Sibrandabuorren

Plaats
Dorp
Súdwest-Fryslân
Fryslân

Sibrandabuorren.JPG

Sibrandabuorren is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Súdwest-Fryslân. T/m 1983 gemeente Rauwerderhem. In 1984 over naar gemeente Boarnsterhim, in 2014 over naar gemeente Súdwest-Fryslân.

Sibrandabuorren is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Súdwest-Fryslân. T/m 1983 gemeente Rauwerderhem. In 1984 over naar gemeente Boarnsterhim, in 2014 over naar gemeente Súdwest-Fryslân.

sibrandabuorren_kaart_openstreetmap.jpg

Het dorp Sibrandabuorren, gelegen NO van Sneek, omvat een bescheiden lintbebouwing met daarbij een al even bescheiden komvorming, plus een, nauwelijks bebouwde, langgerekte ZO 'slurf' buitengebied die uitkomt bij de Snitser Mar. (© www.openstreetmap.org)

Het dorp Sibrandabuorren, gelegen NO van Sneek, omvat een bescheiden lintbebouwing met daarbij een al even bescheiden komvorming, plus een, nauwelijks bebouwde, langgerekte ZO 'slurf' buitengebied die uitkomt bij de Snitser Mar. (© www.openstreetmap.org)

sibrandabuorren_100_jaar_dorpsbelang_2019.jpg

Het dorp Sibrandabuorren heeft in 2019 het 100-jarig bestaan van Dorpsbelang gevierd

Het dorp Sibrandabuorren heeft in 2019 het 100-jarig bestaan van Dorpsbelang gevierd

sibrandabuorren_jubileumboek_100_jaar.jpg

In 2019 is t.g.v. het 100-jarig bestaan van Dorpsbelang het boek 'Sibrandabuorren. Doarp yn it hert fan de Lege Geaën' verschenen.

In 2019 is t.g.v. het 100-jarig bestaan van Dorpsbelang het boek 'Sibrandabuorren. Doarp yn it hert fan de Lege Geaën' verschenen.

Sibrandabuorren (3).JPG

Boerderij op een huisterp bij Sibrandabuorren

Boerderij op een huisterp bij Sibrandabuorren

Sibrandabuorren (2).JPG

De wijde wereld bij Sibrandabuorren

De wijde wereld bij Sibrandabuorren

Sibrandabuorren

Terug naar boven

Status

- Sibrandabuorren is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Súdwest-Fryslân. T/m 1983 gemeente Rauwerderhem. In 1984 over naar gemeente Boarnsterhim, in 2014 over naar gemeente Súdwest-Fryslân.

- Onder het dorp Sibrandabuorren valt ook het grootste deel van de buurtschap Spears.

Terug naar boven

Naam

In het Nederlands
Sijbrandaburen. Overigens zijn de plaatsnamen in de voormalige gemeente Boarnsterhim sinds 1989 officieel Friestalig, en staat ook alleen de Friestalige variant Sibrandabuorren nog op de plaatsnaamborden.

Oudere vermeldingen
1333 Zibrandus curatus in Zibrandaburghe, 1335 Zibrandadorp, 1481 Sybranda bwrem, 1573 Zybrandabueren, 1579 Sibrantburen, 1718 Sibrandabuiren.

Naamsverklaring
Betekent buren 'nederzetting, buurt', van (die van) de persoon Sibrand.(1)

Terug naar boven

Ligging

Sibrandabuorren ligt ZW van Tersoal, NW van Terherne en de Snitser Mar, NO van Gauw en Sneek, en ONO van Scharnegoutum.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Sibrandabuorren 23 huizen met 155 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 160 huizen met ca. 360 inwoners. Dankzij de toenmalige zuivelfabriek telt het kleine dorp relatief veel huurhuizen (ca. 60), destijds gebouwd voor de fabrieksarbeiders, en nu onder meer dankbaar gebruikt door de jongeren die graag in hun dorp willen blijven wonen.

Terug naar boven

Geschiedenis

- T.g.v. het 100-jarig bestaan van Dorpsbelang in 2019 is in dat jaar, na 3 jaar onderzoek en redactiewerk van de boekcommissie, het 308 pagina's dikke boek 'Sibrandabuorren. Doarp yn it hert fan de Lege Geaën' verschenen, met o.a. een zo volledig mogelijk beeld van alle 160 huizen en hun huidige en vroegere inwoners (bij alle Sibrandabuorsters die daar voor open stonden is een interview afgenomen), het ontstaan van de omgeving, het verenigingsleven - waaronder de legendarische korfballers die het nietige dorp in 2002 op de kaart zetten door te promoveren naar de hoofdklasse, het hoogste niveau - en vele andere wetenswaardige zaken. Zo is een mooi boek ontstaan, geïnspireerd op het werk van wijlen Rintje Winia, die de historie van het Z gelegen buurdorp Offingawier heeft vastgelegd.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2016 is de Dorpsvisie Sibrandabuorren (met een planperiode 2015-2020) verschenen. De dorpsvisie is tot stand gekomen aan de hand van informatie uit gesprekken met inwoners, Stichting Doarpswurk en de gemeente. Vooruitlopend op de definitieve dorpsvisie is er de voorafgaande jaren al het een en ander  gerealiseerd. Zo is Kerberts Brêge gerenoveerd, heeft de sporthal een nieuw jasje gekregen, zijn er hondentoiletten geplaatst en wordt het dorp schoner gehouden. Voor de komende jaren zet Dorpsbelang zich onder meer in voor een opwaardering van openbaar groen, nette bebording en openbare verlichting*. Ook de herinrichting van de doorgaande weg met de aanleg van een veilig voetpad en de herinrichting van het kerkplein staan hoog op de agenda. Daarnaast waren de bereikbaarheid van het dorp en het behoud van een basisschool binnen een straal van 2 km belangrijke speerpunten. In dat laatste punt is inmiddels voorzien, waarvoor zie het hoofdstuk Links > Onderwijs.
* De jubileumcommissie t.g.v. het 100-jarig bestaan van Dorpsbelang in 2019 heeft koning Willem Alexander uitgenodigd voor de jubileumviering, met mede in het achterhoofd dat het dorpsaanzien daarvoor dan wel opgeknapt zou móeten worden, maar helaas kwam er een afzegging...

- In oktober 2017 heeft Dorpsbelang Sibrandabuorren een herinrichtingsschets voor het dorp overhandigd aan wethouder Stella van Gent. Dorpsbelang vindt dat er in het dorp te hard wordt gereden en dat het dorp er netter en dorpser kan uitzien. Daarom heeft zij studenten van de NHL benaderd om een herinrichtingsschets voor het dorp te maken. De studenten Sander Stadegaard en Jakob de Vries, die de minor Stedenbouwkunde doen, hebben deze schets gemaakt, met als input de ideeën van de inwoners. De schets dient als inspiratie voor een mogelijke herinrichting van het dorp. De wethouder verwacht van de in 2019 op te leveren nieuwe basisschool in het dorp al een goede impuls voor de hele Lege Geaën en een positief effect op de leefbaarheid van het dorp, en zal naar aanleiding van de herinrichtingsschets zeker nog nader in overleg treden met omwonenden en dorpsbelang, om te kijken wat er verder nog kan worden verbeterd.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Sibrandabuorren heeft 2 rijksmonumenten, zijnde de houten ophaalbrug en de Hervormde kerk.

- De Hervormde (PKN) kerk van Sibrandabuorren dateert uit 1872. De driezijdig gesloten zaalkerk met eclectische elementen staat op een verhoogd kerkhof. In de houten geveltoren met ingesnoerde spits hangt een klok uit 1540 van klokkengieters Geert van Wou II en Johan ter Steghe. Het orgel dateert uit 1903 en is gemaakt door Bakker & Timmenga. In 2010 is het prachtige orgel geheel gerestaureerd. - Foto's van het interieur en exterieur van de kerk. In 2018 is de kerk herbestemd tot dorpscultuurhuis (zie daarvoor verder het hoofdstuk Links). Door het jaar heen worden er ook nog een aantal kerkdiensten gehouden.

- Het was de gewoonte om bij een begrafenis drie keer rondom de kerk te gaan voor er werd begraven. Omdat er geen pad is op de begraafplaats wordt er ook daadwerkelijk buitenom de heg en begraafplaats gelopen. Inmiddels is deze traditie gewijzigd in een eenmalige rondgang. Op de begraafplaats van Sibrandabuorren bevinden zich oorlogsgraven, waaronder dat van meester G.C.Tinkelenberg, destijds hoofd van de school. Hij is vlak voor de bevrijding in 1945 door de Duitsers gefusilleerd in Dongjum. Het graf wordt nog altijd verzorgd door de kinderen van de basisschool in het dorp. Ook is er nog een oorlogsgraf van Jitze Pieter van Dijk die op 15 april 1945 bij Franeker is gesneuveld. Dit graf wordt onderhouden door Stichting 1940-1945. Omdat de oude kerk in 1872 is afgebroken en in een andere opstelling weer is herbouwd, liggen er nog vele funderingen van de oude kerk in de grond waar daarom geen graven kunnen worden uitgegeven. De begraafplaats wordt door vrijwilligers uit het dorp onderhouden.

- Naast de kerk is ook de in 1891 gestichte voormalige zuivelfabriek een beeldbepalend element in het dorp. Deze fabriek, genaamd ‘De Lege Geaën’, bood aan vele mensen werk. In 1975 is de fabriek gesloten. Hierna heeft Transportbedrijf Dotinga de fabriek overgenomen en sinds 2004 is de fabriek in handen van TBS (een bedrijf dat zich specialiseert in roestvast staal).

- De rijksmonumentale, karakteristieke houten ophaalbrug over de Sibrandabuorster Feart, midden in de dorpskern van Sibrandabuorren (bij Aesgewei 2), dateert uit 1865 en heet Kerberts Brêge, als eerbetoon aan de toenmalige dokter Coenraad Kerbert, die zich met succes verzette tegen plannen om de brug af te breken.

- Transformatorhuisje uit 1925, bij de brug over de Sibrandabuorster Feart, in de stijl van de Amsterdamse School, t.b.v. de toenmalige naastgelegen melkfabriek.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Activiteitencommissie Sibrandabuorren organiseert door het jaar heen diverse activiteiten voor jong en ouder.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De dorpskern van Sibrandabuorren ligt aan beide kanten van de Sibrandabuorster Feart (voor 2007: Sijbrandabuurstervaart), die de Snitser Aldfeart (voor 2007: Sneeker Oudvaart) in het NW verbindt met de Snitser Mar (voor 2007: het Sneekermeer) in het ZO. Dankzij deze verbinding is kleine recreatievaart mogelijk. Er zijn ook kanoroutes uitgestippeld die door het dorp leiden, waar een kanosteiger aanwezig is. Dorpsbelang zet zich anno 2019 in voor het realiseren van een haventje voor kleine bootjes.

- Door de ruilverkaveling in de jaren zeventig is het landschap rond de dorpskern van Sibrandabuorren flink veranderd, wat de bedrijfsvoering voor de agrariërs ten goede kwam, maar wel een verarming betekende voor het landschap. De eeuwenoude landerijen vol slootjes, vaarten en oude slenken zijn rechtgetrokken en kregen diepte-ontwatering. Bruggen verdwenen. Oude waterlopen uit de tijd van de Middelzee zijn gedempt, de waterverbinding tussen de Snitser Aldfeart aan de noordkant en de Snitser Mar aan de zuidkant werd verbroken door dammen en duikers, en ook padverbindingn naar de Snitser Mar werden verbroken. Er waren zelfs plannen om de oude ophaalbrug midden in het dorp af te breken, maar dat kon gelukkig nog worden voorkomen (waarvoor zie verder het hoofdstuk Bezienswaardigheden).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Sibrandabuorren.

- Nieuws: - Men heeft de intentie om dorpsblad De Brêge op de dorpssite ook digitaal raadpleegbaar te maken.

- Belangenorganisatie: - Dorpsbelang Sibrandabuorren is opgericht in 1919 en heeft dus in 2019 het 100-jarig bestaan gevierd. De vereniging is opgericht door Pieter Lemstra, de pake (opa) van de voorzitter anno 2019 Nanne Wiersma.

- Dorpshuis: - In 2012 besloot de Federatieve Gemeente De Lege Geaën vier van de zes kerkgebouwen af te stoten. De Sint Maartenskerk was er daar een van. In een enquête gaf het dorp aan de voorkeur te geven aan een dorpscultuurhuis in de kerk. En zo geschiedde. De kerk is in 2017 voor een cent overgedragen aan de in 2016 opgerichte Stichting Kerkgebouw Sibrandabuorren. Met vier vrijwilligers slaagde de stichting er in ca. 170.000 euro aan subsidies voor de verbouwing bijeen te halen. De inwoners dragen jaarlijks zelf 7.000 euro bij voor de energiekosten. 56 cursisten van de anno 2018 89-jarige kleurrijke inwoonster Nelly Kerbert hebben evenveel kussens met schapenwol geweven voor op de stoeltjes. "It moaie oan Sibrandabuorren is dat wy allegear meiinoar hjir wenje. Jong en âld, ryk en earm, oan it wurk of út it wurk. It moaie is dat wy as mienskip inoar hjir moetsje kinne”, aldus gedeputeerde en inwoner van het dorp Johannes Kramer bij de feestelijke opening in juli 2018. Door het jaar heen zullen er nog ca. 5 erediensten worden gehouden van Protestantse Gemeente De Lege Geaën (net als in buurdorp Offingawier), verder zijn er dorpse activiteiten als concerten, exposities, films, jeu-de-bouleswedstrijden, muzieklessen, eetfestijnen en samen voetbal kijken. In de Activiteitenagenda kun je zien wat er de komende tijd te doen is.

- Onderwijs: - De basisscholen De Twatine in Gauw, De Lege Geaën in Sibrandabuorren en De Reinboge in Tersoal hadden alle drie te maken met een dalend aantal leerlingen. Daardoor werden de groepen klein en misten de kinderen leeftijdsgenootjes. Ook waren de kosten voor drie zeer kleine scholen (met ca. 35, 35 en 55 leerlingen) hoog. Gezamenlijk zijn de mogelijkheden onderzocht van de vorming van een ontmoetingsschool. Een school die staat voor echte ontmoeting en aandacht. Een school met een specifieke eigen identiteit, die breed van opzet is. Een school die voor alle ouders een goede plek voor hun kind biedt. Een nieuwe school die een duidelijke verbinding heeft met deze unieke streek: De Lege Geaën.

Mogelijke complicatie was dat er sprake is van verschillende denominaties (openbaar Dalton en protestants-christelijk) én drie verschillende scholenkoepels (Pcbo Leeuwarden, Palludara en Odyssee). Meestal fuseren scholen alleen binnen de eigen koepel of de eigen denominatie, wat niet altijd in het belang is van de dorpen. Hier is men er gelukkig wel in geslaagd om in goede harmonie tot één school te komen. De nieuwe school, die in seizoen 2018-2019 van start is gegaan, heeft de naam Mienskipsskoalle De Legeaën gekregen. De onderbouw (groep 1 t/m 4) krijgt vooralsnog les op de locatie Gauw, de bovenbouw (groep 5 t/m 8) krijgt les op de locatie Sibrandabuorren. Er komt een nieuw schoolgebouw in laatstgenoemd dorp, op het terrein bij sporthal It Mingeltsje. Dat beoogt eind 2019 te worden opgeleverd.

- Sport: - Sporthal 't Mingeltsje wordt ook veel gebruikt door sporters uit omliggende dorpen en Sneek. - Badmintonclup DLG Sibrandabuorren is kennelijk inmiddels opgeheven (althans hun Facebookpagina lijkt in ieder geval te zijn opgeheven). - Verder was er nog een omnisportvereniging Kubus in het dorp (of die althans gebruikmaakte van de sporthal in het dorp), maar die bestaat ook niet meer. - Op de site van de sporthal staat niets over welke instellingen er nog gebruik van maken. Zo te zien is er in ieder geval nog wel een volleybalclub. - De nieuwe basisschool wordt gebouwd op het sportveld, dat daardoor kleiner wordt. Er blijft genoeg ruimte voor het kaatsen en overige activiteiten, maar voetballen zit er dan alleen nog in voor de 'kleintjes'.

- Zorg: - Huisartsenpraktijk Jansen.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Sibrandabuorren kerk.

Reactie toevoegen