Beltrum

Plaats
Dorp
Berkelland
Achterhoek
Gelderland

beltrum_koningsdag_willys_verjaardagsfeestje.jpg

In Beltrum noemen ze Koningsdag 'Willy's Verjaardagsfeestje'. Op die dag is er altijd heel veel te doen. Kijk maar op deze poster van de editie 2016.

In Beltrum noemen ze Koningsdag 'Willy's Verjaardagsfeestje'. Op die dag is er altijd heel veel te doen. Kijk maar op deze poster van de editie 2016.

gemeente_beltrum_kadastraal_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Kaart van de in 1819 opgeheven gemeente Beltrum, situatie anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Kaart van de in 1819 opgeheven gemeente Beltrum, situatie anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Beltrum

Terug naar boven

Status

- Beltrum is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Berkelland. Het was een zelfstandige gemeente van 1796 t/m 12-4-1819. Per 13-4-1819 over naar gemeente Eibergen, in 2005 over naar gemeente Berkelland. Na de opheffing van de heerlijkheid Borculo in 1795 is in 1796 de gemeente Beltrum ingesteld, die op dat moment naast de gelijknamige buurtschap verder nog de buurtschappen Avest, Lintvelde en Zwolle omvatte.

- Wapen van de voormalige gemeente Beltrum.

- Onder het dorp Beltrum vallen ook de buurtschappen Avest (grotendeels), Lintvelde en Voor-Beltrum. Volgens het Dorpsplan wordt ook het Beltrumse Veld, het buitengebied Z van het dorp, als buurtschap beschouwd, maar wij hebben daar nergens nadere informatie over kunnen vinden.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1134 falsum ca. 1180-1190 Beltram, 1381-1383 Beltrem, Beltrum, 1457 Beltram, 1460 Belteren.

Naamsverklaring
Wellicht ontstaan uit Belterham* met als betekenis ham 'hoek aangeslibd land, grasland aan een water' behorend bij de (niet meer bestaande) plaats Belt*.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Beltrum ligt ZW van Eibergen, NW van Groenlo.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Beltrum 168 huizen met 1.068 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp, inclusief de buurtschappen, ca. 1.200 huizen met ca. 3.000 inwoners, waarvan 1.600 in het buitengebied.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Geschiedenis van Beltrum.

- Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij Stichting Oud Beltrum, Mr. Nelissenstraat 71, 7156 MB.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2011 is een geactualiseerd Dorpsplan Beltrum opgesteld.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De RK kerk Onze Lieve Vrouw ten Hemelopneming (1846, later diverse keren verbouwd) is een rijksmonument. De kerk maakt sinds 2010 deel uit van de regionale St. Paulusparochie.

- Naast de kerk heeft het dorp nog 1 rijksmonument: hoeve 't Nienhuis uit 1806 op Heelweg nr. 2.

- Beltrum heeft 4 gemeentelijke monumenten.

- Mariakapel.

- De voormalige zuivelfabriek van Beltrum aan de Mr. Nelissenstraat is in 2013 afgebroken. Op die plek komen ca. 23 nieuwe woningen. In 1894 stichtten 50 boeren op de Beltrumse Es een fabriek voor melkverwerking en de bereiding van boter. Tot 1972, toen de productie stopte, was de fabriek een belangrijke werkgever en een bindend element in de plaatselijke samenleving. Het in bakstenen opgetrokken fabriekscomplex ademde de sfeer van zakelijk functionalisme uit de eerste helft van de vorige eeuw. Indrukwekkend was de 35 meter hoge schoorsteen. De bekende architect Gerrit Feenstra tekende voor het ontwerp. - Nadere informatie over de voormalige zuivelfabriek op de site van Heemschut. - Een deel van de schoorsteen is in de tuin van Jan Kok aan de Hofstraat geplaatst, als eerbetoon aan de fabriek.

- Gevelstenen in Beltrum.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Survival Beltrum (op een zondag in januari). - Foto's Survival 2014.

- Tijdens Koningsdag, dat ze hier 'Willy's Verjaardagsfeestje' noemen, is er altijd heel veel te doen in Beltrum. Kijk maar op de poster elders op deze paginal

- Boerendag Beltrum met o.a. Trekkertrek (weekend in juli, alleen in de even jaren).

- De Beachparty Beltrum (weekend in augustus) tovert het ABCTA-terrein in het dorp om tot een mini-Ibiza met leuke dagactiviteiten en een knallende beachparty. Met een cocktailbar, tropische palmbomen en een wit strand is de party helemaal compleet. Kom langs of doe mee met een van de activiteiten. Met op zaterdag beachtennis en op zondag beachvolleybal.

- Bloemencorso Beltrum gaat sinds 2012 verder onder de naam Festunique (1e zondag van september); een defilé van praalwagens, met straattheater, livemuziek en een braderie. 's Avonds begint de jaarlijkse Kermis. - Videoverslag Festunique 2013.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Het ca. 30 ha gote natuurgebied Grevengracht kan middels een wandelroute worden bekeken. Door een bovenlaag van 30 tot 40 centimeter te verwijderen, is de oude, arme grond weer aan de oppervlakte gekomen. Deels door ontkiemend zaad uit de ca. 200 jaar oude 'zaadbank' van voor de ontginning en het begin van de moderne landbouw, maar ook door overwaaiend zaad van onder meer orchideesoorten, laat het gebied inmiddels weer 'oorspronkelijke' natuur zien. Wel moet de mens blijven maaien om te voorkomen dat het gebied als gemengd bos eindigt.

- Het gebied Ruilverkaveling Beltrum I is 1 van de 30 gebieden in ons land die zijn aangewezen als 'van nationaal belang zijnd wederopbouwgebied' (1940-1965).

- In 1985 telde Nederland nog maar 5.000 tot 8.000 broedparen van de oeverzwaluw en was het daarmee een bedreigde diersoort. Sindsdien is er veel gedaan om het tij te keren, o.a. door de aanleg van speciale oeverzwaluwwanden in het hele land, waar de vogels in kunnen broeden. Momenteel ligt het aantal broedparen alweer rond de 20.000 tot 24.000 stuks. In 2011 is ook NO van Beltrum, bij het Noasman aan de Meenweg 4, een oeverzwaluwwand (en vleermuiskelder) aangelegd. Pas sinds 2015 zijn de oeverzwaluwen er nestgangen gaan graven en broedden er gelijk al 16 paren, plus een paartje ijsvogels. In 2016 broedden er nog meer paren, dus het is een goede zet geweest. Er staan bankjes waar vanaf je de activiteiten van de zwaluwen kunt volgen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Beltrum (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Beltrum.

- Nieuws: - Nieuwsbrief 't Belletje van de Raad van Overleg is via de link ook online te lezen.

- Belangenverenigingen: - De Raad van Overleg Beltrum (RvOB) stelt zich ten doel het behartigen van zaken die van algemeen belang zijn voor het dorp en de buurtschappen Avest, Lintvelde en Voor-Beltrum, in het kader van behoud en waar mogelijk verbetering van de leefbaarheid.

- Stichting Naoberfonds Beltrum is in 2018 in het leven geroepen om de gelden die rond 1976 door de Beltrumse bevolking zijn bijeengebracht voor de oprichting en exploitatie van dorpshuis De Wanne, na de verkoop hiervan (omdat het pand overbodig was geworden i.v.m. het nieuw gerealiseerde Kulturhus), opnieuw aan de leefbaarheid van het dorp ten goede te laten komen. De stichting heeft als missie en visie om initiatieven voor en door de Beltrumse gemeenschap te stimuleren, zodat in de toekomst vele creatieve en innovatieve plannen met behulp van dit fonds gerealiseerd kunnen worden.

Uitgangspunt is dat een project inhoudelijk bijzonder, kwalitatief goed en uniek is. Tevens dient een project gericht te zijn op een of meer van de volgende gebieden; de leefbaarheid in Beltrum stimuleren en de burgerkracht versterken, de ideeën dienen innovatief, creatief en/of ondernemend te zijn en het dient ten goede te komen aan de uitstraling en profilering van Beltrum in de breedste zin van het woord. Er kan per jaar maximaal ca. 10.000 euro worden besteed. Projecten worden nooit geheel, maar alleen deels gefinancierd. Er moet dus altijd sprake zijn van mede-financiering door andere fondsen.

- Kulturhus: - Beltrum heeft een florerend verenigingsleven. De inwoners kunnen deelnemen aan een rijke schakering activiteiten voor zowel jong als ouder. In 2014 is het nieuwe Kulturhus Beltrum in gebruik genomen. Het Kulturhus biedt o.a. onderdak aan Sociaal Cultureel Werk, activiteiten van Jong en Oud, de school, het Hassinkhof en de Kerk. "Een kulturhus is geen gebouw maar een resultaat van mensen die via samenwerking een gemeenschap willen vormen." Kortom vanuit de Kulturhus-gedachte wordt niet alleen gekeken naar de gebouwen waar activiteiten plaatsvinden. Er wordt met name gekeken naar onderlinge samenwerking en bovenal bevorderen dat samenwerking tot stand komt, waardoor mensen elkaar blijven ontmoeten en boeien zodat er binding ontstaat. Door het ontmoeten ontstaan er nieuwe netwerken en activiteiten. Hierbij is een ontmoetingspunt belangrijk en dat is het nieuwe Kulturhus.

“De burger staat centraal. De einddoelgroep is leidend. Burgers zijn betrokken.” Ik verbaas me vaak hoe snel en makkelijk dit gezegd wordt. In de praktijk ervaar ik dat burgerparticipatie of zelfs overheidsparticipatie niet vanzelfsprekend is. Met participeren bedoel ik niet informeren of de standaard inspraakmomenten, maar daadwerkelijk meedoen en meebeslissen vanaf het begin van een proces. Natuurlijk maakt het een proces meer divers en wellicht complexer. Voor mij als professional is het juist een uitdaging om de dialoog aan te gaan en te luisteren wat burgerinitiatieven te bieden hebben. Door te leren van ambitieuze burgerinitiatieven geven we handen en voeten aan de nieuwe democratie.

Zo was ik afgelopen jaar in Beltrum, een dorp in de Achterhoek, waar inwoners een nieuw Kulturhus realiseerden. Beltrum heeft te maken met krimp van bevolking en voorzieningen. Daarbij komt dat het zorgcentrum dreigde te sluiten en het dorpshuis uit de jaren zeventig versleten was. Er ontstond een actiegroep met vrijwilligers die vanaf het begin alle inwoners in het dorp heeft betrokken. In plaats van te denken in stenen is er gedacht vanuit mensen. Kulturhus De Wanne is geen standaard gebouw, maar bestaat uit slimme verbindingen tussen bestaande accommodaties. De actiegroep heeft tijdens het proces veel met inwoners, verenigingen en betrokken professionals gesproken over de mogelijkheden. Uiteindelijk delen alle betrokkenen het besef dat je het alleen niet meer redt in een kleine kern.

Het resultaat van de samenwerking is dat ieder het gezamenlijk belang voorop zet. In stenen resulteert dat in een nieuw concept. Het hart van het Kulturhus van Beltrum vormt het verbouwde Wit Gele Kruisgebouw met ruime openingstijden, een bar, bibliotheekhoek, enkele kantoorruimten en de op het nippertje geredde pinautomaat. Na schooltijd zijn de gymzaal en computers van de basisschool te huur via Stichting Kulturhus De Wanne. In het zorgcentrum is naast woonruimte voor kwetsbare ouderen nu ook het jeugdhonk gevestigd en de kapel is omgevormd tot een moderne, multifunctionele ruimte. De grootste zaal van het Kulturhus is gerealiseerd in de kerk, inclusief vloerverwarming en verplaatsbare wanden. De exploitatie is sluitend en er komt geen subsidie aan te pas. Door de dynamische beheervorm kunnen ruimten in de toekomst worden afgestoten als blijkt dat deze niet meer nodig zijn.

Ik bewonder het geduld en durf van de actiegroep. Het burgerinitiatief heeft de behoeften en bijdragen van inwoners van Beltrum opgehaald, om vervolgens professionals van gemeente, basisschool, zorgcentrum en kerk hiermee te confronteren. Het is de actiegroep gelukt om het belang van de burgers voorop te houden. Het resultaat inspireert en het initiatief levert meer op dan van tevoren verwacht. Zo is naast het verbinden van burgers, professionals en accommodaties ook de openbare ruimte aangepakt. Het nieuwe plein is als een tapijt: “it really ties the room together”. (aldus Daniëlle Damoiseaux, onderzoeker lectoraat Lokale Dienstverlening vanuit Klantperspectief, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, 21-3-2016) (bron: Yurps.nl)

- Onderwijs: - "Elk kind is een ster op zijn eigen manier. Een kind laten stralen doordat het verbondenheid ervaart, ontdekkingen doet en eigenaarschap toont. Zelfstandig waar het kan en met ondersteuning waar nodig. Op Basisschool De Sterrenboog in Beltrum vinden wij de verbondenheid tussen ouders, kinderen en de school erg belangrijk voor de ontwikkeling van de leerlingen. De Sterrenboog is een optelsom van leerlingen, ouders, het schoolteam en de gemeenschap. We zien elkaar! We bieden een uitdagende, thematische leeromgeving waarin ruimte is voor groepsdoorbrekend werken. Kinderen van verschillende groepen ontmoeten elkaar en leren van elkaar.

Op Basisschool De Sterrenboog zorgen we er voor dat iedereen optimaal tot ontdekken komt. Dit doen we door thematisch te werken in alle groepen. Groepsdoorbrekend werken en de inzet van coöperatieve werkvormen zijn hierbij onze kracht. Zo stimuleren we de intrinsieke motivatie. Dit alles gebeurt in een rijke, motiverende en inspirerende omgeving die uitdaagt tot zelf ontdekkend leren. Verder gaan wij respectvol om met elkaar, met onze omgeving en met de materialen waarmee we werken. Wij vinden het belangrijk dat we allemaal zelf verantwoordelijkheid dragen voor onze eigen ontwikkeling. We helpen kinderen om eigen keuzes te maken en initiatief te nemen vanuit ieders intrinsieke motivatie. Dit willen we bereiken door feedbackgesprekken en door het eigen leerproces samen met elk kind inzichtelijk te maken."

- Muziek: - Muziekvereniging Concordia Beltrum is opgericht in 1922. Op het concours d.d. november 2017 hebben ze een 1e prijs gehaald met promotie van de 2e naar de 1e divisie.

- Zorg: - In het landelijke buitengebied van Beltrum ligt Zorgboerderij Hasselo. De zorgboerderij is kleinschalig en in een huiselijke sfeer opgezet. De zorgboerderij bestaat uit een kalverhouderij met een zorgtak. De zorgtak heeft voorzieningen voor dagbesteding en wonen. Het werk op de boerderij is een onderdeel van de dagbesteding. De boerderij heeft naast kalveren ook kippen, schapen, een moestuin, werkplaats, keuken en woonkeuken/kantine. Voor zorgvragers die 24 uurs-zorg nodig hebben zijn er 6 appartementen in de zorgwoning.

- Zorg- en logeerboerderij Landgoed 't Hulsevoort in Beltrum heeft een varkenshouderij en houdt hobbymatig pony's, kippen, poezen, honden en konijnen. Op het landgoed is een biologische groentetuin en veel fruitsoorten die ter plaatse verwerkt worden. In de groentetuin wordt samengewerkt met cliënten. Met de kinderen wordt tevens brood gebakken. In de kruidentuin zijn veel soorten kruiden te vinden die gebruikt worden in de keuken. Muziek, kunst en sport zijn erg belangrijk op het 't Hulsevoort. Zo is dieren verzorgen mogelijk, maar ook hardlooptraining, paard/pony rijden, muziek maken, creatief bezig zijn en fitnessen. Een kunstatelier waar kinderen schilderen en potten maken met een pottenbakkersschijf maakt eveneens deel uit van de begeleiding.

Reactie toevoegen