boven

Naam

In het Drents
Eelde: Eel. Een inwoner van deze kern is een Eelder.
Paterswolde: Paoterwool, Pôtjerwôl, Potjerwolde. Een inwoner van deze kern is een Potterwolmer.

Naamgeving
In de loop der jaren is het dorp Paterswolde aan Eelde vastgegroeid. In de praktijk, en ook op de plaatsnaamborden ter plekke, is dan ook al jaren sprake van het tweelingdorp Eelde-Paterswolde. Wij constateren dat deze naam in de dagelijkse praktijk (bij lokale instanties) ook steeds meer ingeburgerd raakt. Formeel, d.w.z. voor het postcodeboek en de gemeentelijke basisregistraties BAG, zijn het echter nog altijd aparte woonplaatsen, met eigen postcode (Eelde = 9761, Paterswolde = 9765) en postale plaatsnaam.

Oudere vermeldingen
Eelde: 1139 kopie 16e eeuw Elde, 1242 in Elethe, 1256, 1263 Elende, 1259 Elde, 1358 Eelde.

Naamsverklaring
Eelde: Een samenstelling van de waternaam Ee en lede 'gegraven of vergraven waterloop' wordt door de plaatselijke uitspraak Eel niet ondersteund. De klinker zou dan meer als ei hebben moeten klinken. Eelde komt ook als veldnaam voor. De vorm Elende is vreemd. Te denken aan het Middelnederlandse ele, elen 'eland' lijkt vergezocht; hoewel in oorkonden uit de 10e en 11e eeuw nog wel gewag wordt gemaakt van elanden in Drenthe: bestias que teutonice ele et scelo appellantur. Verder stelt men dat Eelde verwant zou kunnen zijn met een speciale betekenis van eelt 'verharding van de huid'. In Noord-Friesland duidt men met eel een harde, voor water ondoordringbare laag onder het heideveld aan. Zie ook Aalden. (1)

Terug naar boven

Ligging

Eelde-Paterswolde ligt ZW van Haren, Z van Eelderwolde en grenst in het N aan het Paterswoldsemeer en aan de provincie Groningen, en in het O aan de A28, het Noord-Willemskanaal en de provincie Groningen (gemeente Haren, kern Glimmen). Een klein stukje buitengebied van Eelde ligt ook nog O van de A28, zijnde polder De Punt, gelegen tussen de Groningerstraat in het Z, de Drentse Aa in het O en een meertje in het N.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Eelde 112 huizen met 677 inwoners en Paterswolde 94 huizen met 795 inwoners. Tegenwoordig heeft Eelde-Paterswolde ca. 4.500 huizen met ca. 10.300 inwoners (waarvan 6.700 in Eelde en 3.600 in Paterswolde).

Terug naar boven

Geschiedenis

Vliegveld Eelde
In 1931 is Luchthaven Eelde opgericht, tegenwoordig Groningen Airport Eelde geheten. De Vereniging Omwonenden Luchthaven Eelde (VOLE) komt op voor de belangen van de omwonenden inzake de overlast van de luchthaven. In dat kader heeft zij o.a. ca. 30 jaar tegen een voorgenomen baanverlenging gestreden, omdat dat tot toename van de overlast zou leiden. De baanverlenging, van 1800 naar 2500 meter, is in 2013 alsnog gerealiseerd. Baanverlenging was nodig om grotere vliegtuigen te kunnen afhandelen en vluchten naar verre bestemmingen uit te voeren. Dat maakt het vliegveld aantrekkelijker voor luchtvaartmaatschappijen en passagiers, aldus Groningen Airport Eelde. Vliegtuigen konden er voorheen vanwege de korte baan niet volbeladen met brandstof vertrekken. Vluchten langer dan 2 uur waren daarom zonder tussenstop (in Maastricht, Rotterdam of op vliegveld Twente) niet mogelijk. De Noordelijke Rekenkamer heeft in 2013 een onderzoek uitgevoerd naar de provinciale betrokkenheid (Drenthe en Groningen) bij Groningen Airport Eelde. De Rekenkamer beveelt Gedeputeerde Staten van de betrokken provincies o.a. aan om een maatschappelijke kosten-batenanalyse voor de luchthaven te laten uitvoeren en op basis daarvan een debat met Provinciale Staten te voeren over nut en noodzaak van de luchthaven. Zo’n debat zou volgens de Rekenkamer vooraf dienen te gaan aan eventuele hervatting van de financiële ondersteuning van de luchthaven.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van de kernen van de voormalige gemeente Eelde, kun je terecht bij Vereniging Ol Eel.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Paterswolde heeft 30 rijksmonumenten.

- Eelde-Paterswolde heeft 10 rijksmonumenten.

- Familiegraf Kraus-Groeneveld.

- Oude begraafplaats.

- Het Internationaal Klompenmuseum heeft een van de grootste collecties ter werleld op dit gebied, met ruim 2.500 paar verschillende klompen en ander schoeisel met een houten zool uit 43 landen, honderden stuks gereedschap uit zeven Europese landen en machines (rond 1920) uit Nederland, Duitsland en Frankrijk.

- Museum De Buitenplaats toont en verzamelt figuratieve kunst van na 1945. Hierbij ligt de nadruk op in Nederland woonachtige kunstenaars.

- Museum Vosbergen toont muziekinstrumenten in historisch perspectief en is gevestigd in een statige villa op landgoed Vosbergen. De ruim 600 instrumenten zijn gedurende meer dan 50 jaar verzameld en gerestaureerd door Dick Verel, die samen met zijn echtgenote Rieteke het museum tot stand heeft gebracht.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Wandelroute Natuurgebied Friescheveen (4 km) voert u langs landgoed Vennebroek, één van de fraaie landhuizen die deze regio rijk is. Vervolgens loopt u door het Friescheveen, een landschap dat feitelijk geheel gevormd is door mensenwerk.

- Wandelroute Landgoederen en natuur Eelde (ca. 14 km). Deze afwisselende wandeling biedt u veel. U loopt door drassig veengebied, het open polderlandschap, langs de restanten van een oude havezate en door de bossen van verschillende landgoederen. De huizen zijn niet te bezichtigen, maar u kunt wel van de mooie tuinen, vaak in Engelse landschapsstijl, genieten.

- Vereniging Natuurmonumenten wil alle landgoederen rond Eelde-Paterswolde de komende jaren opknappen. Het betreft onder andere de landgoederen De Braak, Vosbergen, Lemferdinge en Vennebroek. Ook gaat de vereniging een meerjarenplan opstellen voor het onderhoud van deze landgoederen. De organisatie wil onder meer de vijvers opschonen, de waterhuishouding verbeteren en de kwaliteit van het bos verhogen. Ook zou de beheerder graag de hekwerken en toegangspoorten opknappen. Of dat ook gaat lukken hangt nog af van het kostenplaatje.

- Het Paterswoldsemeer ligt N van Paterswolde maar valt grotendeels onder de kern en gemeente Haren. Vandaar dat het meer bij Haren wordt beschreven.

- Op landgoed De Duinen is in 2009 een vlindertuin gerealiseerd.

Terug naar boven

Links

- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Eelde.

Reactie toevoegen