Neede

Plaats
Dorp
Berkelland
Achterhoek
Gelderland

gemeente_neede_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Neede anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Neede anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Neede

Terug naar boven

Status

- Neede is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Berkelland. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2004.

- Wapen van de voormalige gemeente Neede.

- Onder het dorp Neede vallen ook de buurtschappen Hoonte, Kisveld, Lochuizen, Ruwenhof en Spilbroek, en alleen voor de postadressen ook het dorp Noordijk met de bijbehorende buurtschap Noordijkerveld.

Terug naar boven

Naam

In het dialect
Nee.

Oudere vermeldingen
Ca. 1164-1176 Nede, 1188 ingevoegd eind 13e eeuw Nedhe, 1200 Nithe, 1329 Nyede, 1381-1383 Nede, 1475 Neede.

Naamsverklaring
Betekent het Oudnederlandse nede 'laaggelegen', verwant met neder en beneden.(1)

Terug naar boven

Ligging

Neede ligt ZW van Haaksbergen, NW van Eibergen en NO van Borculo.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Neede 408 huizen met 2.682 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 117/864 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Ruwenhof 38/235, Hoonte 39/301, Noordijk 133/821, Lochuizen 33/215, Broeke 37/197 en Achterveld 11/49. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 4.000 huizen met ca. 9.700 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij Historische Kring Neede.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Neede heeft 9 rijksmonumenten.

- Neede heeft 60 gemeentelijke monumenten.

- De huidige Grote Kerk (PKN) dateert uit eind jaren veertig van de 20e eeuw. De 19e-eeuwse voorganger is in 1945 afgebrand. De kerk is in 2013 gerenoveerd, waarbij o.a. alle (14.000!) dakpannen zijn vervangen.

- In 2002 ontdekt Bernhard Ter Hedde, een op dat moment 69-jarige gepensioneerde bakker uit Neede, dat hij in het dorp nog een stukje grond heeft van 15 m2, in de doorgang tussen Rapenburg en Schoolstraat. Hij wil daarop een kapel laten bouwen. Inwoners die van het plan horen, zijn enthousiast en helpen mee met hun kennis en arbeid. In 2005 realiseert men gezamenlijk de Mariakapel. O.a. een schildersbedrijf, aannemer, metselaar, leidekker, tegelzetter, hovenier en architect hebben door de belangeloze inzet van hun expertise de kapel gesponsord. Ook het Mariabeeld is een schenking.

- De Hollandsche Molen staat in buurtschap Lochuizen en wordt daarom aldaar beschreven.

- Sinterklaasmuseum 'Oh, kom er eens kijken'. Arie Kornegoor was van huis uit al een ietwat besmet met het Sint virus; zijn ouders reikten Sinterklaas in Neede vele jaren de helpende hand door het verpakken van de vele zakjes snoep. Toen hij in 1982 werd gevraagd om voor een school het Sinterklaasfeest te regelen werd snel duidelijk dat hier een traditie was geboren. Zie ook de reportage met Arie Kornegoor door TV Gelderland.

- Het markante oude postkantoor aan de Oudestraat is in 1978 gesloopt. Dat was de aanleiding was om actiegroep Oud Neede, de voorloper van de historische kring, op te richten. Toen de gemeente ook het markante GTW-pand aan de Oudestraat liet slopen, wilde de actiegroep de sloop van meer markante gebouwen in het dorp voorkomen. T.g.v. het 40-jarig bestaan van de historische kring in 2018, heeft zij in november van dat jaar een replica op schaal van het postkantoor aan het dorp geschonken. Het is geplaatst op de plek waar het postkantoor vroeger heeft gestaan.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Op het Vlearmoesplein is regelmatig van alles te doen. - Stichting Vlearmoesplein organiseert er diverse evenementen en coördineert de samenwerking tussen de instanties die gebruik maken van het plein.

- Carnaval. - Carnavalsweekend Neede. - "“Er is een dringende behoefte aan een open carnavalsvereniging en we willen de vele Needenaren die nu naar andere plaatsen trekken in eigen omgeving hun carnavalsplezier geven”. Zo sprak de eerste voorzitter van het Needs Carnavals Genootschap NCG De Vlearmuze Joop Röring op 28 april 1977 in de regionale media. Röring sprak van een mijlpaal en van een initiatief met verstrekkende gevolgen. De voorzitter geloofde in de missie, die bestuur en een 10-tal leden zich ten doel hadden gesteld. Als nu de balans wordt opgemaakt is de conclusie gerechtvaardigd dat de missie is geslaagd." Aldus het NCG op zijn site. - Optochtcommissie NCG De Vlearmuze. - BV De Toekoeloekoes. - PolkaTeam en Combiclup.

- Zomerfeesten Neede (gedurende 5 dagen in augustus) met o.a. allerlei sport- en spelactiviteiten en diverse live bands.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Heidegebied Needse Achterhoek wordt, om het heidelandschap te behouden, door vrijwilligers regelmatig ontdaan van jonge berkenboompjes.

- De Markt in Neede is op dinsdagochtend, tot 12.30 uur.

Terug naar boven

Beeld

- Kwaiteitsfoto's van evenementen in Neede.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Neede.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Neede.

- Nieuws: - Nieuws van de gemeente Berkelland m.b.t. Neede op Facebook.

- Onderwijs: - Basisschool De Marke.

- Jeugd: - Jong Gelre Neede heeft als doel om jongeren uit de omgeving op een gezellige en informele manier met elkaar in contact te brengen. Dat doen ze door maandelijks gezellige, interessante en/of nuttige activiteiten te organiseren om de samenhang en samenwerking onderling te stimuleren. Zo organiseren ze jaarlijks de Trekkertrek in Noordijk en het Cultivatortreffen, en zorgen ze er voor dat rond de decembertijd Sint en Piet langs de deuren komen. Verder zijn er activiteiten zoals bowlen, kanovaren, barbecuen, ploegwedstrijden, avondje stappen, bedrijfsexcursie, spooktochten, deelname aan zeskamp etc.

- Muziek: - De Leeuwerikstars is de schoolband van SO Leeuwerik en VSO De Triviant.

- Sport: - Tennisvereniging Neede is opgericht in 1951. De vereniging heeft ruim 300 leden, en is daarnaast blij met de steun van tientallen vrijwilligers en sponsoren. Ze spelen op sportpark 't Haantje, naast de voetbalvereniging.

- Visclub De Halve Liter.

- Fauna: - De leden van de in 1923 opgerichte N.P.V. (Needse Pluimvee- en Konijnenfokvereniging) houden en fokken nut- en rasdieren op het gebied van de kleindierenteelt. Tot de gehouden dieren behoren hoenders, dwerghoenders, ras-pelsdieren, sier- en watergevogelte en sierduiven. Een deel van de leden bezit zelf geen dieren, maar steunt zo wel de doelstelling van de vereniging. Jaarlijks organiseren ze in januari de Spilbroekshow, een grote kleindierententoonstelling in de Spilbroekhal, waar je ruim 1000 dieren kunt bewonderen. Verder is er op de laatste zaterdag van september de Jongedierendag, samen met de zusterverenigingen uit Borculo en Ruurlo, en midden oktober de Hanenkraaiwedstrijd in het Speeltuingebouw aan de Bergstraat. Ze beheren en onderhouden ook het A.J.G. ter Weemepark in buurtschap Spilbroek, waarvoor zie verder aldaar. En ze houden lezingen, organiseren excursies, geven voorlichting over het houden van kleindieren, en bemiddelen bij aan- en verkoop.

- Overige verenigingen: - De Needse Motor Club (NMC) is opgericht in 1956 en heeft als thuisbasis Café Restaurant De Olde Mölle in Neede. De club heeft ca. 150 leden en organiseert 7 of 8 toertochten per jaar, en nog diverse andere motorgerelateerde activiteiten.

- Zorg: - Zorgerf D'n Aoverstep is sinds 2003 actief. Op verschillende locaties in Neede bieden ze dagelijks begeleiding aan ouderen en (jong)volwassenen. "Geconfronteerd met complexe ouderdomproblemen of psychiatrische problemen hebben onze deelnemers begeleiding nodig bij hun dagelijks functioneren. Wij bieden die begeleiding met een professioneel team van begeleiders."

Reactie toevoegen