Zwolle (Groenlo)

Plaats
Buurtschap
Oost Gelre
Achterhoek
Gelderland

Zwolle GL plaatsnaambord [640x480].jpg

Zwolle is een buurtschap in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Oost Gelre. T/m 2004 gemeente Eibergen.

Zwolle is een buurtschap in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Oost Gelre. T/m 2004 gemeente Eibergen.

zwolle_gelderland_st._ludgerusschool.jpg

Kleine kern Zwolle in de gemeente Oost Gelre heeft gelukkig nog altijd een eigen basisschool: de St. Ludgerusschool. Het pand gaat met zijn tijd mee en is voorzien van zonnepanelen. Maar ook de school zelf gaat met zijn tijd mee. Zie het hoofdstuk Links.

Kleine kern Zwolle in de gemeente Oost Gelre heeft gelukkig nog altijd een eigen basisschool: de St. Ludgerusschool. Het pand gaat met zijn tijd mee en is voorzien van zonnepanelen. Maar ook de school zelf gaat met zijn tijd mee. Zie het hoofdstuk Links.

Zwolle (Groenlo)

Terug naar boven

Status

- Zwolle is een buurtschap in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Oost Gelre. T/m 2004 gemeente Eibergen.

Bij de gemeentelijke herindelingen van 2005 is Zwolle dus niet met Eibergen naar de gemeente Berkelland meegegaan, maar gezien de ligging nabij Groenlo, toegevoegd aan de nieuwe gemeente Oost Gelre. Voor de oudere staatkundige geschiedenis van de buurtschap zie het hoofdstuk Geschiedenis.

- De buurtschap Zwolle valt sinds de herindeling van 2005, ook voor de postadressen, onder de stad Groenlo (voorheen viel het voor de postadressen onder het dorp Eibergen).

- De buurtschap Zwolle had vroeger, vermoedelijk tot 2005, een bebouwde kom - met derhalve blauwe plaatsnaamborden (komborden) - maar tegenwoordig kennelijk niet meer: er staan nu nl. witte plaatsnaamborden, maar wél met 30 km-zone (wat formeel eigenlijk alleen binnen een bebouwde kom kan...).

Terug naar boven

Naam

In de volksmond
Om verwarring met de grote bekende gelijknamige Overijsselse stad te voorkomen, wordt de Gelderse buurtschap in de volksmond ook wel 'Zwolle bi-j Grolle' (= Groenlo) genoemd.

Oudere vermeldingen
1234 Suellen, tot 1379 Swelle, 1418 Zwolle, 1426 Swelle, 1490 Swolle.

Naamsverklaring
Swelle, swolle betekent 'hoogte'.(1)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Zwolle ligt direct O van Groenlo, Z van Eibergen, NW van Meddo en grenst in het O aan Duitsland.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Zwolle 34 huizen met 245 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap volgens de site van Stichting Contactgroep ca. 600 inwoners en daarmee ca. 250 huizen. De kern van de buurtschap bestaat uit 24 woningen, 4 bedrijven, een basisschool en een peuterspeelzaal.

Terug naar boven

Geschiedenis

Vanouds heeft de buurtschap Zwolle altijd onder het kerspel Groenlo gevallen. Als het gebied van de latere stad Groenlo in 1236 door de Heer van Borculo aan de graaf van Zutphen wordt verkocht, blijft de buurtschap als een uithoek deel uitmaken van de heerlijkheid Borculo. Eind 15e, begin 16e eeuw wordt de buurtschap in de 'voogdij Beltrum' ondergebracht, een bestuursdistrict van de heerlijkheid Borculo. In 1795 wordt de voogdij Beltrum verzelfstandigd en in 1811 omgevormd tot gemeente. In 1819 wordt de gemeente Beltrum opgeheven en met de bijbehorende buurtschappen bij de gemeente Eibergen gevoegd.

Bij de vorming van de nieuwe gemeente Berkelland in 2005, waar het grootste deel van de gemeente Eibergen in is opgegaan, gaat de tot dan Eibergse buurtschap Zwolle samen met een deel van Avest (waaronder het industrieterrein Laarberg) over naar de gemeente Oost Gelre, waarmee de buurtschap weer onder de stad Groenlo komt te vallen en er dus een eind komt aan de scheiding van 1236.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2000 is het eerste Dorpsplan Zwolle verschenen*. Vereniging Kleine Kernen Gelderland heeft hier destijds haar kennis in bijgedragen in de vorm van procesbegeleiding, maar de inhoud is volledig tot stand gekomen door de inbreng van betrokken Zwollenaren. Het dorpsplan kan gezien worden als een meerjarenagenda, waarin thema’s worden beschreven die door de inwoners als belangrijk worden ervaren in hun beleving van leefbaarheid van de buurtschap. Het gaat daarbij om aspecten als agrarische bedrijvigheid, het onderhoud aan en het aanzien van de openbare ruimte, wonen, sociale samenhang, recreatie en toerisme, verkeer en verkeersveiligheid en - ten aanzien van al deze thema’s - de omgang met de gemeente hierover.
* Toen nog inclusief buur-buurtschap Holterhoek. Voor een toelichting daarop zie het hoofdstuk Links > Belangenorganisatie.

In 2009 is Dorpsplan Zwolle geactualiseerd. Wederom door een werkgroep van zeer betrokken Zwollenaren en over nagenoeg gelijke thema’s, maar uitgebreider. Het dorpsplan beschrijft de toekomst van de buurtschap, aan de hand van een aantal thema’s, waarbij telkens een beeld van de huidige situatie wordt geschetst, gevolgd door het streefbeeld voor de toekomst. Er is daarbij met name gelet op de oplossingsmogelijkheden om het streefbeeld te bereiken.

Terug naar boven

Huidige situatie

Aan de rand en net buiten de woonbebouwing ligt evenemententerrein 't Strootman. Het grootste gedeelte van het buitengebied van Zwolle is agrarisch gebied. Het overige deel is natuur. Zo is er natuurgebied de Leemputten, de leemafgraving voor de voormalige steenfabriek in Groenlo. Het verenigingsleven speelt in de buurtschap een grote rol. Er is o.a. een klootschiet-, feest-, carnavals- en schietvereniging. Qua voorzieningen als winkels, bank, kerk enzovoorts zijn de inwoners aangewezen op omliggende plaatsen als Groenlo of Meddo omdat er in Zwolle, naast wat op deze pagina vermeld is, geen voorzieningen meer zijn.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Zwolle heeft 2 rijksmonumenten, zijnde brouwerij-herberg 't Reirinck (1810, Zwolseweg 21) en erve 't Wissinck met voormalige schuilkerk (1777, Meddoseweg 6). Eerstgenoemd pand is schilderachtig gelegen aan een boomrijke "brink". Gietijzeren bovenlichten, oude roedenverdeling en schilddak met opzij een hijsluik. Houten schuren. Pomp tegen de zijgevel. Oude herberg. Gelagkamer met betimmering, schouw met tegels, balkenzoldering.

- Kunstwerk 'Brikken Bakken' of 'Met mekare, veur mekare' van Nicolas Dings (Meddoseweg).

Terug naar boven

Evenementen

- Carnaval. - Carnavalsvereniging de Zwolse Noamelkers.

- De in 1934 opgerichte Feestvereniging Zwolle organiseert door het jaar heen met hulp van vele vrijwilligers diverse evenementen en activiteiten, met als doel Zwollenaren met elkaar in contact te brengen en op deze wijze een bijdrage te leveren aan het in stand houden en verbeteren van de leefbaarheid in de buurtschap. "In januari organiseren we een Nieuwjaarsreceptie voor alle inwoners. Een mogelijkheid om iedereen een goed nieuwjaar te wensen en er samen een drankje op te drinken. Eind januari wordt de Jaarvergadering gehouden. Tijdens NLdoet in maart organiseren wij een klus waarvoor iedereen zich kan inschrijven. Vaak is onderhoud aan ons mooie evenemententerrein 't Strootman het goede doel.

In mei organiseren we het Meifeest. Een volksfeest dat op vrijdagavond begint met een sportieve activiteit en wordt afgesloten met een bruisend avondfeest bezocht door vrienden uit de hele regio. Het weekend wordt op zaterdag voortgezet met een dag vol activiteiten en gezelligheid, de zaterdag staat in het teken van de Zwolse jeugd en activiteiten worden dan ook toegespitst op het vermaak van de jeugd van jong tot jongvolwassenen. De zaterdag wordt uiteraard afgesloten met een avondfeest. Zondag is de afsluitende dag die net als de rest van het weekend in het teken staat van leuke activiteiten, gezelligheid, gemoedelijkheid.

Augustus is de maand die in het teken staat van de Kermis. Niet een kermis zoals grote steden die kennen met attracties waar je U tegen zegt, maar een kermis die hoort bij een kleine dorpsgemeenschap zoals Zwolle is. Het kermisweekend start op zaterdagochtend met een optocht. We zijn blij dat we nog altijd vele enthousiaste deelnemers mogen ontvangen, die er voor zorgen dat we deze traditie nog altijd kunnen voortzetten. Na een officiële opening gaat het feestweekend echt van start, met allerlei activiteiten en veel gezelligheid. De zaterdag staat net als tijdens het Meifeest in het teken van de jeugd. Overdag met allerlei activiteiten en 's avonds met een avondfeest speciaal gericht op jeugd en mensen die zich nog jeugdig voelen. ;)

Zondags wordt traditiegetrouw een Zeskamp georganiseerd. Diverse teams uit Zwolle en omstreken 'vechten' op sportieve wijze tegen elkaar om te worden uitgeroepen tot Team van het Jaar. Naast de Zeskamp is er natuurlijk nog veel meer te doen en een bezoek aan ons prachtige feestterrein is dan ook zeker de moeite waard. De zondagavond wordt wederom gevuld met een feestavond. De maandag is speciaal voor hen die zich met onze buurtschap verbonden voelen. Aloude tradities als Vogelschieten, Vogelgooien en de huldigingen van Koningspaar en Jeugdkoning... Misschien wel de mooiste en spannendste momenten voor de Zwollenaren tijdens het hele weekend. De zondag wordt afgesloten met een slotfeest, waar het koningstrio groots wordt gehuldigd. Alle activiteiten worden in onze mooie buurtschap georganiseerd, maar niet alleen voor Zwollenaren. Iedereen is welkom: vrienden, familie, kennissen, kameraden of buren... Neem ze mee en geniet samen met ons. Graag zien we je op een van onze activiteiten!"

1x in de 5 jaar, in de lustrumjaren, is er tijdens het Meifeest het evenement Zwolle Live, waar enkele tientallen lokale artiesten hun talenten voor het voetlicht brengen. De laatste keer was in 2019, t.g.v. het 85-jarig bestaan, dus de volgende keer is in 2024. Tijdens editie 2019 is door 50 lokale muzikanten een avondvullend muziekprogramma neergezet. Met ‘Bun zo bli’j dat Zwolle besteet’ werd de avond afgetrapt door het Jeugddweilorkest en vervolgens werd het toepasselijke eerste nummer ‘Laat het vanavond gebeuren’ van De Dijk door een volle feesttent aanschouwd. Er volgde een avond vol verscheidenheid aan talent en muziek waar zowel het publiek als de muzikanten zichtbaar van genoten. Een prachtige avond, waar het motto ‘Met mekare, veur mekare’ volledig tot zijn recht kwam! (bron en voor nadere informatie zie Streekgids, 24-5-2019)

- "Op 22 augustus 2019 komt 'Zomer in Gelderland' van Omroep Gelderland naar Zwolle! Dé kans om aan de hele provincie te laten zien hoe mooi onze gemeenschap is! De hele dag zal er radio worden gemaakt, er kan een mooi bedrag voor een goed doel worden verdiend en de dag zal worden afgesloten met een live-uitzending vanaf ‘t Strootman. Kom naar ‘t Strootman om dit allemaal mee te maken! Ook zal de uitzending van 18:20-19:00 uur te zien zijn op Omroep Gelderland. Wie weet gaan we er vandoor met de titel ‘Mooiste Plaats van Gelderland 2019’. Hoe gaaf is dat?!"

- Carbidschieten op oudjaarsdag.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Omdat in 1892 in Groenlo een steenfabriek komt en deze grondstoffen nodig heeft, wordt de klei uit de leemputten NO van Zwolle gehaald. Eerst worden er dakpannen gemaakt, later stenen. De leem wordt handmatig afgegraven, omdat daar in die tijd nog geen machines voor zijn. Daarna wordt de leem op zogeheten kipkarretjes gedaan. Paarden trekken het uit de groeve naar boven. In 1931 komt er een baggermachine, waarmee het zware lichamelijke werk voorbij is. Ook het vervoer wordt gemoderniseerd door de zogenoemde leemtram, die 16 karretjes tegelijk kan verplaatsen. De klei dateert van ca. 20 miljoen jaar geleden en uit de fossiele resten die men hier gevonden heeft, kan men opmaken dat dit gebied vroeger zeebodem is geweest.

De fabriek is in 1975 gesloten. Door al het gegraaf zijn waterplassen, geulen, laaggelegen weilanden en bosjes ontstaan. Het gebied is omgevormd tot Natuurpark De Leemputten, een natuur- en recreatiegebied waar je o.a. kunt wandelen, waterfietsen en vissen. Er is ook een kinderboerderij. Door het gebied loopt Natuurpad De Leemputten (3 km).

Terug naar boven

Links

- Belangenorganisatie: - De in 1978 opgerichte Stichting Contactgroep Zwolle heeft als doel het instandhouden en waar mogelijk verbeteren van de leefbaarheid van de Zwolse leefgemeenschap. Sidns de gemeentelijke herindeling van 2005 valt de buurtschap onder de gemeente Oost Gelre. Voorheen was de buurtschap onderdeel van de gemeente Eibergen, die grotendeels in de gemeente Berkelland is opgegaan. Buurtschap Holterhoek is wel naar de gemeente Berkelland overgegaan. De statuten en naam van Stichting Contactgroep Zwolle-Holterhoek zijn daarom na de gemeentelijke herindeling aangepast. Ook het werkgebied van de Contactgroep is gewijzigd. De Holterhoek viel af en een deel van het voormalig gebied Lievelde, het deel dat de woonplaatsnaam Groenlo kreeg, behoort nu ook tot het werkgebied van de Contactgroep.

- Onderwijs: - De missie van de St. Ludgerusschool is het verzorgen van goed basisonderwijs vanuit de gedachte “Met mekare veur mekare”. Deze slogan van de buurtschap Zwolle werkt ook door in het lokale onderwijs. Ieder is gelijk, maar niet hetzelfde. Met elkaar maakt men er een goede en fijne leertijd van en groot en klein dragen daar hun steentje aan bij. "Kernwaarden van de school: Samen: kinderen leren verantwoordelijkheid voor elkaar te dragen; kinderen leren met en van elkaar, ieder op zijn of haar manier; kinderen leren de verschillen die er tussen hen bestaan (h)erkennen; kinderen leren samen te vieren, samen te beleven en te ervaren, op schoolniveau en op groepsniveau; er wordt veel van kinderen verwacht. Zelf: kinderen leren zelf verantwoordelijk te zijn voor hun werk door zelf te kiezen, te plannen, uit te voeren en te evalueren; kinderen mogen op verschillende niveaus en naar eigen interesse werken; kinderen mogen hun prestaties tonen, resultaten vieren, trots zijn op wat ze kunnen; de ontwikkeling van kinderen wordt zichtbaar gemaakt, voor henzelf en voor anderen; er worden gesprekken gevoerd met kinderen; kinderen worden uitgedaagd zich verder te ontwikkelen; kinderen mogen zichzelf ontplooien. Leeromgeving: er wordt een rijke, voorbereide leeromgeving aangeboden, waarbinnen kinderen actief leren en ontdekken. ICT: kinderen worden voorbereid op de maatschappij door gebruik te maken van ICT en andere hulpmiddelen; multimedia is de maatschappij, dus kinderen wordt geleerd er verantwoord mee om te gaan."

- Jeugd: - "ZwolleLui: Deur en veur mekaar" organiseert door het jaar heen allerlei leuke, spannende en uitdagende activiteiten voor de jeugd vanaf groep 7/8 tot 16 jaar.

- Sport: - Klootschietvereniging KV Zwolle is opgericht in 1970 en fungeert tevens als buurtvereniging. Ze hebben - aldus hun site - een uitstekende accommodatie en een gezellig clubhuis. "Aan de basis van de oprichting ligt een klootschiettoernooi in augustus 1970, georganiseerd door de Zwolse Kermis. Hier is door oprichters Harrie ten Barge en Bennie Smeenk aan deelgenomen. Later in het jaar, op 10 oktober, tijdens het Invitatietoernooi in de buurtschap, georganiseerd door de Achterhoekse Klootschiet Federatie (AKF), is de vereniging officieel bij de AKF ingeschreven. In de loop der jaren heeft de KV zich ontwikkeld tot een van de toonaangevende klootschietverenigingen in ons land met momenteel een ledental van ca. 100. De afgelopen decennia zijn vele regionale en nationale titels gewonnen, in zowel teamverband als op persoonlijke titel. Ook internationaal zijn aansprekende successen behaald. In 1993 is aan de Berkenhofweg een eigen clubgebouw gebouwd en in 2009 is de eerste veldbaan van Gelderland gerealiseerd. De straatparcoursen liggen op loopafstand van het clubgebouw."

Reactie toevoegen