Beltrum

Plaats
Dorp
Berkelland
Achterhoek
Gelderland

beltrum_koningsdag_willys_verjaardagsfeestje.jpg

In Beltrum noemen ze Koningsdag 'Willy's Verjaardagsfeestje'. Op die dag is er altijd heel veel te doen. Kijk maar op deze poster van de editie 2016.

In Beltrum noemen ze Koningsdag 'Willy's Verjaardagsfeestje'. Op die dag is er altijd heel veel te doen. Kijk maar op deze poster van de editie 2016.

GL kadastrale gemeente Beltrum in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

kadastrale gemeente Beltrum in ca. 1870 kaart J. Kuijper

kadastrale gemeente Beltrum in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Beltrum

Terug naar boven

Status

- Beltrum is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Berkelland. Het was een zelfstandige gemeente van 1796 t/m 12-4-1819. Per 13-4-1819 over naar gemeente Eibergen, in 2005 over naar gemeente Berkelland. Na de opheffing van de heerlijkheid Borculo in 1795 is in 1796 de gemeente Beltrum ingesteld, die op dat moment naast de gelijknamige buurtschap verder nog de buurtschappen Avest, Lintvelde en Zwolle omvatte.

- Wapen van de voormalige gemeente Beltrum.

- Onder het dorp Beltrum vallen ook de buurtschappen Avest (grotendeels), Lintvelde en Voor-Beltrum. Volgens het Dorpsplan wordt ook het Beltrumse Veld, het buitengebied Z van het dorp, als buurtschap beschouwd, maar wij hebben daar nergens nadere informatie over kunnen vinden.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1134 falsum ca. 1180-1190 Beltram, 1381-1383 Beltrem, Beltrum, 1457 Beltram, 1460 Belteren.

Naamsverklaring
Wellicht ontstaan uit Belterham* met als betekenis ham 'hoek aangeslibd land, grasland aan een water' behorend bij de (niet meer bestaande) plaats Belt*.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Beltrum ligt ZW van Eibergen, NW van Groenlo.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Beltrum 168 huizen met 1.068 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp, inclusief de buurtschappen, ca. 1.200 huizen met ca. 3.000 inwoners, waarvan 1.600 in het buitengebied.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Geschiedenis van Beltrum.

- Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kunt u terecht bij Stichting Oud Beltrum, Mr. Nelissenstraat 71, 7156 MB.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2011 is een geactualiseerd Dorpsplan Beltrum opgesteld.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De RK kerk Onze Lieve Vrouw ten Hemelopneming (1846, later diverse keren verbouwd) is een rijksmonument. De kerk maakt sinds 2010 deel uit van de regionale St. Paulusparochie.

- Naast de kerk heeft het dorp nog 1 rijksmonument: hoeve 't Nienhuis uit 1806 op Heelweg nr. 2.

- Beltrum heeft 4 gemeentelijke monumenten.

- Mariakapel.

- De voormalige zuivelfabriek van Beltrum aan de Mr. Nelissenstraat is in 2013 afgebroken. Op die plek komen ca. 23 nieuwe woningen. In 1894 stichtten 50 boeren op de Beltrumse Es een fabriek voor melkverwerking en de bereiding van boter. Tot 1972, toen de productie stopte, was de fabriek een belangrijke werkgever en een bindend element in de plaatselijke samenleving. Het in bakstenen opgetrokken fabriekscomplex ademde de sfeer van zakelijk functionalisme uit de eerste helft van de vorige eeuw. Indrukwekkend was de 35 meter hoge schoorsteen. De bekende architect Gerrit Feenstra tekende voor het ontwerp. - Nadere informatie over de voormalige zuivelfabriek op de site van Heemschut. - Een deel van de schoorsteen is in de tuin van Jan Kok aan de Hofstraat geplaatst, als eerbetoon aan de fabriek.

- Gevelstenen in Beltrum.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Survival Beltrum (op een zondag in januari). - Foto's Survival 2014.

- Tijdens Koningsdag, dat ze hier 'Willy's Verjaardagsfeestje' noemen, is er altijd heel veel te doen in Beltrum. Kijk maar op de poster elders op deze paginal

- Boerendag Beltrum met o.a. Trekkertrek (weekend in juli, alleen in de even jaren).

- De Beachparty Beltrum (weekend in augustus) tovert het ABCTA-terrein in het dorp om tot een mini-Ibiza met leuke dagactiviteiten en een knallende beachparty. Met een cocktailbar, tropische palmbomen en een wit strand is de party helemaal compleet. Kom langs of doe mee met een van de activiteiten. Met op zaterdag beachtennis en op zondag beachvolleybal.

- Bloemencorso Beltrum gaat sinds 2012 verder onder de naam Festunique (1e zondag van september); een defilé van praalwagens, met straattheater, livemuziek en een braderie. 's Avonds begint de jaarlijkse Kermis. - Videoverslag Festunique 2013.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Het ca. 30 ha gote natuurgebied Grevengracht kan middels een wandelroute worden bekeken. Door een bovenlaag van 30 tot 40 centimeter te verwijderen, is de oude, arme grond weer aan de oppervlakte gekomen. Deels door ontkiemend zaad uit de ca. 200 jaar oude 'zaadbank' van voor de ontginning en het begin van de moderne landbouw, maar ook door overwaaiend zaad van onder meer orchideesoorten, laat het gebied inmiddels weer 'oorspronkelijke' natuur zien. Wel moet de mens blijven maaien om te voorkomen dat het gebied als gemengd bos eindigt.

- Het gebied Ruilverkaveling Beltrum I is 1 van de 30 gebieden in ons land die zijn aangewezen als 'van nationaal belang zijnd wederopbouwgebied' (1940-1965).

- In 1985 telde Nederland nog maar 5.000 tot 8.000 broedparen van de oeverzwaluw en was het daarmee een bedreigde diersoort. Sindsdien is er veel gedaan om het tij te keren, o.a. door de aanleg van speciale oeverzwaluwwanden in het hele land, waar de vogels in kunnen broeden. Momenteel ligt het aantal broedparen alweer rond de 20.000 tot 24.000 stuks. In 2011 is ook NO van Beltrum, bij het Noasman aan de Meenweg 4, een oeverzwaluwwand (en vleermuiskelder) aangelegd. Pas sinds 2015 zijn de oeverzwaluwen er nestgangen gaan graven en broedden er gelijk al 16 paren, plus een paartje ijsvogels. In 2016 broedden er nog meer paren, dus het is een goede zet geweest. Er staan bankjes waar vanaf je de activiteiten van de zwaluwen kunt volgen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Beltrum (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Beltrum.

- Nieuws: - Nieuwsbrief 't Belletje van de Raad van Overleg is via de link ook online te lezen.

- Belangenvereniging: - De Raad van Overleg Beltrum stelt zich ten doel het behartigen van zaken die van algemeen belang zijn voor het dorp en de buurtschappen Avest, Lintvelde en Voor-Beltrum om te komen tot een verbetering van de leefbaarheid.

- Kulturhus: - Beltrum heeft een florerend verenigingsleven. De inwoners kunnen deelnemen aan een rijke schakering activiteiten voor zowel jong als ouder. In 2014 is het nieuwe Kulturhus Beltrum in gebruik genomen. Het Kulturhus biedt o.a. onderdak aan Sociaal Cultureel Werk, activiteiten van Jong en Oud, de school, het Hassinkhof en de Kerk. "Een kulturhus is geen gebouw maar een resultaat van mensen die via samenwerking een gemeenschap willen vormen." Kortom vanuit de Kulturhus-gedachte wordt niet alleen gekeken naar de gebouwen waar activiteiten plaatsvinden. Er wordt met name gekeken naar onderlinge samenwerking en bovenal bevorderen dat samenwerking tot stand komt, waardoor mensen elkaar blijven ontmoeten en boeien zodat er binding ontstaat. Door het ontmoeten ontstaan er nieuwe netwerken en activiteiten. Hierbij is een ontmoetingspunt belangrijk en dat is het nieuwe Kulturhus.

“De burger staat centraal. De einddoelgroep is leidend. Burgers zijn betrokken.” Ik verbaas me vaak hoe snel en makkelijk dit gezegd wordt. In de praktijk ervaar ik dat burgerparticipatie of zelfs overheidsparticipatie niet vanzelfsprekend is. Met participeren bedoel ik niet informeren of de standaard inspraakmomenten, maar daadwerkelijk meedoen en meebeslissen vanaf het begin van een proces. Natuurlijk maakt het een proces meer divers en wellicht complexer. Voor mij als professional is het juist een uitdaging om de dialoog aan te gaan en te luisteren wat burgerinitiatieven te bieden hebben. Door te leren van ambitieuze burgerinitiatieven geven we handen en voeten aan de nieuwe democratie.

Zo was ik afgelopen jaar in Beltrum, een dorp in de Achterhoek, waar inwoners een nieuw Kulturhus realiseerden. Beltrum heeft te maken met krimp van bevolking en voorzieningen. Daarbij komt dat het zorgcentrum dreigde te sluiten en het dorpshuis uit de jaren zeventig versleten was. Er ontstond een actiegroep met vrijwilligers die vanaf het begin alle inwoners in het dorp heeft betrokken. In plaats van te denken in stenen is er gedacht vanuit mensen. Kulturhus De Wanne is geen standaard gebouw, maar bestaat uit slimme verbindingen tussen bestaande accommodaties. De actiegroep heeft tijdens het proces veel met inwoners, verenigingen en betrokken professionals gesproken over de mogelijkheden. Uiteindelijk delen alle betrokkenen het besef dat je het alleen niet meer redt in een kleine kern.

Het resultaat van de samenwerking is dat ieder het gezamenlijk belang voorop zet. In stenen resulteert dat in een nieuw concept. Het hart van het Kulturhus van Beltrum vormt het verbouwde Wit Gele Kruisgebouw met ruime openingstijden, een bar, bibliotheekhoek, enkele kantoorruimten en de op het nippertje geredde pinautomaat. Na schooltijd zijn de gymzaal en computers van de basisschool te huur via Stichting Kulturhus De Wanne. In het zorgcentrum is naast woonruimte voor kwetsbare ouderen nu ook het jeugdhonk gevestigd en de kapel is omgevormd tot een moderne, multifunctionele ruimte. De grootste zaal van het Kulturhus is gerealiseerd in de kerk, inclusief vloerverwarming en verplaatsbare wanden. De exploitatie is sluitend en er komt geen subsidie aan te pas. Door de dynamische beheervorm kunnen ruimten in de toekomst worden afgestoten als blijkt dat deze niet meer nodig zijn.

Ik bewonder het geduld en durf van de actiegroep. Het burgerinitiatief heeft de behoeften en bijdragen van inwoners van Beltrum opgehaald, om vervolgens professionals van gemeente, basisschool, zorgcentrum en kerk hiermee te confronteren. Het is de actiegroep gelukt om het belang van de burgers voorop te houden. Het resultaat inspireert en het initiatief levert meer op dan van tevoren verwacht. Zo is naast het verbinden van burgers, professionals en accommodaties ook de openbare ruimte aangepakt. Het nieuwe plein is als een tapijt: “it really ties the room together”. (aldus Daniëlle Damoiseaux, onderzoeker lectoraat Lokale Dienstverlening vanuit Klantperspectief, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, 21-3-2016) (bron: Yurps.nl)

- Onderwijs: - Basisschool De Sterrenboog.

- Muziek: - Muziekvereniging Concordia is opgericht in 1922. Op het concours d.d. november 2017 hebben ze een 1e prijs gehaald met promotie van de 2e naar de 1e divisie.

- Zorg: - Zorgboerderij Hasselo. - Zorgboerderij Kumufit.

Reactie toevoegen