Dommelen

Plaats
Dorp
Valkenswaard
Zuidoost-Brabant Kempen
Noord-Brabant

gemeente_dommelen_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper.jpg

Gemeente Dommelen anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Gemeente Dommelen anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Dommelen

Terug naar boven

Status

- Dommelen is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Zuidoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Kempen, gemeente Valkenswaard. Het was een zelfstandige gemeente t/m 30-4-1934.

- Wapen van de voormalige gemeente Dommelen.

- Het dorp Dommelen heeft - overigens net als de andere kleine kern in deze gemeente; Borkel en Schaft - in 1978 geen eigen postcode en plaatsnaam gekregen in het postcodeboek, voor de postadressen ligt het dorp daarom sindsdien 'in' Valkenswaard.

- Onder het dorp Dommelen valt ook de buurtschap Keersop (deels).

Terug naar boven

Naam

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet het dorp Brouwersgat.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Dommelen grenst in het O aan de rivier de Dommel en Valkenswaard, in het Z aan 'Borkel en Schaft', in het W aan de rivier de Keersop en Riethoven en Westerhoven en in het N aan Veldhoven en Waalre, en ligt ZW van Eindhoven en NO van Bergeijk.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Dommelen 58 huizen met 347 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 53/316 (= huizen/inwoners) en de buurtschap Keersop 5/31. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 4.000 huizen met ca. 9.600 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Verhalen over de geschiedenis van Dommelen op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

- Geschiedenis van Dommelen op de site van de Wijkraad.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Dommelen heeft 2 rijksmonumenten.

- De Dommelse Watermolen (Bergstraat 1) ligt aan de Dommel en wordt reeds in de 2e helft van de 14e eeuw voor het eerst in de archieven vermeld. Het betreft een dubbele onderslagmolen die zowel de functie van korenmolen als oliemolen heeft vervuld. Verder is de molen ook nog in gebruik geweest als schorsmolen. Hoewel de molen tegenwoordig niet meer in gebruik is, is ze volkomen maalvaardig. Ook vanuit landschappelijk oogpunt is ze zeer belangwekkend.

- Mariakapel.

- Gevelstenen in Dommelen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Carnavalsvereniging CV De Pintenwippers. - Zondagskind, voorheen bekend als Brouwtrouw (op een zaterdag in februari) is een avond vol gevarieerde optredens uit Groot Striepersgat en daarbuiten, die voor een hoog meezinggehalte zorgen.

- Jeugdronde van Dommelen (wielrennen) (op een zondag in maart of april, in 2019 voor de 49e keer), georganiseerd door TWC De Kempen Valkenswaard.

- De Dommelse Bellemarkt (op een zondag begin juni, vanaf 12.00 uur) is een braderie met gratis kinderattracties, live muziek, hapjes, drankjes en meer.

- Doe-Week Dommelen is een vakantieweek voor kinderen van 4 t/m 13 jaar, jaarlijks in de laatste week van de zomervakantie. Ca. 200 vrijwilligers en ca. 850 kinderen maken er samen een top-week van, voor de kinderen altijd weer een prachtige afsluiting van de zomervakantie.

- Kermis (gedurende 5 dagen eind augustus).

- Corsobuurtschap Oud Dommelen maakt jaarlijks een wagen voor het Corso Valkenswaard (op een zondag in september).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Kinderboerderij Het Weike.

- Een gebied van ruim 20 hectare tussen de Keersoppermolen en de Dommelsche bierbrouwerij in Dommelen wordt de komende jaren flink onder handen genomen. Een belangrijk onderdeel van de plannen is om het beekje de Keersop op meer plekken te laten meanderen. Verder wordt er een netwerk van wandelpaden aangelegd. Over de Keersop komen 3 nieuwe wandelbruggen. Ook het landschap ter plekke krijgt een opknapbeurt.

- Winkelcentrum De Belleman is het middelpunt van Dommelen, met een grote Plus-supermarkt, uitstekende speciaalzaken, en veel gratis parkeerplaatsen.

- Er komt geen gestuurde waterberging in het beekdal bij Valkenswaard-Zuid. Waterschap De Dommel heeft in 2018 onderzocht of zo’n waterbergingsgebied wateroverlast in Eindhoven kan voorkomen. Het onderzoek heeft aangetoond dat het geplande gebied, tegen de woonkern van Dommelen, als waterberging onvoldoende bijdraagt aan het voorkomen van wateroverlast. In samenspraak met gemeente Valkenswaard heeft het waterschap daarom besloten op deze locatie geen waterbergingsgebied te realiseren. Er worden geen kades aangelegd aan de randen van het gebied. De plannen voor natuurherstel van de Dommel en de recreatieve plannen voor dit gebied van de gemeente gaan wel door. (bron: Waterschap De Dommel, 14-11-2018)

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Dommelen (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Straten: - Verklaring van bijzondere straatnamen in Dommelen.

- Belangenvereniging: - Wijkraad Dommelen (wat o.i. eigenlijk een Dorpsraad zou moeten zijn, want deze kern is een dorp en geen wijk...): wil de leefbaarheid, veiligheid en kwaliteit van wonen in het dorp verder verbeteren; wil alle inwoners en organisaties in het dorp een platform bieden om de maatschappelijke betrokkenheid met het dorp te vergroten; wil een krachtige en eenduidige stem laten horen aan het gemeentebestuur en andere plaatselijke instanties; volgt positief kritisch het beleid voor het dorp; neemt zelf initiatieven en ondersteunt initiatieven van inwoners die voor het dorp van belang zijn.

In het dorp is lang niet altijd duidelijk waarvoor de Wijkraad in het leven is geroepen. Gaat het om het organiseren van belangenbehartiging en het faciliteren/legitimeren van het gesprek met de buurt, of het ontsluiten van actief burgerschap? Een rol als aanjager voor actief burgerschap in plaats van belangenbehartiger lijkt meer passend in deze tijd. Het wijkplan/project “Doe mee® met Dommelen” (overigens is er een gelijknamige stichting in oprichting, die de opvolger wordt van de Wijkraad) beschrijft het toekomstbeeld van het dorp en bevat activiteiten van verschillende partijen en bewoners, die ervoor moeten zorgen dat het toekomstbeeld werkelijkheid wordt. De projecten zijn grotendeels voor de kortere termijn, maar de wereld draait uiteraard gewoon door. Dit betekent dat er in de loop van de tijd aanvullende projecten van start zullen gaan, aangepast aan de wensen van de tijd en de inwoners.

- Multifunctioneel centrum (MFC): - "Sport- en ontmoetingscentrum De Belleman staat in het hart van Dommelen en wil voor iedereen een gezellige plaats bieden in het Dommelsche. Je bent dus hartelijk welkom en dat laten we merken. Het drankje en hapje staat al klaar in ons café. Vele verenigingen hebben hun vaste plaats bij ons al gevonden. Al die verschillende mensen bij elkaar maakt De Belleman tot een gezellige plaats, waar je graag een stuk van je vrije tijd doorbrengt. Je komt altijd wel mensen tegen die je kent. Misschien ken je De Belleman alleen als sporthal, maar we hebben nog veel meer te bieden: vergaderruimtes, sportaccommodatie voor vele sporten, onze theaterzaal, de creatieve ruimtes (eventueel met een stuk opslag van materialen) en natuurlijk ons gezellige en gastvrije café (met onder andere gratis internet). De huurprijzen van de ruimtes zijn zeer schappelijk. Wij zijn er voor jou. Als je vragen of wensen hebt, laat het gerust weten. Wij vinden het een sport om het iedereen naar de zin te maken."

- Onderwijs en kinderopvang: - Basisschool Agnetendal. - Kinderopvang ikOOK! is gevestigd in het Integraal Kindcentrum (IKC) Dommelen, waar ook Basisschool De Belhamel deel van uitmaakt. Zij bieden dagopvang aan voor kinderen in de leeftijd van 0-4 jaar in een verticale groep. Voor kinderen in de basisschoolleeftijd bieden zij voorschoolse en naschoolse opvang aan op de eigen basisschool. Ze zijn ook tijdens de schoolvakanties open. - Horizon Kinderopvang en BSO.

- Muziek: - Harmonie De Dommelecho is een jonge, in 1975 opgerichte muziekvereniging waar jong en ouder zich kan uitleven in zijn/haar muzikale liefhebberij. Enthousiast en creatief zoekt De Dommelecho steeds naar nieuwe inspiratie voor elk van haar orkesten. Zo is De Dommelecho steeds in beweging en zoekt zij haar weg naar plezier voor de muzikanten en plezier voor haar publiek. Ze repeteren elke dinsdagavond in de Belleman in Dommelen. Kom gerust eens kijken of het wellicht ook iets voor jou is.

Het Groot(s) orkest heeft ca. 55 leden. Het orkest heeft veel jonge muzikanten en is dus altijd in voor iets bijzonders. Zo liep het orkest mee in de Brabantse Dag, organiseert ze Maestro-concerten en coacht daarbij amateurdirigenten, en organiseert ze ook de Koningsdagactiviteiten in Dommelen. Hoogtepunt zijn de “Friends In Harmony” concerten waarin met vele bevriende muzikanten, zangers, dansers en theatermakers 4 dagen lang totaaltheater wordt neergezet. Het Groot(s) orkest komt uit in de 2e divisie van de K.M.N.O. en het orkest is nu op zoek naar alternatieven om het niveau van het orkest te toetsen. Het orkest kiest nameljik niet meer voor het traditionele concours.

Muziek leren maken betekent vooraan beginnen. Leerlingen van De Dommelecho krijgen meestal muziekles bij het CMD in Valkenswaard. Zij kunnen een instrument lenen van De Dommelecho. Als ze in september zijn begonnen mogen ze in mei al meespelen in het opstaporkest. Met dit orkest worden ook optredens gegeven. En dan wordt het echt leuk! Als leerlingen hun A-diploma hebben gehaald, gaan ze naar het leerlingenorkest. De muziek wordt moeilijker en de optredens worden nog leuker. Zo ondersteunen zij het “Toeten en Blazen”-project voor basisschoolkinderen en spelen zij bij ValValD’rie, de introductiehappening van het theaterseizoen. Voor alle leerlingen wordt het “Vaandelblazen” georganiseerd; voorspelen voor een jury om te leren spelen voor publiek en dat is best spannend. Verder hebben de leerlingen nog andere activiteiten, zoals een leerlingenweekend.

- Sport: - Voetbalvereniging RKVV Dommelen is opgericht in 1942 en heeft dus in 2017 het 75-jarig bestaan gevierd.

- De Tennisvereniging heeft ca. 300 leden. Het complex ligt fraai in het centrum van Dommelen, met een prachtig paviljoen en 6 verlichte kunstgrasbanen waardoor er het hele jaar door en ook 's avonds kan worden getennist. Een informele sfeer en de inzet van een groot aantal vrijwilligers zijn kenmerken van deze vereniging.

- Taekwon-Do Centrum Dommelen.

- De Badmintonvereniging is opgericht in 1986. Ze zijn begonnen met een klein groepje mensen dat graag wilde badmintonnen en zijn inmiddels uitgegroeid tot een redelijk grote vereniging. Zowel nieuwelingen, recreanten en competitiespelers kunnen bij hen aan de slag. Ze verzorgen training voor competitiespelers en zorgen voor goede begeleiding voor de nieuwelingen. De recreanten kunnen de hele avond spelen met iedereen die er op dat moment is. De jeugdspelers zijn altijd als eerste aan de beurt en die krijgen ook training om deeldiploma’s te verzamelen.

. - Petanqueclub PC Dommels Boeleke.

- Bravo is de volleybalvereniging voor de woonkernen Aalst*, Dommelen*, Valkenswaard, Waalre en Westerhoven*. Zij hebben meer dan 250 leden, vanaf 6 jaar oud, en zijn actief in zowel de competitie van de Nevobo (Nederlandse Volleybal Bond) als de regionale competities voor recreanten. * In deze plaatsen trainen ze in sporthallen.

- Senioren: - "Ouderensoos Belleman in Dommelen is er elke maandagmiddag van 13.30-16.30 uur in De Belleman. De ouderensoos is een gezellige middag waar iedereen zo veel mogelijk aan zijn trekken komt. De deelnemers bepalen zelf hun favoriete bezigheid. Voorbeelden zijn: een kaartje leggen, een gezelschapsspel spelen en bezigheden zoals biljarten, sjoelen, kaarten maken of breien. Het is natuurlijk ook mogelijk om gewoon een praatje te komen maken. Onze gastvrouwen serveren koffie en thee. Ze zorgen ervoor dat iedereen het naar de zin heeft, want de gezellige sfeer staat voorop.

Aan het begin van het seizoen wordt er een feestelijke openingsmiddag gehouden. Deze seizoensopening is bedoeld om de soos en alle activiteiten te promoten. Belangstellenden zijn van harte welkom op die middag. Verder staat het een ieder vrij om gedurende het seizoen bij de soos op maandagmiddag binnen te lopen. De kans is groot dat je blijft hangen! Op woensdag en vrijdag zijn er vaak leerzame bijeenkomsten waarvoor leden en niet-leden zich kunnen inschrijven. Op gezette tijden wordt er een 'speciale happening' gehouden, zoals Sinterklaas, Kerstdiner, Nieuwjaarsborrel of gezamenljk uit eten gaan. Bovendien kun je je inschrijven voor de vrijdagmiddaguitstapjes. Je kunt dan genieten van een museumbezoekje of een fietstochtje."

Reactie toevoegen