Oostindie

Plaats
Buurtschap
Westerkwartier Noordenveld
Westerkwartier
GroningenDrenthe

oostindie_midzomerfeest_kopie.jpg

Oostindie is sinds 2005 ook een nieuwbouwwijk in ontwikkeling. Wijk- en Belangenvereniging BRAVO! organiseert diverse activiteiten, zodat nieuwe en bestaande inwoners elkaar kunnen leren kennen c.q. kunnen bijpraten. Het Midzomerfeest is er daar een van.

Oostindie is sinds 2005 ook een nieuwbouwwijk in ontwikkeling. Wijk- en Belangenvereniging BRAVO! organiseert diverse activiteiten, zodat nieuwe en bestaande inwoners elkaar kunnen leren kennen c.q. kunnen bijpraten. Het Midzomerfeest is er daar een van.

oostindie_straatnaambordje_kopie.jpg

In het verleden zijn er regelmatig discussies geweest of de straat- en plaatsnaam Oostindie nu met of zonder puntjes op de e ('trema') gespeld moet worden. Tegenwoordig is het zonder trema, blijkens de straatnaambordjes en het postcodeboek. (© Google)

In het verleden zijn er regelmatig discussies geweest of de straat- en plaatsnaam Oostindie nu met of zonder puntjes op de e ('trema') gespeld moet worden. Tegenwoordig is het zonder trema, blijkens de straatnaambordjes en het postcodeboek. (© Google)

oostindie_roze_hooibalen.jpg

Oostindie, juni 2016. Hopelijk een nieuwe trend: roze wikkelfolie voor hooibalen. Een deel van de opbrengst komt ten goede aan Pink Ribbon (zie www.melkvee.nl/artikel/64493-60.000-roze-balen-gewikkeld-voor-pink-ribbon).(©https://groninganus.wordpress.com)

Oostindie, juni 2016. Hopelijk een nieuwe trend: roze wikkelfolie voor hooibalen. Een deel van de opbrengst komt ten goede aan Pink Ribbon (zie www.melkvee.nl/artikel/64493-60.000-roze-balen-gewikkeld-voor-pink-ribbon).(©https://groninganus.wordpress.com)

Oostindië De oude weg Oostindië.jpg

De oude weg Oostindie in de gelijknamige buurtschap

De oude weg Oostindie in de gelijknamige buurtschap

Oostindië Zicht op nieuwbouwwijk Oostindie.jpg

Zicht op de nieuwbouwwijk Oostindie

Zicht op de nieuwbouwwijk Oostindie

Oostindië II.jpg

Op dit punt komen de oude buurtschap Oostindie en de nieuwe, gelijknamige wijk bij elkaar

Op dit punt komen de oude buurtschap Oostindie en de nieuwe, gelijknamige wijk bij elkaar

Oostindie

Terug naar boven

Status

- Oostindie is een buurtschap en tegenwoordig tevens nieuwbouwwijk in grotendeels provincie Groningen, in de streek en gemeente Westerkwartier (t/m 2018 gemeente Leek), en - alleen wat de buurtschap betreft - deels in de provincie Drenthe, gemeente Noordenveld.

- Door de langgerektheid van de buurtschap én de ligging op de provinciegrens Groningen Drenthe, valt Oostindie onder twee provincies, twee gemeenten (zoals hiervoor reeds vermeld) en ook nog eens 4 dorpen, zijnde Zevenhuizen en Leek in Groningen en Nieuw-Roden en Nietap (en feitelijk de buurtschap Terheijl daar weer onder) in Drenthe. De buurtschap valt grotendeels onder het dorp Zevenhuizen.

- De buurtschap Oostindie heeft geen plaatsnaamborden, zodat je alleen aan de gelijknamige straatnaambordjes kunt constateren dat je in deze buurtschap bent beland.

Terug naar boven

Naam

Spelling
In het verleden is de spelling ook wel Oostindië geweest. Er zijn lange discussies gevoerd in de gemeente Leek of er nu wel of juist geen puntjes op de e ('trema') horen. De gemeente Roden (sinds 1998: Noordenveld) heeft zich altijd geconformeerd aan de Leekster spelling. Diverse malen zijn straatnaambordjes door de gemeente gewijzigd, of zijn trema's handmatig door bewoners toegevoegd of juist afgeplakt. De uitkomst van de discussie is kennelijk dat de naam tegenwoordig zonder trema geschreven wordt, want die spelling komen wij tegen op de huidige straatnaambordjes (zie afbeelding) en in het postcodesysteem. Overigens maakt het voor de uitspraak weinig uit; die is zowel in het Drentse als het Groninger deel Oostinje.

Ook volgens de lokale dorpssite van Zevenhuizen is de correcte spelling zonder trema, want, zo stellen zij: "De venen die destijds in de buurtschap Oostindie lagen, bevonden zich aan het oosteinde van de uitgestrekte veenderijen van Nienoord. In de loop der eeuwen is dit Oost-Einde verbasterd tot Oostindie (zonder puntjes op de e): Oostereind > Oostêne > Oostinje > Oostindie."

Oudere vermeldingen
1839 de Oostindiën, 1851-1855 doorgehaald met potlood: Oostinge, 1867 Oostindië.

Naamsverklaring
Uitgaande van de filosofie in de laatste alinea van het kopje Spelling hierboven, zou de naam zijn afgeleid van Oosteinde, aangezien het oostelijk van Zevenhuizen en in het uiterste oosten van de gemeente Leek (Gr.) ligt, op de grens met de Drentse gemeente Noordenveld. (1) stelt echter: "Evenals de Oost-Indische-Wijk aldaar, vernoemd naar de toenmalige Nederlandse Oostindische bezittingen. De onjuiste verklaring die uitgaat van een betekenis 'oosteinde' houdt geen rekening met de plaatselijke uitspraak en de overgeleverde oude vormen."

Terug naar boven

Ligging

- De buurtschap Oostindie ligt rond de gelijknamige weg, Z van het dorp Leek en NO van het dorp Zevenhuizen. Deze weg loopt hier parallel aan de grens tussen de provincies Groningen en Drenthe, die kort O langs de weg loopt.

- De provinciegrens, tevens gemeentegrens, loopt voor het merendeel achter de huizen langs, er zijn echter 9 woningen (in het begin aan de linkerhand, komende vanuit Leek) die in Drenthe liggen en vallen onder de buurtschap Terheijl (met de postcode van het dorp Nietap). Het betreft hier de nummers: 2-8, 12, 20, 24 en 30-32. Aan het zuidelijke eind liggen nog 3 woningen (62, 64 en 68) die onder het dorp Nieuw-Roden vallen. De overige panden vallen onder de provincie Groningen.

Baarle-Nassau in Oostindie
Op huisnummerniveau bezien, is hier sprake van haast Baarle-Nassau-achtige toestanden; als je de weg doorrijdt of -loopt, wisselen de huizen vele malen van provincie, gemeente en/of dorp. Op een rijtje: Oostindie 2-8 = Nietap DR, 10 Leek GR, 12 Nietap DR, 14-18 Zevenhuizen GR, 20 Nietap DR, 22 Zevenhuizen GR, 24 Nietap DR, 26-28 Zevenhuizen GR, 30-32 Nietap DR, 34-60 Zevenhuizen GR, 62-64 Nieuw-Roden DR, 66 Zevenhuizen GR, 68 Nieuw-Roden DR, 70 Zevenhuizen GR, 1-3 Leek GR, 5-71 Zevenhuizen GR. Aan de even kant wisselt de buurtschap dus maar liefst 13 keer van dorp en/of provincie! Daarmee staat Oostindie vooralsnog op de eerste plaats, gedeeld met de Stadsedijk bij Willemstad (NB).

Terug naar boven

Statistische gegevens

De buurtschap Oostindie omvat ca. 70 huizen met ca. 175 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De buurtschap Oostindie is ontstaan langs de gelijknamige ‘veenwijk’ (een sloot waarlangs turf werd afgevoerd) toen dit deel in de 19e eeuw werd ontgonnen. Eerdere ontginningswerkzaamheden in het gebied vonden reeds plaats vanaf de 17e eeuw, richting Zevenhuizen. De veenwijk is vrijwel geheel volgegroeid met planten, maar nog wel zichtbaar. De weg is bijna kaarsrecht met streekbebouwing langs de volle 4 kilometer.

Sinds 1920 was er in Oostindie een School met de Bijbel. De school is in 1985 gesloten. Op dat moment waren er nog 30 leerlingen. De buurtvereniging gebruikt nog een lokaal in het gebouw.

De weg Oostindie is pas in 1954 verhard. Vóór die tijd moest het schaarse verkeer op goed geluk zijn weg zoeken over de stukgereden zandpaden. Kort na de asfaltering kwam er ook waterleiding, elektrische verlichting en telefoon. De asfaltering betekende het einde van de melkboot en de potboot (een 'rijdende winkel' op het water). (© mr. drs. Robert H.C. Kemkers, Nietap)

- Zeer informatief artikel over de ontwikkeling van de landschappen van Oostindie en Terheijl, vanaf 'in den beginne' tot heden, door Eeuwe Dijk, in Noorderbreedte (2001).

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Sinds 2005 wordt in fasen de grote woonwijk (1.100 woningen) Oostindie gebouwd, Z van het Leekster Hoofddiep, op grondgebied van de gemeente Leek. De wijk bestaat uit 3 verschillende buurten: Het Buiten, De Slagen en De Hoven. De twee eerstgenoemde zijn grotendeels gereed, de bouw van laatstgenoemde buurt is eind 2017 gestart. Volgens de gemeente krijgt De Hoven een Drentse uitstraling met heide, houtwallen, brinken en vennen. Op een prominente plek in de wijk komt zelfs een havezathe; een burcht of hoeve. Alleen een hunebed ontbreekt er nog aan. ;-)

Voor deze locatie is gekozen - en bijv. niet voor een locatie W aansluitend aan Tolbert - omdat er in het kader van een Regiovisie van een aantal jaren geleden nog plannen waren om Leek en Roden fors uit te breiden en naar elkaar toe en wellicht zelfs aan elkaar te laten groeien. Daarbij hoorden ook plannen voor een nieuwe wegverbinding tussen Roden en Leek door het nu nog groene buitengebied. Door de economische crisis sinds ca. 2008 zijn beide plannen - vooralsnog? - afgeblazen. Hoe dan ook is het aanzien van de buurtschap Oostindie en omgeving door alle nieuwbouw van de afgelopen jaren ingrijpend veranderd (en - uit cultuurhistorisch en landschappelijk oogpunt bezien - uiteraard niet ten goede).

- Bestemmingsplan wijk Oostindie (2015).

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Op de laatste zaterdag van juni organiseert Wijk- en belangenvereniging BRAVO! jaarlijks het Midzomerfeest Oostindie (in 2019 voor de 4e keer), met o.a. vertier voor jong en ouder, springkussens, Foodtrucks, Fair, Coolkids Party met leuke give aways, DJ's e.a. live artiesten en bands. Gratis toegang!

Terug naar boven

Links

- Belangenverenigingen: - Wijk- en belangenvereniging BRAVO! is opgericht in 2009 en heeft inmiddels ruim 300 leden. De naam is gekozen omdat daarin alles wordt weergegeven waar de wijkvereniging voor staat: Belangen Recreatie Activiteiten Vereniging Oostindie. BRAVO! is namens de wijk gesprekspartner van de gemeente Leek. Verder organiseert zij door het jaar heen diverse activiteiten, met als doel om de bekendheid en betrokkenheid met elkaar te vergroten.

Vereniging Natuurlijk Oostindie-Terheyl (NOT) heeft als doel het handhaven van de cultuurhistorische waarden en het versterken van de natuurwaarden in en rond deze buurtschappen. Dit streven is actueel geworden sinds 1998, toen vanuit de Regiovisie Groningen-Assen 2030 ingrijpende plannen voor dit gebied werden gepresenteerd. Om op inhoudelijke gronden een discussie te kunnen voeren met de betrokken gemeentelijke en provinciale bestuurders, hebben ze zich naast de historie van het gebied en de huidige status qua natuur- en landschappelijke waarden, verdiept in provinciale en gemeentelijke plannen, onderzoeken en naslagwerken. Daardoor kunnen ze nu in ruime zin met kennis van zaken meepraten en hebben ze inmiddels kunnen constateren dat ze als serieuze gesprekspartner worden beschouwd door de gemeentelijke en provinciale politiek, ambtenaren en andere relevante betrokkenen. De vereniging wordt breed gedragen door de inwoners uit het gebied Oostindie-Terheyl.

Reacties

(2)

Met veel belangstelling heb ik deze site gelezen, ik woon sinds 1975 aan de weg Oostindie.

Ik probeer te achterhalen, via verkoopaktes e.d., wanneer de vervening is geweest, wanneer onze boerderijtjes zijn gebouwd.
Maar ik kom niet verder terug dan het jaar 1915. Suggesties zijn van harte welkom.

Overigens wijs ik op de vereniging NOT (Natuurlijk Oostindie Terheyl) die sinds 1998 bestaat.
In talloze bijeenkomsten en gesprekken met beide gemeenten is bezworen dat overgrote nieuwbouw (dat is gebleken)
en de aanleg van een rondweg ten koste zou gaan van een unieke landelijke omgeving.

Uw opmerking dat Oostindie de komende tijd ingrijpend zal veranderen is eufemistisch.
De oorsprong van dit armoedige veengebied, zijn historie, met het prachtige coulissenlandschap,
wordt opgeofferd aan grotesk modernisme.

Ik zou een reactie wel op prijs stellen eigenlijk.
Met vriendelijke groet.

Wat de geschiedenis van de buurtschap en zijn bebouwing betreft; als íemand daar gegevens van heeft, zou het toch Historische Kring Leek e.o. en/of Gemeentearchief gem. Leek https://www.plaatsengids.nl/leek#geschiedenis moeten zijn, maar daar heeft u al gekeken neem ik aan. Uiteraard hoop ik dat er iemand reageert die u verder kan helpen.

Wat het landschap betreft; iedereen met hart voor het landschap in het algemeen en dit landschap in het bijzonder zal beamen dat de nieuwe wijk in dat opzicht op een ongelukkige plek ligt (ik heb de formulering hierboven ook enigszins aangepast). Als ik op de kaart kijk, zeg ik waarom heeft men gemeend Z van het Leekster Hoofddiep te moeten bouwen, had die grens nou in ere gehouden, dat lijkt toch een logische groene buffer tussen Roden en Leek die je zou moeten koesteren als gemeenten en provincies. Als alternatief is er W van de Tolbertervaart toch zat minder kwetsbare ruimte. Zou je denken. Maar de huidige bebouwing was kennelijk nog gebaseerd op het streven dat er ooit was om Roden en Leek als een soort Etten-Leur achtig tweelingdorp aan elkaar te laten groeien.

Dank voor uw tip van de NOT. Die was ik nog niet 'tegengekomen'. Ik heb een beschrijving van en link naar de vereniging toegevoegd, zowel op deze pagina als op die van Terheijl.

Met vriendelijke groet,
Frank van den Hoven, hoofdredacteur Plaatsengids.nl

Reactie toevoegen