Electra

Plaats
Buurtschap
Westerkwartier Het Hogeland
Westerkwartier Middag-Humsterland Hoogeland
Groningen

Electra

Terug naar boven

Status

- Electra is een buurtschap in de provincie Groningen, in grotendeels de streek Westerkwartier (en daarbinnen de streek Middag-Humsterland), gemeente Westerkwartier (t/m 1989 gemeente Oldehove. In 1990 over naar gemeente Zuidhorn, in 2019 over naar gemeente Westerkwartier), en deels de streek Hoogeland, gemeente Het Hogeland (t/m 1989 gemeente Leens. In 1990 over naar gemeente De Marne, in 2019 over naar gemeente Het Hogeland).

- De buurtschap Electra valt deels onder het dorp Lauwerzijl, deels onder het dorp Oldehove (beide gemeente Westerkwartier) en deels onder het dorp Zuurdijk (gemeente Het Hogeland). Bijzonder is dus dat dit nietige buurtschapje onder twee gemeenten en onder drie dorpen valt.

- De buurtschap Electra heeft geen plaatsnaamborden. Het staat wél op richtingwijzers in de omgeving aangegeven, zij het foutief in 'zwart op wit': plaatsnamen horen immers in 'wit op blauw' te worden aangegeven.

Terug naar boven

Naam

De buurtschap die nu als Electra te boek staat, heette oorspronkelijk Lammerburen. De naam is gewijzigd nadat hier in 1920 gemaal De Waterwolf is gebouwd. Het oostelijke gedeelte van de oorspronkelijke buurtschap heet nog wel Lammerburen.

Terug naar boven

Ligging

- De buurtschap Electra ligt 4 km O van het dorp Lauwerzijl en 2 km NW van het dorp Oldehove, rond de Electraweg en de Teenstraweg, rond het punt waar beide samenkomen bij het sluizencomplex in het Reitdiep. Ook is dat daar waar het laatstgenoemde water en de Kommerzijlsterrijt bij elkaar komen.

- Het deel van de Electraweg ZO van de kruising met de Teenstraweg valt onder Oldehove, het deel N van die kruising valt onder Zuurdijk en het deel rond de Teenstraweg valt onder Lauwerzijl.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De buurtschap Electra omvat slechts een handvol huizen, met ca. 20 inwoners, en enkele bedrijfsgebouwen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Het rijksmonumentale Boezemgemaal De Waterwolf (Teenstraweg 2, vallend onder het dorpsgebied van Lauwerzijl) is gebouwd in opdracht van Waterschap Electra (1913-1994). Dat was een samenwerkingsverband tussen de waterschappen Hunsingo, Westerkwartier en Reitdiep, opgericht om de wateroverlast in noordwest Groningen aan te pakken. In 1918 is begonnen met de bouw van het gemaal. De bouw- en installatiewerkzaamheden zijn uitgevoerd door de provinciale waterstaat van Groningen. In 1920 komt het gebouw gereed, opgetrokken in een ambachtelijk-traditionele stijl. Het ontwerp is van de architecten Willem Reitsema en H. Nienhuis uit Leens.

Koningin Wilhelmina opent op 5 november 1920 samen met Prins Hendrik hier in de Westpolder het eerste elektrische gemaal van Nedeland en het op dat moment grootste gemaal van Europa (samen met het Woudagemaal in Tacozijl bij Lemmer). De koningin had zelf het verzoek ingediend om het gemaal te mogen openen, wat aantoont dat ze zich het belang van het gemaal realiseerde. Een zin uit de toespraak van de koningin was: "Verlaging van den waterstand, brengt meerder koren op het land." Want daar ging het ten slotte om: de vruchtbaarheid van het land. Woordvoerders van de firma Stork, die de machines hadden gefabriceerd, prezen de samenwerking met de boeren uit het gebied. Zonder de voortvarendheid en inzichten van de Groninger boeren was het gemaal niet tot stand gekomen. Veel boeren in de omgeving waren erg blij met de komst van het gemaal. De Waterwolf kon, en kan nog altijd, 4500 kubieke meter water per minuut uitslaan. Dat betekent dat het een huiskamer vol water in één seconde kan leegpompen. Daarmee zorgt ze ervoor dat het land in het noordwesten van de provincie Groningen én de kop van Drenthe niet onder water komen te staan.

De naam van Waterschap Electra was bewust gekozen om te benadrukken dat het gemaal van elektrische drijfkracht werd voorzien. In 1946 is deze door een dieselelektrische aandrijving vervangen. Vanaf 1975/78 worden de pompen door dieselmotoren aangedreven. In 1946 is het ketelhuis inwendig verbouwd en is het gemaal uitgebreid met een portiekgebouw in aangepaste stijl aan de zuidwestzijde. Het gemaal is beeldbepalend gelegen op een vroegere landtong tussen het Reitdiep en de Kommerzijlsterriet.

- NO van het gemaal liggen een schutsluis met ophaalbrug en een dubbele dienstwoning (Electraweg 21-23), die alle in de periode 1919-1920 zijn gebouwd. Al deze objecten vallen onder het dorpsgebied van Zuurdijk. De schutsluis en de ophaalbrug zijn rijksmonumenten.

- Ook het noordelijkste pand van buurtschap Electra, de kop-rompboerderij uit 1929 op Electraweg 24, vallend onder het dorpsgebied van Zuurdijk, is een rijksmonument. Het pand, dat het Electraboerderijtje wordt genoemd, is ontworpen door de bij het gemaal reeds vermelde architect Reitsema. De boerderij is van algemeen cultuur- en architectuurhistorisch belang: als voorbeeld van een eenvoudige kop-rompboerderij uit 1929 in de provincie Groningen; als goede representant van het oeuvre van architect W. Reitsema; vanwege de karakteristieke vormgeving in een regionale variant van de Amsterdamse School; vanwege de redelijke mate van gaafheid van het exterieur; vanwege de functionele relatie met de Hayemaheerd, eveneens uit 1929, in de nabijgelegen buurtschap Ewer; vanwege de markante ligging in het open veld. Beschrijving in tekst en beeld van het Electraboerderijtje.

Terug naar boven

Evenementen

- De Nacht van Electra is een evenement op wisselende datums en locaties, maar wel altijd in de buurt van deze buurtschap.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- "Verwarmd openluchtzwembad Electra is een mooi recreatief bad, met twee duikplanken en glijbanen. Voor de allerkleinsten is er een afgeschermd peuterbad met glijbaan. We geven zwemles volgens de nieuwste eisen en bij ons zijn ook diverse zwemvaardigheidsdiploma’s te halen zoals snorkelen en survival. Werken aan je conditie kan ook met de lessen AquaHIIT en aquajoggen. Zwemtechniek verbeteren? Kom op vrijdagavond meedoen aan de borstcrawlcursus."

Terug naar boven

Links

- Sport: - Bij het zwemclub-deel van Zwemvereniging Electra wordt gewerkt aan de conditie en de zwemtechnieken. In het zwemseizoen wordt er op de dinsdagavonden (19.30-20.30 uur) training gegeven. Nieuwe leden zijn van harte welkom. Voor het reddingsbrigade-deel geeft Lisanne Kleinenberg training voor het behalen van een officieel KNBRD-brevet. De training wordt gegeven in het zwemseizoen op de zaterdagen (09.30-10.30 uur). Je kunt afzwemmen voor de brevetten 1 t/m 6 en voor het grote A- en B-brevet.

Reactie toevoegen