Handel

Plaats
Dorp
Gemert-Bakel
Zuidoost-Brabant Peelland
Noord-Brabant

Handel

Terug naar boven

Status

- Handel is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Zuidoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Peelland, gemeente Gemert-Bakel. T/m 1996 gemeente Gemert.

- Onder het dorp Handel vallen ook de buurtschappen De Wind (deels) en Verreheide.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1326 Haenle, 1421 Hanal, 1435 van Haenle, 1452 Haendel, 1773 Haandel, 1843 Handel.

Naamsverklaring
Haenle wijst op een samenstelling van haan 'haan, korhaan' en lo 'licht, open bos'.(1)

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Handel grenst in het Z en W aan Gemert, in het N aan Boekel, in het NO aan Venhorst en in het O aan Elsendorp, en ligt NNO van Helmond, ZO van Erp, Veghel en Uden, ZW van Boxmeer en WNW van Venray.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Handel 14 huizen met 98 inwoners. Tegenwoordig heeft het gelijknamige dorp ca. 750 huizen met ca. 1.900 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Handel heeft 10 rijksmonumenten.

- Handel heeft 4 gemeentelijke monumenten.

- In 1434 wordt reeds melding gemaakt van een kerk in Handel. In 1696-1708 is het oostelijke deel van het schip van de kerk vernieuwd. Waarschijnlijk was dit gedeelte van de kerk oorspronkelijk het koor. In 1747 is het westelijke deel van het schip van de kerk vernieuwd. In 1902 en later is een nieuwe kerktoren gebouwd ter vervanging van de 15e-eeuwse toren en zijn langs het oostelijk deel zijbeuken gebouwd. Deze wijzigingen waren het ontwerp van de architecten Pierre Cuypers en Joseph Cuypers. Het georiënteerde gotische kerkgebouw bestaat uit een westtoren, een gedeeltelijk driebeukig schip met zes traveeën in basilicale opstand en een koor van twee traveeën en een driezijdige koorsluiting. De kerktoren heeft drie geledingen en een achtzijdige ingesnoerde torenspits met uurwerken op vier zijden van de spits. Het schip heeft aan de koorzijde een noorderzijbeuk van drie traveeën en een zuiderzijbeuk van vier zijbeuken, waarbij de 4e een ingangsportaal bevat. De zijbeuken worden ieder gedekt door een gezamenlijk schilddak. Het middenschip wordt gedekt door een zadeldak en het koor door een zadeldak met verlaagde noklijn.

De RK kerk Maria Tenhemelopneming (Onze Lieve Vrouwestraat 61) valt onder de geloofsgemeenschap (voorheen parochie) Onze Lieve Vrouw van Handel. "De kerk Maria Tenhemelopneming, waarin de Mariakapel te vinden is, hoort sinds 2015 bij de parochie Gemert-Bakel van de Heilige Willibrordus. De paters Karmelieten hebben vanaf 2008 de vieringen verzorgd, ondersteund door vele vrijwilligers, die ook veel onderhoud verrichten aan kerk en park. Na het vertrek van de paters Karmelieten terug naar Brazilië op 5 juli 2017 is het aantal vieringen voorlopig noodgedwongen teruggebracht tot één viering op zondagmorgen. Op onze site kun je o.a. informatie vinden over de tijden van de vieringen en als je een bedevaart wilt organiseren naar het dorp, de contactgegevens van de contactpersoon." De kerk valt tegenwoordig onder de Parochie van de Heilige Willibrordus Gemert-Bakel.

- Het Capucijnenklooster in Handel (Pater Petrusstraat 21), waarvan de oudste kern uit 1839-1850-1855 dateert, bestaat uit vier om een vierkante hof gelegen vleugels in eenvoudige classicistische stijl; een der vleugels wordt gevormd door de kapel, een zaalgebouw met inwendige ordonnantie in stucwerk (pilasters, kooflijst, tongewelf) en met altaarretabel en preekstoel in barokke trant. In de kloosterinventaris drie 17e-eeuwse kasten en een aantal 17e- en 18e-eeuwse schilderijen: taferelen uit de gewijde geschiedenis (David en Nathan; Opwekking van Lazares; Antonius van Padua: Maria Magdalena; Kruisiging, Antonius Abt, Franciscus; Marteling van Laurentius, 1741, Kruisiging, 1638; acht doeken met Evangelisten en Kerkvaders, 18e eeuw; twee doeken onderscheidenlijk voorstellende de verschijning van de Verrezen Christus aan Petrus en aan Thomas; reeks 18e eeuwse portretten van Capucijnen). 17e eeuws houten kruisbeeld in de kloostergang. Deze gebouwen sluiten aan bij de wat oudere, in 1741 gestichte "Nieuwe Kluis", waarvan de huidige gebouwen uit eind 18e en begin 19e eeuw dateren.

- De Ossenkapel (Handelseweg 80) is gebouwd in 1890 in opdracht van Verhoeven (Veghel) naar een ontwerp van architect J. Heijkants (Erp) met beeldhouwwerk van A. Lenaerts (Roermond). De sculptuur uit 1890-91 is in 1907 gepolychromeerd door M. van Bokhoven. De kapel ligt aan de doorgaande weg richting Gemert en is gebouwd ter nagedachtenis aan de legende met betrekking tot het ontstaan van een kapel en daarmee de nederzetting Handel. Bakstenen kapel op een rechthoekige plattegrond, één travee breed, twee traveeën diep onder een zadeldak gedekt met leien. De kapel heeft een iets uitstekende natuurstenen plint. De zijgevels zijn voorzien van steunberen, eenmaal versneden met natuurstenen afzaten. Onder de goot is een tandlijst aangebracht. De topgevel heeft een natuurstenen afdekrand, bekroond door een kruis. Aan de voorzijde is een spitsboogopening aangebracht, afgesloten door een smeedijzeren hek. Aan weerszijden van deze opening en in de zijgevel zijn lancetvensters zichtbaar. De kapel wordt overwelfd door kruisribgewelven, uitgevoerd in gele baksteen, ribben en gordelbogen bestaan uit rode baksteen. De bogen zijn voorzien van natuurstenen consoles en sluitstenen.

De kapel ligt iets van de weg af, in een beboste omgeving. Een met klinkers bestraat pad loopt er naar toe. Rondom de kapel is een plantsoen met diverse struiken aangelegd, onder andere rododendron. Aan de voorzijde is een beukenhaag geplant. Het geheel is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde als nadrukkelijke uitdrukking van het geestelijk leven, met name door de relatie met de eeuwenoude Mariabedevaart Handel en de wijze waarop deze relatie zich door de aanwezigheid van de bedeweg in het landschap manifesteert. Het heeft architectuurhistorische waarde voor de geschiedenis van de kerkelijke beeldhouwkunst. De kapellenreeks is in samenhang met Handel als bedevaartplaats ensemble waarde. Het geheel is gaaf bewaard gebleven en is in zijn totaliteit uiterst zeldzaam.

- Mariakapel.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Al sinds de 13e eeuw komen bedevaartgangers van binnen en buiten de regio naar het dorp om Maria te vereren en de bron in het Processiepark te bezoeken. Sinds 1768 vertrekt op zaterdagochtend in het voorlaatste volle weekend in juni, klokslag 06.00 uur, een processie van Valkenswaard naar het dorp; een 40 kilometer lange voettocht naar het Mariabedevaartsoord, Onze Lieve Vrouw van Handel. Deze Handelse Processie bestaat uit een lange stoet van ca. 1.500 pelgrims gevolgd door een 30-tal paarden met huifkarren die, ondersteund door een harmonie, als een kleurrijk lint door het mooie Brabantse landschap trekt. Zondags wordt om 10.15 uur de terugreis aanvaard.

- "De in 1965 opgerichte Toneelgroep De Kern speelt iedere zomer een nieuwe, verrassende familievoorstelling met een eigen twist in het Openluchttheater te Handel. Ons prachtige Openluchttheater is gelegen nabij het Processiepark. Een theater waar we trots en zuinig op zijn, een plek om verliefd op te worden. Het theater wordt volledig onderhouden door vele leden en vrijwilligers. Toneelgroep De Kern werkt hier hard en met veel plezier om ieder jaar weer een fantastische productie neer te zetten. Wij bestaan uit een groep enthousiaste spelers van 16 tot 80 jaar. Een groep die waarde hecht aan tradities, maar springlevend is en steeds weer op zoek is naar vernieuwing. Toneelgroep De Kern is vooral bekend vanwege haar jaarlijkse famillievoorstellingen in het Handelse natuurtheater, een van de mooiste in Noord-Brabant. Het speelveld ligt in de zon en de tribune in de schaduw van de eikenbomen. Wil je graag meespelen? Super leuk dat je interesse hebt om lid te worden! Echter we hebben helaas niet de mogelijkheid om een onbeperkt aantal spelers mee te nemen naar de producties. Stuur ons een e-mail waarin je aangeeft interesse te hebben om lid te worden van onze vereniging. We gaan in dat geval kijken naar de mogelijkheden binnen de verschillende groepen van onze vereniging. Dit is bijvoorbeeld afhankelijk van je leeftijd en je ervaring."

- Het De Kneut Beachvolleybatoernooi (op een zaterdag in augustus) is het jaarlijkse volleybalevenement georganiseerd door de Handelse vriendengroep De Kneut op Waterski & Wakeboard centrum De Rooye Plas te Handel.

- Kermis op de Kermis (begin oktober).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Het voormalige agrarische gebied De Fuik, O van Handel, rond de weg De Fuik, is in 2014 heringericht als recreatiegebied. O.a. is een camping herontwikkeld tot recreatiepark met vakantiewoningen. Verder wordt er ruimte geboden voor dagrecreatie en kleinschalige horeca. Om de landschappelijke kwaliteit te versterken, is ca. 3,5 ha ingericht als natuurgebied. De toegangswegen krijgen door boomaanplant een laanachtig uiterlijk.

- "De gemeente Gemert-Bakel is van oudsher rijk aan verenigingen waarvan de doelstellingen diep geworteld zijn in de natuur. Vooral het in stand houden en/of uitbreiden van natuur- en landschapswaarden in de gemeente staat hoog in het vaandel. Vanuit deze verenigingen kwam in 1994 de uitdrukkelijke wens om een voorlichtingscentrum te bouwen, het natuur educatie centrum oftewel het NEC, later omgedoopt tot Natuurcentrum De Specht. Voor de locatie koos men de bosrijke omgeving van Handel, waar een groot aantal karakteristieke natuurwaarden nog niet aangetast waren. Het gebouw is in 3 maanden geheel door vrijwilligers gebouwd en mede mogelijk gemaakt door sponsoring van het plaatselijke bedrijfsleven. Op 7 juli 1995 is het Natuur Educatie Centrum feestelijk geopend.

Stichting Natuurcentrum De Specht in Handel heeft als doel actief bezig te zijn met natuureducatie aan volwassenen en kinderen uit de gemeente Gemert-Bakel, door: organiseren van lezingen met buitenexcursies; organiseren van korte cursussen; organiseren van tentoonstellingen; verzorgen van rondleidingen; voor groepen geïnteresseerde particulieren; voor groepen scholieren uit het basisonderwijs; voor groepen scholieren uit het voortgezet onderwijs. Het bestuur onderkende al in een vroeg stadium het belang van activiteiten voor de jeugd. In 1997 is dan ook een jeugdafdeling opgericht: MiniSpechtjes: verzorgen 4 woensdagmiddagen voor ca. 30 onderbouwscholieren (basisonderwijs); Jeugdspecht: verzorgen een maandelijkse zaterdagmiddagactiviteit voor ca. 40 bovenbouwscholieren (basisonderwijs)."

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Handel.

- Nieuws: - Actualiteiten uit Handel op Facebook.

- Dorpshuis: - Dorpshuis De Bron is het bruisende dorpshart van Handel, dat onderdak biedt aan vele verenigingen en waar voor inwoners ook anderszins van alles te doen is. "Er zijn veel vrijwilligers die overdag zorgen voor gezelligheid en een kop koffie. Je kunt komen buurten, biljarten, sporten, dansen of aan andere activiteiten deelnemen. Ook in de avond zijn er vrijwilligers: ze schenken frisdrank, een biertje of een wijntje voor sporters, muzikanten, acteurs en andere bezoekers. Leuke activiteiten waar we nog enkele vrijwilligers voor zoeken. Lijkt het je leuk om overdag of in de avond als vrijwilliger mee te helpen? Neem dan contact op met Rian van Grinsven."

- Onderwijs: - KIndcentrum De Havelt in Handel maakt samen met peuterwerk, kinderdagopvang en buitenschoolse opvang onderdeel uit van de in 2015 gerealiseerde MFA (multifunctionele accommodatie). "Het kindcentrum is een plek waar plaats is voor verschillen. Het is een taak van alle medewerkers om op een flexibele manier met verschillen om te gaan en er op in te spelen. We hebben daarbij oog en oor voor ieder individu dat hierbij betrokken is. We zijn alert op maatschappelijke veranderingen en ontwikkelingen zonder ons te verliezen in het klakkeloos volgen van iedere hype en/of trend. Keuzes worden gemaakt op basis van de te verwachten opbrengsten. Opbrengsten die zich niet alleen manifesteren in scores bij testen en toetsen maar ook in de persoonsvorming van alle betrokkenen. We staan voor openheid, duidelijkheid en een werkattitude met een gezonde dosis humor en een gevoel voor relativiteit.

Wij willen de kinderen begeleiden bij het leren en ontwikkelen van: zelfstandigheid; verantwoordelijkheid; samenwerken; elkaar helpen; omgaan met elkaar; (verwerven) van kennis; creativiteit; motorische vaardigheden; sociaal-emotionele vaardigheden; respect voor andere mensen, meningen, geloven en gewoonten; gezondheid en sociale redzaamheid; informatie -en communicatievaardigheden. In onze visie zijn rust, orde en regelmaat voorwaarden voor het realiseren van deze doelstellingen. In de dagelijkse omgang met andere kinderen en met volwassenen vindt de ontwikkeling plaats. Deze omgang is stimulerend als de kinderen serieus worden genomen, er positieve verwachtingen worden getoond en we elkaar met respect benaderen. Een goed contact met ouders vinden wij belangrijk om deze ontwikkelingsprocessen zo optimaal mogelijk te laten verlopen. Er wordt aandacht besteed aan het welbevinden van kinderen want we hechten veel waarde aan een goede sfeer (pedagogisch klimaat) op school en binnen de klassen. In dit kader is Taakspel ingevoerd. Met Taakspel willen we middels het leerkrachtgedrag het positieve gedrag van leerlingen benoemen waardoor ongewenst gedrag afneemt. Leerlingen werken taakgerichter en er ontstaat een prettiger klassenklimaat."

- Muziek: - "Muziekgroep Internos bestaat uit een groep mannen en vrouwen met passie voor het zingen en muziek. Onder leiding van Jolanda Kuipers repeteren wij elke maandagavond in dorpshuis De Bron in Handel, van 20.15 tot 22.30 uur. Tijdens deze repetities werken we vooral aan onze eigen Producties, zoals The Soul of Motown, A tribute to the lost legends en Good Vibes. Heb jij ook een passie voor zingen en muziek? En wil ook jij meedoen met onze volgende productie? Dan horen wij het graag! Je hoeft geen noten te kunnen lezen. Je kunt je aanmelden door een mailtje te sturen."

- Sport: - Voetbalvereniging v.v. Handel is opgericht in 1941.

Reactie toevoegen