Lauwerzijl

Plaats
Dorp
Westerkwartier
Westerkwartier
Groningen

lauwerzijl_plaatsnaambord_kopie.jpg

Lauwerzijl is een dorp in de gemeente Westerkwartier. Oorspronkelijk viel het dorp onder de gemeente Oldehove. (© H.W. Fluks)

Lauwerzijl is een dorp in de gemeente Westerkwartier. Oorspronkelijk viel het dorp onder de gemeente Oldehove. (© H.W. Fluks)

Lauwerzijl

Terug naar boven

Status

- Lauwerzijl is een dorp in de provincie Groningen, in de streek en gemeente Westerkwartier. T/m 1989 gemeente Oldehove, in 1990 over naar gemeente Zuidhorn, in 2019 over naar gemeente Westerkwartier.

- Onder het dorp Lauwerzijl valt ook de buurtschap Ruigezand en een deel van de buurtschap Electra.

Terug naar boven

Naam

In het dialect
Lauwerziel, Zieldje.

Oudere vermeldingen
1899 Lauwerzijl.

Naamsverklaring
Het dorp is genoemd naar de zijl 'uitwateringssluis' in een buitendijks gegraven afwateringskanaal, de Munnikezijlster Riet, tussen de Oude Lauwers en het Reitdiep (1754). Nu vaste brug.(1) Reeds rond de 11e eeuw kreeg men de techniek van de uitwateringssluis onder de knie. Bij eb werden de sluisdeuren opengezet om het overtollige water naar zee af te voeren. Bij opkomend water werden de deuren weer dichtgedraaid zodat het zeewater buiten bleef. Deze ontwikkeling betekende dat de noodzaak van het wonen op wierden zijn langste tijd had gehad.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Lauwerzijl ligt W van het dorp Oldehove, NW van het dorp Grijpskerk en Z van het dorp Zoutkamp en grenst in het N aan het Reitdiep en in het W aan de provincie Fryslân.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Het dorp Lauwerzijl heeft ca. 70 huizen met ca. 220 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Zijl, brug en ontstaan nederzetting
De sluis waar het dorp naar is genoemd is in 1754 gebouwd bij de verplaatsing van het Munnekezijlsterried en is rond 1878 weer afgebroken toen de Polder Wieringa en de Nieuwe Ruigezandsterpolder werden ingedijkt met de dijk tussen Nittershoek en Zoutkamp. Rond 1878 is ook een houten brug 100 meter westelijker van de afgebroken sluis gelegd. Ergens in de 20e eeuw is deze vervangen door een stenen brug. De huidige brug stamt uit 2004. Door de genoemde inpolderingen ontstond het dorp Lauwerzijl en werden de 7 "stadsboerderijen" gebouwd ('plaats 1' t/m 'plaats 7'). Ze werden zo genoemd omdat ze, evenals de polder destijds, eigendom waren van de stad Groningen.

School
In 1922 kreeg het dorp een lagere school. CBS 't Sielje is in 1999 gesloten en gefuseerd met CBS De Regenboog uit Grijpskerk, omdat het leerlingenaantal te klein was geworden (het lag al jaren onder de 30 leerlingen).

Koninklijk bezoek
Rond 1929 werden werklozen om voor een uitkering in aanmerking te komen aan het werk gezet in allerlei werkverschaffingsprojecten, o.a. bij het inpolderen van een deel van de Lauwerszee. In genoemd jaar komen koningin Wilhelmina, prins Hendrik en prinses Juliana met hun gevolg naar Lauwerzijl om de landaanwinningswerken in de Lauwerszee in ogenschouw te nemen. Om de klim naar de top van de dijk voor hen te vergemakkelijken, is toen speciaal hiervoor een houten trap gebouwd, die later bekend is geworden als de Koninginnetrap of Wilhelminatrap. Door de jaren heen raakte de trap vervallen en zag hij er uiteindelijk haveloos uit. Door toedoen van dhr. Luit Kuipers is de Wilhelminatrap in 2001 geheel gerenoveerd en in ere hersteld, zodat dit cultuurhistorisch monument er sindsdien weer netjes bij staat en weer door toeristen kan worden gebruikt om van het uitzicht vanaf de dijk te genieten.

Op de dorpssite is een reeks artikelen te vinden over de geschiedenis van het dorp.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2003 is het laatste bestemmingsplan voltooid. Dit plan omvatte een herinrichting van het dorp en een rondweg eromheen, om de leefbaarheid in het dorp te verbeteren. De voorheen drukke Stadsweg is nu veranderd in een rustige dorpsweg. Tijdens de ontwikkeling van de plannen ontstond het idee om fruitbomen door het dorp te plaatsen. Dit idee is verder uitgewerkt door Dorpsbelangen, Landschapsbeheer Groningen en de gemeente Zuidhorn. In het dorp staan nu 80 fruitbomen en 40 fruitbomen op erven van inwoners. Er zijn ruim 30 verschillende soorten appel-, peren- en kersenbomen en walnoten geplant. Het dorp profileert zich tegenwoordig dan ook als Fruitdorp Lauwerzijl.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Toneelvereniging Lauwerzijl brengt jaarlijks in maart een nieuw stuk op de planken.

- Jaarlijks is er in augustus een Spelweek in het dorp (in 2019 voor de 40e keer). Onder eindverantwoording van Dorpsbelangen organiseert de spelweekcommissie allerlei activiteiten. Overdag hoofdzakelijk voor de kinderen van de basisschool en ’s avonds voor de oudere jeugd en de volwassenen. Een hele week feestelijke activiteiten in het dorp met spelletjes, entertainment en uitstapjes.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoalbums met in totaal meer dan 10.000 foto's van gebeurtenissen in Lauwerzijl in de afgelopen jaren.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Lauwerzijl (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Lauwerzijl.

- Nieuws: - Nieuws uit Lauwerzijl op Facebook.

- Belangenorganisatie: - "Vereniging Dorpsbelangen Lauwerzijl zet zich in voor het dorp door middel van het organiseren van activiteiten en het onderhouden van contacten met de lokale overheden en andere instanties. Twee keer per jaar komt er een programmaboekje uit waar de activiteiten voor de komende periode in staan. Als vereniging proberen we maandelijks minimaal een activiteit te organiseren. Een voor de kinderen van de basisschool en/of een voor de volwassenen. Naast het organiseren van activiteiten vindt het bestuur de contacten met de gemeente erg belangrijk. Zo vindt er jaarlijks een dorpenronde plaats waarbij ambtenaren van de gemeente met een afvaardiging van het bestuur van Dorpsbelangen door en om het dorp gaan. Er vindt een inventarisatie plaats en vervolgens worden alle punten doorgesproken en acties in gang gezet. Ook zijn er contacten met verenigingen en/of organisaties, zoals Vereniging Groninger Dorpen, Plattelandscafé, plaatselijke belangen van buurdorpen, zodat wij als bestuur op de hoogte blijven van het reilen en zeilen in en om ons dorp en onze omgeving."

- Muziek: - In 2006 vierde Lauwerzijl het 125-jarig bestaan. Speciaal ter gelegenheid hiervan componeerde Chris Fictoor een lied. Dit lied werd direct door het dorp omarmd als het "Lauwerzijlster Volkslied".

- Vrouwen: - Christelijke Vrouwenvereniging Lauwerzijl organiseert maandelijks een bijeenkomst over uiteenlopende onderwerpen.

Reactie toevoegen