Eibergen

Plaats
Dorp
Berkelland
Achterhoek
Gelderland

eibergen gezicht op oostelijk deel met herv kerk 1960 [640x480].jpg

Eibergen Gezicht op oostelijk deel met Herv. kerk 1960

Eibergen Gezicht op oostelijk deel met Herv. kerk 1960

GL kadastrale gemeente Eibergen in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

kadastrale gemeente Eibergen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

kadastrale gemeente Eibergen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Eibergen

Terug naar boven

Status

- Eibergen is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Berkelland. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2004.

- De gemeente Eibergen is per 13-4-1819 vergroot met de gemeente Beltrum, die de gelijknamige buurtschap en verder nog de buurtschappen Lintvelde, Avest en Zwolle omvatte.

- Onder het dorp Eibergen vallen ook de buurtschappen Holterhoek, 't Loo, Mallem, Olden Eibergen en Zwilbroek (deels). Vanouds viel ook de buurtschap Zwolle onder dit dorp, maar die is met de herindeling van 2005 middels grenscorrectie naar de gemeente Oost Gelre overgegaan en daarmee onder de stad Groenlo komen te vallen.

- Wapen van de voormalige gemeente Eibergen.

Terug naar boven

Naam

In het Nedersaksisch
Eibarge.

Oudere vermeldingen
1188 ingevoegd eind 13e eeuw Ecberghe, Ecberghen, 1246 Hegberghe, 1381-1383 Eyberghe, 1616 Eyberch, 1715 Eibergen.

Naamsverklaring
Wordt verklaard als een samensteling van agjô-* 'spits' en berg.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Eibergen ligt N van Groenlo, ZO van Neede en grenst in het N aan de provincie Overijssel (Haaksbergen) en in het O ligt het dicht tegen de grens met Duitsland.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Eibergen 770 huizen met 5.298 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 162/1.198 (= huizen/inwoners), het dorp Rekken 125/894 en de buurtschappen Holterhoek 61/345, Hupsel 24/182, Olden Eibergen 49/362, Mallem 40/264, Loo 21/149, Avest 38/250, Zwolle 34/245, Beltrum 168/1.068 en Lindvelde 48/341. Tegenwoordig heeft het dorp (inclusief de buurtschappen) ca. 5.500 huizen met ca. 13.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Eibergen, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Historische Kring Eibergen.

- Museum de Scheper laat je de hele geschiedenis van Eibergen zien: van geologische vondsten uit tijden van vóór de sauriërs tot gebruiksvoorwerpen uit medio 20e eeuw.

- Geschiedenis van Eibergen door B.H.M. te Vaarwerk.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In het noordwesten van Eibergen is in 2010 de nieuwbouwwijk Op de Bleek gebouwd. De wijk omvat 230 woningen. De locatie was tot 2007 in gebruik door de Koninklijke Textiel Veredelingsindustrie (KTV). Deze fabriek, met haar oorsprong in 1830, bood in de 20e eeuw werkgelegenheid aan ruim 700 mensen. Jarenlang was de hoge fabrieksschoorsteen met de naam ‘Ten Cate’ tot ver in de omtrek te zien en daarmee het symbool van de industriële bedrijvigheid van Eibergen. Naast de aanleg van de nieuwe wijk is een oude tak van de Berkel hersteld en zijn historisch waardevolle panden behouden. De oude fabrieksschoorsteen is gerestaureerd en wordt aangelicht met een groene LED verlichting die gelijktijdig met de straatverlichting iedere avond de schoorsteen weer laat fonkelen, als baken van het dorp.

- Het centrum van Eibergen - het gebied tussen het Zwikkelaarsplein en het Hendrik Odinkplein - wordt de komende jaren grootschalig heringericht. De Brink wordt een stuk autoluwer gemaakt. Er komt deels nieuwe bestrating, nieuwe verlichting en nieuwe beplanting. De verbinding tussen het centrum en het park De Maat wordt verder versterkt. Een deel van de Berkelkade wordt ingericht als Berkelbeach. Waar nodig wordt verder nog de verkeersstructuur aangepast en wordt de waterhuishouding/riolering verbeterd.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Eibergen heeft 21 rijksmonumenten.

- Eibergen heeft 38 gemeentelijke monumenten.

- PKN-kerk De Oude Mattheüs (Grotestraat 50) valt onder de Protestantse Gemeente Eibergen - Rekken.

- Kerk van de Vrijzinnige Geloofsgemeenschap NPB (Kerkstraat 45), een geloofsgemeenschap met een breed eigentijds aanbod op het gebied van spiritualiteit, religie en cultuur. Zij organiseert cursussen, lezingen, brunchbijeenkomsten en kerkdiensten op vrijzinnig christelijke basis.

- Watermolen de Mallumse Molen bevindt zich in de buurtschap Mallem en wordt aldaar beschreven.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Voorjaarskermis (april) en Najaarskermis (eind augustus).

- Eiberrun (op een zondag in mei).

- Het Have A Nice Day Festival (op een zaterdag in juli) is een dance festival "met een magische sfeer waar ze het tot in de Randstad over hebben", aldus de organisatie. Sinds 2004 uitgegroeid tot een line up van tientallen DJ's, op het terrein van het Openluchttheater. Desgewenst kun je van je Have A Nice Day een Have A Nice Stay maken, op een camping op een schitterend plekje in de Achterhoek, op 5 minuten rijden van het festival. Met pendelbus van en naar het festival, en op vrijdag- en zaterdagavond een feestje voor campinggasten.

- De Eibergse Fietsdagen (augustus) is vier dagen fietsen in de prachtige omgeving van de Noordoost Achterhoek / Zuid Twente / Duitse grensgebied, over bospaden, kerkepaden en hessenwegen, door venen, langs meertjes en kabbelende beekjes, langs oude boerderijen, havezathen en kastelen. Je kunt kiezen uit de afstanden 25, 40 en 60 km.

- Het Kinderdagkamp (augustus) is een vakantieweek voor Eibergse kinderen waarbij zij in de bossen rond het dorp allerlei avonturen beleven.

- De Triathlon Eibergen (op een zaterdag in september) staat open voor individuele deelnemers en estafetteteams. Een estafetteteam bestaat uit drie personen, waarbij elke deelnemer een discipline aflegt. De achtste triathlon bestaat uit 500 meter zwemmen, 20 km fietsen en 5 km hardlopen. De minimale leeftijd voor deelnemers is 16 jaar. De startserie voor de individuelen kent een limiet van 100 startplekken en voor de estafette is er ruimte voor 30 teams.

- Een bijzonder evenement in Eibergen is het jaarlijkse World Police Indoor Soccer Tournament (oktober). In 1982 hebben medewerkers van het Eibergse bureau van de toenmalige Rijkspolitie het initiatief genomen tot dit toernooi. In eerste instantie was het toernooi bedoeld om de contacten en samenwerking met de naburige Duitse politiekorpsen te stimuleren. In de loop der jaren is het evenement uitgegroeid tot een Europees en vervolgens mondiaal toernooi, het grootste politievoetbalevenement ter wereld. Er wordt gevoetbald in vijf sporthallen, met ca. 3000 deelnemers in ca. 200 teams uit ca. 55 landen. Het evenement is inmiddels ook niet meer alleen voor politiefunctionarissen, maar ook voor medewerkers van brandweer, douane, Defensie, Belasting en landelijke, provinciale en gemeentelijke overheden.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Openluchttheater Eibergen is naar eigen zeggen "een buitengewone belevenis in een van de mooiste openluchttheaters van Nederland". Met een unieke ligging, 100 meter achter het dorpscentrum, gesitueerd midden in het prachtige wandelpark De Maat. Uitstekend bereikbaar per fiets, bus en auto met gratis parkeervoorziening, direct naast het theater. Het theater heeft een capaciteit van 900 zitplaatsen met voor het podium een sta-gedeelte annex swingplein. De totale capaciteit is 1.700 personen. De activiteiten variëren van kindervoorstellingen, dance-event en Achterhoeks Streekfestival tot theater en popconcerten. In de winter doet het swingveld dienst als ijsbaan voor de jeugd.

- In Eibergen is de afgelopen jaren veel gebeurd op en rondom de Berkel. Oude takken zijn bevaarbaar gemaakt, er zijn nieuwe wandelbruggen gebouwd en in de Berkel is een nieuwe meander aangelegd. De kleine stuw in de Ramsbeek is vervangen door vistrappen. Vissen kunnen nu verder trekken in de Pollegötte. De Berkelschippers bieden je op hun Berkelzomp Snippe een prachtige en leerzame tocht over de oude en de nieuwe Berkel, een uniek en authentiek vaarwater met een schitterende flora en fauna.

Op de oude Berkel, langs het Joodse kerkhof, vaar je door het leefgebied van de ijsvogel. Wellicht zie je deze blauwe schicht over het water scheren. Verder kun je genieten van de fuut, het waterhoentje en de meerkoet. De Berkelschippers nemen je mee in de historie van de Berkel, de Berkelzompen en de Berkelvaart. Een tocht met de Berkelzomp kan worden ingepast in een attractief programma, waarbij een bezoek aan het bezoekerscentrum in botenhuis 't Vonder mede is opgenomen, met expositie die je een goed beeld geeft van de geschiedenis van de Berkel en de Berkelvaart.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Eibergen (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Onderwijs: - Menno ter Braakschool. - Integraal Kindcentrum Het Sterrenpalet. - Integraal Kindcentrum De Schakel. - Integraal Kindcentrum Op d'n Esch.

- Jeugd: - Jong Gelre Eibergen is een vereniging voor en door jongeren van het platteland en de kleine dorpen en buurtschappen rondom Eibergen, die activiteiten organiseert voor plattelandsjongeren in de leeftijd 16 t/m 35 jaar, zowel leden als niet-leden. De vereniging heeft verder nog een agrarische tak (AJK), die uitsluitend activiteiten organiseert gericht op het agrarische leven. - Scouting Skoltaro.

- Muziek: - Het gaat Nederland eind 19e eeuw economisch gezien niet voor de wind. Van welvaart is geen sprake en de werkloosheid is groot. Het is een periode van hard werken en lange dagen, vaak met alleen de zondag als rustdag. Het is dan ook niet verwonderlijk dat burgers op zoek gaan naar 'verpozing'. Sportverenigingen bestaan er in die tijd nog niet en van andere verenigingen is ook niet of nauwelijks sprake. De gebroeders Prakke van de drijfriemenfabriek en de leerlooierij realiseren zich dat een goede vrijetijdsbesteding voor hun werklieden belangrijk is. De Prakkes stellen daarom muziekinstrumenten ter beschikking en richten in 1897 muziekvereniging Euphonia op, die inmiddels een harmonieorkest, drumfanfare, percussiegroep, minirettes, twirlgroup, Clarineo-groep en Muziekfabriek omvat. Door meningsverschillen ontstaat in 1908 de tweede muziekvereniging in het dorp: Excelsior. Ook deze heeft verschillende orkesten en speelt op hoog niveau. - De leden van Seniorenorkest De Achterhoek, dat repeteert in Eibergen, komen uit de hele streek en uit buurstreek Twente.

- Sport: - FC Eibergen (voetbal).

- Zorg: - Zorgboerderij De Drostlerhoeve biedt dagbesteding/ logeeropvang, begeleiding en vakantieopvang voor kinderen met een verstandelijke en/of lichamelijke beperking, gedurende de hele week, ook in het weekend en tijdens schoolvakanties. Zij streven naar gelijkwaardigheid door samen de klussen te klaren, en met dieren en planten bezig te zijn. Natuurlijk is er daarnaast de tijd om lekker te spelen, knutselen, bouwen of met muziek bezig te zijn.

Reactie toevoegen